Bekijk het origineel

Stichting wil herbouw synagoge Middelburg

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Stichting wil herbouw synagoge Middelburg

Ontmoetingsplaats voor joden op Walcheren

4 minuten leestijd

MIDDELBURG - In Middelburg is een stichting opgericlit die zicli wil inzetten voor de herbouw van de vroegere joodse synagoge achter de Herenstraat in Middelburg. De synagoge, nu nog een ruïne, zou na restauratie kunnen gaan dienen als ontmoetingsplaats voor de kleine joodse gemeenschap op Walcheren en voor het houden van culturele evenementen.

De stichting doet een beroep op allen die vinden dat de herinnering aan joods leven in de Zeeuwse hoofdstad niet mag verdwijnen. Bovendien vindt de stichting dat restauratie van de synagoge een inlossing is van een ereschuld jegens de joodse Middelburgers, die in de vooroorlogse samenleving volop waren ingeburgerd in het zakenleven, de middenstand, de geneeskunde, het onderwijs, de politiek en de kunst.

Min of meer verscholen tussen de Herenstraat en de Sint Janstraat in Middelburg staan de resten van de synagoge. Voor mensen die het niet Weten zijn ze bijna niet te vinden. Door een poortje en via een smal pad kan men de geconserveerde overblijfselen bereiken van wat eens voor de Middelburgse joden een bedehuis was.

De Middelburgse synagoge was de eerste in Nederland die buiten Amsterdam werd gebouwd. Zij moet vergeleken met de Amsterdamse synagogen een geheel eigen sfeer hebben gehad. In leeftijd is de Middelburgse sjoel de vierde in ons land. Van de Amsterdamse synagogen zijn er nog drie ouder, namelijk de Portugese synagoge, die als zodanig nog wordt gebruikt, de Grote synagoge en de Obbene synagoge. Deze laatste is aan de Grote synagoge gebouwd en vormt samen met de Nieuwe synagoge en de Drittsjoel het complex van het Joods Historisch Museum.

Door een aantal Middelburgse joden werd in 1704 bij de Middelburgse magistraat een verzoek ingediend voor de b^uw van een synagoge. Dit verzoek werd snel ingewilligd, met de bepaling dat 'de synagoge niet in de straatwand mocht worden gebouwd, maar achter de huizen moest komen in de tuin van het huis de Gouden Tafel. Daarom kan de synagoge een schuilkerk worden genoemd. Het tien punten bevattende verkoopcontract is op 25 mei 1765 definitief opgemaakt door notaris mr. Pieter Pedecoeur. Er staat in dat de verkoop heeft plaatsgevonden voor 1200 carolus guldens.

Kooplieden

De akte van overdracht vermeldt onder andere dat de Hoogduitse joodse kooplieden Benjamin en Hyman Levi aan dertien met name genoemde eveneens Hoogduitse kooplieden hebben overgedragen „zeker nieuw gebouwde Kerk en Erve met een achterhuisje daarbij staande, waarin een bad en foumays (stookplaats), met alle gevolgen van dien, komende met een vrije uitgang in de Herenstraat alhier". De verkopers houden het recht van vrije toegang tot hun plaats door de deur van de gang die naar de kerk leidt en eveneens door de gang die uitkomt in de Herenstraat.

Het is een eenvoudig gebouw, deze sjoel, qua oppervlakte nauwelijks 90 vierkante meter groot, zonder voorportaal, toegankelijk door een kleine deur. Vier grote ramen zorgen voor voldoende licht. Inwendig is een houten koepeldak aangebracht. In een uitspringend gedeelte worden de wetsrollen bewaard. De door pilaren ondersteunde vrouwengalerij is alleen van buitenaf bereikbaar en telt 33 zitplaatsen. Voor de mannen zijn er op de begane grond 83 zitplaatsen. In de loop van haar bestaan werd enkele malen gesproken over uitbreiding van de synagoge. Vooral op de grote feestdagen had niet iedereen een zitplaats. Maar van uitbreiding is het nooit gekomen, waarschijnlijk om financiële redenen. In 1768 beschadigde een grote brand verschillende huizen aan de Herenstraat. Wonder boven wonder bleef de synagoge gespaard.

In het begin van de oorlog brachten de chazzan (voorganger) en de schoonmaker een deel van de inventaris in veiligheid. In het Joods Historisch Museum in Amsterdam wordt nog het een en ander van de inventaris bewaard.

De kosten van de restauratie van de synagoge worden geraamd op 300.000 gulden. Voordat subsidies kunnen worden aangevraagd dient de stichting zelf over een basiskapitaal te beschikken. Momenteel heeft de stichting ongeveer 19.000 gulden aan giften en donaties ontvangen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 9 december 1987

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Stichting wil herbouw synagoge Middelburg

Bekijk de hele uitgave van woensdag 9 december 1987

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken