Bekijk het origineel

Spanjaarden lopen storm op Amerika's luchtmachtbases

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Spanjaarden lopen storm op Amerika's luchtmachtbases

Washington bang voor domino-effect aan zuidflank NAVO

5 minuten leestijd

MADRID — Aan de vooravond van een nucleaire opruiming die veel Europeanen bescherming doet zoelien bij liun grote bondgenoot, dreigt Madrid de Amerikaanse miFitaire bases te sluiten. Washington vreest dat de Spaanse stappen zullen leiden tot een domino-effect aan de zuidflank van de NAVO.

Op de Noorditaliaanse luchtmachtbasis Aviano: de straaljagers strijken de een na de ander neer, komen gierend tot stilstand en rijden vervolgens langzaam naar hun staanpaats. Hetzelfde gebeurt in het Turkse Incirlik - ook daar maken F16-jachtbommenwerpers hun opwachting.

De jets worden na de landing snel nagekeken, de tank wordt volgegooid. In een paar minutfti tijd staan de F16-jachtbommenwerpers weer gereed om naar hun thuisbasis terug te keren.

De bommenwerpers zijn slechts te gast. Hun thuisbasis is Torrejón in Spanje. Het probleem doet zich voor dat van de Spaanse regering in Torrejón geen atoombommen opgeslagen mogen worden. Aangezien Turkije en Italië daar geen moeite mee hebben, zijn de kernkoppen dus daar opgeborgen.

In geval van oorlog zullen de straaljagers vanuit Spanje zo snel mogelijk naar Aviano en Incirlik moeten vliegen, waar de kernbommen klaarliggen om ingeladen te worden. Het bezoek van de F16's is dus niet meer dan een oefenvlucht: hoe snel kunnen de vliegtuigen in Aviano en Incirlik zijn en hoeveel tijd is nodig om ze te bevrachten.

Anti-Amerikanisme

Toen de Spanjaarden na het overlijden van Franco in 1975 weer een democratische regering kregen, eisten ze dat de Amerikanen hun atoombommen van de bases zouden halen. Sindsdien zijn Washingtons luchtmachtbases -naast Torrejón zijn er nog Zaragoza en Morón- kemwapenvrij. En de reusachtige marinebasis Rota, vlakbij Gibraltar aan de Spaanse Atlantische kust, heeft afstand moeten doen van zijn dieptebommen die gebruikt kunnen worden tegen onderzeeërs.

Voor de Spanjaarden ging de nucleaire ontmanteling van de bases niet ver genoeg. De 24 Amerikaanse militaire posten in het land worden gezien als overblijfselen uit de tijd van het fascisme.

De Amerikaanse president Dwight Eisenhower en generalissimo Franco kwamen in 1953 overeen dat de Amerikanen een aantal bases en communicatiestations mochten bemannen. In ruil voor zijn toestemming voor de komst van de Amerikaanse troepen kreeg de dictator financiële en militaire steun uit Washington, die hem vaster in het zadel hielp.

Anti-N A VO-program

Deze geschiedenis verklaart in hoge mate de impopulariteit van de Amerikaanse aanwezigheid in Spanje. "Yankees d'ruit" is daarom niet alleen de leus van een paar duizend anti-Amerikaanse demonstranten tegen de aanwezigheid van de 12.500 Amerikaanse soldaten en hun gezinnen, maar ook de hartewens van het overgrote deel van het Spaanse volk.

Spanje is sinds 1982 lid van de NAVO, zij het dat het leger geen deel uitmaaikt van de militaire tak van de alliantie. Het lidmaatschap kwam onder druk te staan toen eind '82 de socialist Felipe Gonzólez met een anti-NAVO-programma aan de macht kwam. •

In 1986 organiseerde Gonzélez een referendum. De Spaanse bevolking sprak zich uit voor de NAVO, maar wel met de woorden van hun premier in het achterhoofd dat hij er voor zou zorgen dat de „Amerikaanse militaire aanwezigheid moest worden beperkt".

Daarna onderhandelden Washington en Madrid zestien maanden tevergeefs over de hele kwestie. Enkele weken geleden was voor Gonzélez de maat vol. Heel formeel deelde men de Amerikaanse regering mee dat het op 14 mei 1988 aflopende verdrag inzake de militaire bases niet verlengd zal worden.

Discussiepunt

Discussiepunt was en is: In hoeverre moet de Amerikaanse aanwezigheid beperkt worden? Gonzélez verlangt dat de Amerikanen hun 72 F16's van Torrejón weghalen en dat de basis gesloten wordt. Minder zou voor hem in eigen land gezichtsverlies opleveren.

Washington peinst er niet over afstand te doen van Torrejón. De sluiting van de basis zou voor de Amerikanen net zo nadelig zijn als voor de NAVO. Torrejón is met zijn vier kilometer lange landingsbaan Amerika's belangrijkste luchtmachtbasis in het Middellandse-Zeegebied.

Momenteel is het de thuisbasis voor een derde van alle Amerikaanse F16 bommenwerpers in Europa, dat is 10 procent van de Amerikaanse luchtmacht aan deze kant van de Atlantische Oceaan. Het idee dit steunpunt te verliezen is voor de NAVO een nachtmerrie.

Ontstemd heeft dan ook de Westeuropese Unie de Spaanse wens om toe te treden afgewezen: Madrid moet eerst zijn plichten vervullen.

Domino-effect

Washington is bang voor nog ergere gevolgen: een domino-effect. Afge- j zien van Italië raakt de Amerikaanse aanwezigheid in het Middellandse- i Zeegebied in gevaar: ' - Portugal, teleurgesteld over niet uitgevoerde financiële toezeggingen, dreigt met de sluiting van van de Amerikaanse steunpunt Lajes op de Azoren. - Ankara heeft het in maart bereikte akkoord over de 66 Amerikaanse militaire posten in Turkije tot nu toe niet geratificeerd, omdat Washington in plaats van de beloofde 913 miljoen dollar slechts 569 miljoen wil betalen. - Meer geld en Amerikaanse hulp eist de Turkse buurstaat Griekenland voor de huur van de Amerikaanse ba-/ j

ses. im

Raakt echter Amerika zijn medir' ^ terrane bases kwijt, dan zal dit direct gevolgen hebben voor Washingtons engagement in het Midden-Oosten en in de Golf. Bij de actie tegen de ontvoerders van het schip Achille Lauro, bij de bomaanval op Libië of bij de » NAVO-opmars in de Golf speelden de nu bedreigde Amerikaanse vliegvelden, havens en radarstations steeds een beslissende rol.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 7 december 1987

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

Spanjaarden lopen storm op Amerika's luchtmachtbases

Bekijk de hele uitgave van maandag 7 december 1987

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

PDF Bekijken