Bekijk het origineel

Wörners benoeming maakt einde aan pijnlijk geruzie

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Wörners benoeming maakt einde aan pijnlijk geruzie

Kohl wekte wrevel in NAVO op door botte kandidaatstelling

5 minuten leestijd

BONN/BRUSSEL - „Manfred Wörner is minister van defensie en wil dat ook blijven", verklaarde de woordvoerder van het Westduitse ministerie van defensie Ulrich Hundt, op 20 maart. Nog geen negen maanden later blijkt dat de woordvoerder vergat te vermelden hoe lang Wörner nog op het ministerie wilde blijven.

Gisteren werd bekend dat de 53jarige jurist Wörner met ingang van juni 1988 secretaris-generaal van de NAVO wordt, als opvolger van de Britse Lord Carrington. Daarmee komt een einde aan een opvolgingsstrijd die voor de NAVO steeds pijnlijker begon te worden.

De weg naar de top van het Atlantisch Bondgenootschap is voor Wörner lang en vol hindernissen geweest, en velen die zijn loopbaan hebben gevolgd zien in de post in Brussel de eindbestemming voor de man, wie in 1982 bij zijn aantreden als minister reeds zoveel lof vooruit was gesneld. Al snel'kwam de CDU-politicus erachter dat zijn voorganger Helmut Schmidt het waarschijnlijk daarom tot regeringsleider bracht, omdat hij het moeilijke ministerie van defensie tijdig verliet voordat het hem te veel problemen had bezorgd.

Twee kandidaten

Wörner, wiens reputatie toch al was beschadigd doordat hij viersterrengeneraal Günter Kiessling overhaast had ontslagen na -later onwaar gebleken- geruchten over diens homofiel? contacten, en die bovendien had gemerkt dat het vanuit de oppositie aanzienlijk gemakkelijker is om hogere defensie-uitgaven te eisen, werd op 26 augustus door bondskanselier Helmut Kohl naar voren geschoven als kandidaat voor de NAVO-post.

De botte manier waarop Kohl de kandidatuur van Wörner op tafel gooide, wekte in de NAVO grote wrevel, te meer daar de opvolging tot dan toe altijd via zorgvuldig diplomatiek overleg achter de schermen was geregeld. Kohls manoeuvre ontlokte een Westduitse generaal de opmerking dat het politiek gewicht van Bonn in de NAVO Wörner uiteindelijk wel in de stoel van de secretarisgeneraal zou drukken, „ook als het ons aanzien schaadt".

De kwestie werd nog pijnlijker toen de Noorse regering oud-premier Kaare Willoch naar voren schoof als kandidaat. Nog nooit eerder was het voorgekomen dat er twee officiële kandidaten voor de post in Brussel zo openlijk waren voorgedragen.

Onelegant optreden

Willoch trok zich pas na drie maanden, op 30 november, terug; naar verluidt was deze plagerij het gevolg van het feit dat Kohl de kleinere NAVO-landen tijdens een persconferentie in augustus krachtig op de tenen was gaan staan met de mededeling dat hij de kandidatuur van Wörner al had besproken met „zeer belangrijke" NAVO-landen.

Een woordvoerder van het Noorse ministerie reageerde hierop met de kribbige reactie dat de manier van doen van Kohl „onder vrienden" niet past en de vraag opwerpt of de bondskanselier in de NAVO misschien uit is op een „heerschappij van de groten".

De affaire begon het bondgenootschap zodanig parten te spelen dat in Brussel al geruchten begonnen te circuleren dat de zittende secretaris-generaal Lord Carrington overgehaald zou kunnen worden nog wat langer aan te blijven, zodat men de opvolging op een meer gebruikelijke manier zou kunnen regelen. Carrington zelf heeft echter altijd volgehouden dat hij maar vier jaar wilde aanblij

Omzichtig zwijgen

Ook de voorzitter van de Militaire Commissie van de NAVO, de voormalige inspecteur-generaal van de Westduitse strijdkrachten, Wolfgang Altenburg, mengde zich in het geharrewar met de mededeling dat hij zijn positie niet ter wille van andere NAVO-beslissingen zou opgeven. Achtergrond hiervan was, dat er tegen de kandidatuur van Wörner was aangevoerd dat met diens benoeming behalve de militaire ook de politieke top van de NAVO in Westduitse handen zou komen.

Wörner, wie de kandidatuur min of meer was opgedrongen, bleef tijdens de discussie omzichtig zwijgen. Het komend jaar zal moeten blijken of hij als secretaris-generaal zijn politiek gewicht zodanig kan doen toenemen, dat hij de koers van zijn landgenoot Hans-Dietrich Genscher, de liberale Westduitse minister van buitenlandse zaken die een voorstander is van ver- • dere wapenvermindering, voldoende kan blokkeren. Politieke waarnemers gaan er voorlopig in elk geval vanuit dat dat zijn bedoeling zal zijn.

Hogere uitgaven

Zelfs deze waarnemers menen overigens bij Wörner nu al tekenen te ontwaren van een ommekeer in zijn denken. Deze zomer verklaarde Wörner zich nog een uitgesproken voorstander van modernisering van de 72 Pershing-la-raketten, die zo lang een obstakel waren voor het kersverse INF-verdrag. Woensdag verbijsterde hij iedereen met de mededeling dat hij niet zou deelnemen aan het debat over de modernisering, omdat men dit niet „op een ongelegen moment" dient te voeren.

Als Wörner zich zal beijveren voor hogere defensie-uitgaven door de NAVO-landen, moet hij zich voorbereiden op het verwijt dat.hij er zelf als minister van defensie niet in is geslaagd de Westduitse defensie-uitgaven jaarlijks met drie procent te laten stijgen, zoals de NAVO officieel heeft geëist.

De huidige secretaris-generaal ziet men in Brussel ongaarne vertrekken. „U kunt het alle zestien ambassadeurs vragen, en ze zullen u allemaal vertellen dat hij het fantastisch gedaan heeft", zei een ingewijde in Brussel. Het zakelijke, maar zeer diplomatieke optreden van de Britse oud-minister van buitenlandse zaken is in NAVO-kringen hooglijk gewaardeerd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 12 december 1987

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Wörners benoeming maakt einde aan pijnlijk geruzie

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 12 december 1987

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken