Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Jhr. Six en zijn rol binnen het verzet

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Jhr. Six en zijn rol binnen het verzet

Interessant boek van dr. Schulten gepresenteerd bij opening kazerne

4 minuten leestijd

AMSTERDAM - Vandaag is in Amsterdam de Kolonel Six-kazerne officieel in gebruik genomen. De officiële naamgeving werd verricht door prins Bernhard, een zeer goede vriend van de vorig jaar april op 90-jarige leeftijd overleden jhr. P. J. Six, verzetsstrijder en tijdens het grootste deel van de Tweede Wereldoorlog chef-staf van de Ordedienst (GD). Tijdens de plechtigheid werd door de prins het boek "Jonkheer P. J. Six, Amsterdammer en verzetsstrijder", geschreven door dr. C. M. Schulten, overhandigd aan jhr. Six van Hillegom, de "chef de familie".

In dit uitstekend verzorgde boek tekent dr. Schulten op boeiende wijze de figuur van jhr. Six, die in de oorlog onder de naam Van Santen zo'n prominente rol heeft gespeeld in het Nederlands verzet.

Six diende in de meidagen van 1940 als reserveritmeester bij het 1e regiment huzaren als commandant van het tweede eskadron. Na de overgave keerden de Nederlandse militairen voor zover niet gesneuveld huiswaarts. De officieren onder hen moesten aan de Duitsers hun erewoord geven niets tegen hen te ondernemen. Wie weigerde ging in krijgsgevangenschap. Dat was het lot van ongeveer zeventig officieren en kadetten, merendeels behorend tot het KNIL.

Schulten wijst erop, dat "sommigen" het erewoord uit principiële overwegingen zeer ernstig namen en van mening waren dat zij pas verzet mochten plegen wanneer zij hun erewoord hadden teruggegeven. "Anderen" beschouwden het meer als een administratieve maatregel, waaraan geen morele verplichtingen waren verbonden. Nog weer anderen sloten zich aan bij organisaties die zij zelf geoorloofd achtten, maar die door de Duitsers als verzetsorganisaties werden beschouwd. In deze laatste categorie kan Six worden ingedeeld, zo blijkt uit de feiten die Schulten naar voren brengt.

De Ordedienst was een militaire verzetsorganisatie die ontstond in de zomer van 1940. Verschillende officieren gingen ervan uit dat de bezetting van korte duur zou zijn. Om na het vertrek van de Duitsers wanorde tegen te gaan, werd de Ordedienst opgericht. Ook zou het niet uitgesloten zijn dat de bevrijders een handje konden worden geholpen.

Chef-staf

In de zomer van 1941 werd Six benaderd met het verzoek om chef-staf van het gewest Amsterdam van de OD te worden. In diezelfde tijd werden door de nieuwe leiding van de OD (de vorige commandant was door de Duitsers opgepakt) fusiebesprekingen gevoerd met het meer radicale Legioen van Oud-Frontstrijders (LOF). Deze organisatie wilde de bevrijders, die snel verwacht werden, gewapenderhand bijstaan. In het najaar van 1941 ging het LOF op in de OD, waarbij het karakter van de OD veranderde en de organisatie de Verzetsdoelstelling van het LOF overnam.

Eind 1941 en begin 1942 volgde een golf van arrestaties, dank zij de activiteiten van verraders en loslippigheid, onervarenheid en naïviteit van sommige verzetsmensen, die zelf niet zo zwaar tilden aan het gevaarlijke karakter van hun bezigheden. De Sicherheitsdienst beschouwde de OD ondanks de geruststellende naam echter als een uiterst gevaarlijke organisatie die een bedreiging voor de bezetter kon gaan vormen. De reactie was dan ook hard. Eind maart 1942 begon het eerste OD-proces, dat resulteerde in tachtig doodvonnissen en zes tuchthuisstraffen.  Tevens gaf Hitler opdracht om alle Nederlandse beroepsofficieren, kadetten en adelborsten in krijgsgevangenschap af te voeren naar Duitsland.

Deskundigheid

Na de arrestaties en de wegvoeringen steeg de ster van Six snel binnen de OD. Hij werd aangezocht om het commando over te nemen, een functie die hij "ongewild, maar noodgedwongen" aanvaardde. Binnen zeer korte tijd creëerde hij een netwerk van deskundigen om zich heen en bouwde hij de OD uit tot een organisatie van formaat, verdeeld over negentien gewesten.

Six had volgens dr. Schulten een groot gevoel voor veiligheid. Hij hield zijn activiteiten voor iedereen geheim en loste zichzelf in diverse persoonlijkheden op. Voor familie en vrienden leidde Six een alledaags leven. In het verzet was hij "Van Santen" en onthulde hij nimmer zijn ware naam. Zijn beleid was erop gericht dat OD'ers zo weinig mogelijk collega's kenden.

Ook na de oorlog is Six in velerlei opzicht actief gebleven. Zo had hij een groot aandeel in de wederopbouw van een nieuwe krijgsmacht. En voor de inhuldigingsplechtigheid van koningin Juliana in 1948 wist hij uit het bedrijfsleven gelden bijeen te vergaren om uniformen te laten maken voor de erewachten...

De figuur van jhr. Six, zijn rol in het verzet en de wederopbouw en zijn nauwe verbondenheid aan Nederland en de Oranjes worden door Schulten treffend getekend. De vele fraaie foto's maken het compleet. Het boek is uitgekomen bij uitgeverij Special Images uit Nijmegen. Het telt 145 bladzijden en kost 29,50 gulden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van Wednesday 28 October 1987

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Jhr. Six en zijn rol binnen het verzet

Bekijk de hele uitgave van Wednesday 28 October 1987

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken