Bekijk het origineel

Nieuwjaaiidag duurt een seconde langer

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Nieuwjaaiidag duurt een seconde langer

3 minuten leestijd

DELFT — Nieuwjaarsdag duurt een seconde langer, want dan moet men van de Dienst van het IJiiwezen in Delft, die de juiste tijd bijhoudt, de klok even terugdraaien. Het liele nieuwe jaar is dit keer extra lang, omdat er naast deze ene schrikkelseconde ook nog een schrikkeldag (29 februari) bijkomt. Na de feestelijke inluiding van het nieuwe jaar op vrijdag 1 januarj moet de klok 's nachts om één uur een seconde terug. Men kan de klok natuurlijk ook een seconde stilzetten om in de pas te blijven.

De laatste jaren draait de aarde steeds langzamer, zodat de dagen langer worden. Om ervoor te zorgen dat onze tijd in overeenstemming blijft met de zonnetijd, wordt regelmatig een seconde aan de dag toegevoegd. De laatste keer dat dit gebeurde was op 1 juli 1985. De schrikkelseconde wordt over de hele wereld op hetzelfde moment tussengevoegd. Het Bureau International de l'Heure in Parijs, dat de wereldtijd UTC (Universal Time Coordinated) op basis van de Internationale Atoom Tijd en van astronomische waarnemingen vaststelt, bepaalde dat de schrikkelseconde dit keer precies op het tijdstip van de jaarwisseling moest vallen (1 januari 1988 om 00.00 uur). Omdat de Nederlandse tijd een uur voorloopt op de UTC, valt de schrikkelseconde hier op, 1 januari 00.59.60 uur.

Langzamer

De schrikkelseconde wordt niet, aoals de schrikkeldag, volgens een vast schema ingevoerd, maar gewoon als dit nodig is. De schrikkeldag wordt ingelast omdat de aarde niet precies in een geheel aantal dagen rond de zon cirkelt. Zij doet er namelijk 365 dagen, 6 uur, 9 minuten en 9,02 seconden over. De schrikkelseconde is af en toe nodig omdat de snelheid waarmee de aarde om haar eigen as draait, niet helemaal constant is. Hoewel de aarde de afgelopen jaren langzamer is gaan draaien, is het niet uitgesloten dat zij ook een keer snellere omwentelingen maakt. Dan moet er een seconde worden ingeleverd.

Wat de oorzaak is van het tragere tempo waarin de aarde om haar as draait, is niet helemaal duidelijk. Deskundigen denken aan de elektromagnetische wisselwerking tussen de mantel en de kern van de aarde. Er zijn aanwijzingen dat die twee niet precies even snel draaien. Ook de getijdenbeweging zou als een soort rem op de draaiing van de aarde kunnen werken.

In de jaren zeventig was de vertraging in de aardrotatie uitzonderlijk groot. Toen moest vrijwel elk jaar een minuut worden aangewezen die 61 seconden telde.

Overdreven

Het lijkt op het eerste gezicht nogal overdreven om zoveel drukte te maken over die ene seconde die er volgend jaar bijkomt. Toch heeft deze wijziging in de tijd praktische gevolgen. Met name voor de navigatie op zee is een seconde meer of minder van groot gewicht. Als niet de juiste tijd wordt aangehouden, kan dat al snel een fout in de plaatsbepaling opleveren van een halve kilometer.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 23 december 1987

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Nieuwjaaiidag duurt een seconde langer

Bekijk de hele uitgave van woensdag 23 december 1987

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken