Bekijk het origineel

EA waarnemer in RvK: geen zwaai van 180 graden

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

EA waarnemer in RvK: geen zwaai van 180 graden

6 minuten leestijd

Een van de stellingen bij de promotie van dr. L. Westland op het thema "Eredienst en maatschappij" in juni 1985 typeerde de Evangelische Alliantie (EA) als noodzakelijke aanvulling op de oecumenische Raad van Kerken. De EA zegt bijbelgetrouw te willen zijn. De Raad van Kerken wordt met enig recht geduid als schriftkritisch. Is het feit dat de EA ingaat op de uitnodiging van de Raad om „mee te denken" in het conciliair proces voor vrede, gerechtigheid en behoud van de schepping in het licht van Westlands stelling een geheel onverwachte verbroedering? Alleen wie oppervlakkig op de klank afgaat, zal dat beamen.

De gedachte achter de stelling dat de Evangelische Alliantie een noodzakelijke aanvulling op de Raad van Kerken betekent, houdt in dat binnen die Raad de Bijbel te weinig opengaat. Met name als de maatschappelijke vragen ter sprake komen. En dat is volkomen waar.
Desondanks is uit de stelling, die immers al twee en half jaar oud is, niet op te maken dat men binnen de Evangelische Alliantie de Raad van Kerken zonder meer en op korte termijn een faillissement toewenst. Wie aanvulling wil zijn, zoals de EA, gunt ook de ander —in dit geval de Raad van Kerken—de ruimte. Het is overigens de grote vraag of het gunnen van deze ruimte wel te rijmen is met het predikaat "bijbelgetrouw".

Geen zwaai van 180 graden
Stellingen bij een proefschrift vormen uitdrukking van persoonlijke, maar toch voor de promovendus kennelijke en verdedigbare gevoelens. Ze mogen niet beschouwd worden als uitspraken van de een of andere organisatie. Toch hebben Westlands woorden, als het gaat over de EA, wel gewicht. Als toerustingspredikant van de Hervormde Bond voor Inwendige Zending op gereformeerde grondslag —lid van de EA— nam hij immers enkele jaren vrij intensief deel aan de gesprekken binnen de Evangelische Alliantie.
Het is daarom niet onredelijk om de conclusie dat het waarnemerschap van de Evangelische Alliantie bij de Raad van Kerken niet direct uitgelegd mag worden als een zwaai van 180 graden, mede op de genoemde stelling te baseren. Hoewel het —opnieuw— natuurlijk een andere zaak is of alle leden, of met name de leden uit de protestantse traditie, echt blij zijn met dit besluit.

Verstaanbaar
In dit licht worden de woorden van EA-voorzitter ds. F. H. Veenhuizen tegenover "Koers" verstaanbaar en begrijpelijk. Hij zei tegenover "Koers", „dat we elkaar hard nodig hebben, ook de Raad van Kerken". En: „De evangelische wereld is in beweging. Vroeger was de EA te veel een bolwerk... nu treden we naar buiten". Tevens merkt ds. Veenhuizen op „dat er nooit een antithese is geweest tussen de EA en de Raad van Kerken" en „dat er in de evangelical wereld toch ook een bepaalde ontwikkeling is... we moeten als gelovigen verder".
Inderdaad, dit zijn verstaanbare woorden. Ze maken mij tamelijk duidelijk wat de EA verstaat onder "bijbelgetrouw". In elk geval is het iets heel anders dan wat ik altijd gedacht had dat het betekende. Eigenlijk vind ik -maar vanwege alle kritiek die daarop los komt uit de evangelische en de protestantse hoek zou je het haast niet meer aan het papier toe durven te vertrouwen-, eigenlijk ben ik van mening dat "bijbelgetrouw" niet anders inhoudt dan: de Schrift en de drie gereformeerde formulieren van enigheid. Dat de EA er niet zo over dacht wist ik al. Maar nu die opvatting uitkristalliseert in een bepaalde relatie met de Raad van Kerken leg ik daar bewust een beetje nadruk op.

Conciliair proces
Het is niet helemaal eerlijk om het daarbij te laten. Want de (gezien het woord "bijbelgetrouw") al te intieme contacten van de Evangelische Alliantie met de Raad van Kerken hebben een welomschreven doel. Dat doel moet je -eerlijk is eerlijk- betrekken in je overweging of het waarnemerschap aanvaardbaar is of niet. Dat doel is het meedoen aan het zogeheten "conciliair proces". Het "conciliair proces', dat is een uitdrukking die vele eenvoudigen de achterliggende maanden tot de vraag gebracht zal hebben: Wat bedoelen ze daar nou precies mee?
Het zit zo. Het Centraal Comité van de Wereldraad van Kerken heeft een paar jaar geleden gevraagd om regionale -lees nationale- conferenties in het leven te roepen om over vrede, gerechtigheid en behoud van de schepping te praten. In die afdelingen zouden vertegenwoordigers van alle kerken en christelijke groeperingen moeten samenkomen om te beslissen welke praktische stappen er genomen zouden moeten worden „in het licht van de christelijke verantwoordelijkheid". De resultaten van die nationale conferenties moeten alle aan de orde komen tijdens een wereldconferentie rond 1990.
De Raad van Kerken in Nederland heeft dus die Wereldraadoproep opgepakt en de Evangelische Alliantie wil meepraten over vrede, gerechtigheid en schepping.

Meepraten?
De vraag is dan ook niet alleen of alle leden van de EA een relatie met de Raad van Kerken op prijs stellen, de vraag is ook of zij behoefte hebben om mee te praten in het conciliair proces.
Wij hebben binnen het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond niet over het conciliair proces gesproken, zo antwoordt desgevraagd ir. J. van der Graaf, algemeen secretaris van de Bond. Je kunt de dingen op zich niet negeren -vrede, gerechtigheid, schepping- maar persoonlijk heb ik er weinig behoefte aan om mee te praten in het kader van de Raad van Kerken dat gemarkeerd wordt door een optimistische visie op de mens en zijn mogelijkheden.

Lidmaatschap
Ds. Veenhuizen denkt niet dat de EA-achterban veel moeite heeft met het waarnemerschap bij de Raad van Kerken. „Ik moet er natuuriijk wel op wijzen dat bijvoorbeeld de Gereformeerde Bond lid is van de Raad van Kerken en de Wereldraad van Kerken", zegt hij in "Koers".
Zeker, zo reageert desgevraagd ir. J. van der Graaf. Als je de „en-dus-en-dus-en-dus-redenering" volgt is de Gereformeerde Bond lid van de Wereldraad. Met dit soort logica kun je allerlei dingen bewijzen. Maar ik heb grote bedenkingen tegen deze redenering. Wij zijn een gereformeerde beweging binnen de Hervormde Kerk. Tegenover deze manier van praten staat, dat wij met lede ogen aanzien dat het moderamen van onze synode zoveel zaken delegeert aan de Raad van Kerken. Wij zijn blij als het moderamen zich eens een keer distantieert van een brochure van de Raad. En wat hebben we —om nu maar één voorbeeld te noemen- niet voor waarschuwingen rond de Wereldraad gepubliceerd bij de assemblée in Nairobi?

Activistisch
De Gereformeerde Bond vormt een gereformeerde beweging binnen de Hervormde Kerk en dat verdraagt zich niet altijd met wat de EA op poten zet, aldus Van der Graaf en hij wijst op een recente, kritische publikatie in, "De Waarheidsvriend" over de „activistische setting" van het materiaal voor door de Zwitserse Evangelische Alliantie tot wereldwijde gebedsweek uitgeroepen week van 4 tot 11 januari. De Bond is dan ook -in tegenstelling tot de IZB- geen lid van de EA, maar waarnemer, zo zegt Van der Graaf.

Waaruit ik maar wil concluderen dat erin de achterban van de EA voor zover deze de reformatorische traditie serieus neemt, nog wel eens meer bezwaren konden leven dan ds. Veenhuizen denkt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 19 december 1987

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

EA waarnemer in RvK: geen zwaai van 180 graden

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 19 december 1987

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken