Bekijk het origineel

'n Vluchtige kennismaking met Caracas' georganiseerde chaos

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

'n Vluchtige kennismaking met Caracas' georganiseerde chaos

Venezuela's hoofdstad: een toeristische attractie voor weinig geld

11 minuten leestijd

CARACAS - Nog niet zo lang geleden gaven de jaarlijkse statistieken van het Amerikaanse zakenblad Business Week aan dat de duurste plekjes op aarde te vinden waren in Japan, Ivoorkust en Venezuela. De hoofdstad van dit laatstgenoemde land, Caracas, behoorde tot de duurste steden ter wereld, met andere woorden een ware verschrikking voor (de meeste) toeristen, op wier kaarten Venezuela dan ook vertegenwoordigd werd door een witte vlek. Maar hierin is sinds kort verandering gekomen.

Zoals dat zo vaak het geval is in Zuid-Amerika kwam de verandering geheel onverwacht en mag zij ingrijpend heten. Om een lang verhaal kort te maken, de Venezolaanse regering besloot haar munt sterk te devalueren in de hoop hiermee dè stotterende economie nieuw leven in te blazen. Dit besluit, dat van Venezuela een toeristisch 'koopje' maakte, heeft vele tropische attracties van het land toegankelijk gemaakt voor het zeer snel groeiende legioen Zuid-Amerika-gangers.
Het is goed mogelijk met weinig geld Venezuela te bezoeken. Voor nog geen 100 gulden kan men gemakkelijk een dag doorbrengen in dit land. Dit nieuws was voor het Reformatorisch Dagblad aanleiding de hoofdstad van Venezuela, ooit omschreven als de parel van Zuid-Amerika, tot thema te maken van een gedetailleerde reportage, die wij onze lezers hier presenteren.

Land van contrasten
Venezuela is een land van contrasten. Een vakantie kan leiden naar adembenemende watervallen, verscholen diep in het Amazonewoud, of naar suikerwitte stranden die gestreeld worden door de glasheldere Caribische Zee. Het land is veel minder uitgestrekt dan Brazilië of Argentinië, iets dat beslist geen nadeel behoeft te zijn gezien de evenredig gereduceerde (binnenlandse) reiskosten.
Met 912.000 vierkante kilometer (grofweg 22 maal de oppervlakte van Nederland) kan Venezuela echter niet klein genoemd worden. Een prettige bijkomstigheid voor de Nederlandse toerist is dat Venezuela gelegen is op een (flinke) steenworp afstand van onze Benedenwindse Antillen. De vliegafstand tussen Willemstad op Curacao en Caracas bedraagt amper 30 minuten.
Ondanks de uitdagende variëteiten die Venezuela als vakantieoord te bieden heeft, gaat de meeste aandacht doorgaans uit naar de hoofdstad Caracas, met vier miljoen inwoners, thuis voor ruim een kwart van de bevolking. Hoewel bij lange na niet de grootste stad op het continent geniet Caracas niet ten onrechte naam als Zuid-Amerika's meest moderne en cosmopolitische hoofdstad.

Geschiedenis
Deze faam is voor een deel te danken aan het relatief hoge welvaartsniveau van Venezuela, dat gekoppeld is aan een zeer stabiel gebleken democratisch bestel. Voordat we de stad intrekken, is een verkwikkende duik in de geschiedenis gewenst.
De eerste Spaanse zeevaarders zetten in 1498 voet aan wal in Venezuela. Zij troffen een vrij arm en dunbevolkt land, ogenschijnlijk zonder markante eigen cultuur. Vier eeuwen later was er in deze situatie amper verandering gekomen. Tot aan het begin van deze eeuw bleef Venezuela een geïsoleerd land bestuurd door een kleine aristocratie die haar macht ontleende aan een haast feodaal agrarisch bestel.

Olievondst
Maar een abrupte omwenteling diende zich aan in het jaar 1914 met de vondst van gigantische olievoorraden in en rond het Maracaibomeer. De olie doorbrak Venezuela's isolement en maakte het land in korte tijd tot de onbetwiste welvaartskampioen van Zuid-Amerika. Caracas en tweede stad van het land Maracaibo werden omgetoverd in moderne handels- en industriecentra.
De opbrengsten van de olie-exploitatie werden voornamelijk gebruikt voor de bouw van een solide en dynamische industriële basis voor de lokale economie. Volgens de meest recente becijferingen is Venezuela's olierijkdom over vier decennia vervlogen. De regering hoopt dat tegen die tijd de industrie garant kan staan voor een aanhoudend hoog welvaartsniveau.
Op politiek vlak liet een omwenteling op zich wachten tot 1958. In dat jaar werd dictator generaal Marcos Jimenez onttroond en kon een tijdsbestendig democratisch systeem geïntroduceerd worden. Revoluties en staatsgrepen, routinekwesties elders op het continent, heeft Venezuela sindsdien niet meer gekend. De grondwet die deze politieke rust mogelijk maakt, dateert uit 1961 en is daarmee een van de oudste van Zuid-Amerika.

Verkenningstocht
Tijd om de theorie nu ter zijde te schuiven en Caracas te gaan verkennen. De stad is gelegen in een aantal brede valleien op een gemiddelde hoogte van 960 meter. Dit geeft Caracas een zeer mild klimaat, ondanks haar tropische ligging. Zomertemperaturen passeren zelden de dertig graden, terwijl de thermometer in de winter een frisse tien graden kan aangeven.
Ongeacht het jaargetijde is het 's avonds doorgaans koel, wat het gebruik van een trui of althans een warmere blouse rechtvaardigt. Over avonden gesproken (of geschreven), deze gaan ook in Caracas gepaard met de nodige risico's. Zoals alle grote steden wordt Caracas geplaagd door misdaad.
Hoewel het misdaadniveau gelukkig niet te vergelijken valt met de toestanden die de Braziliaanse steden karakteriseren, is het verstandig na zonsondergang niet over straat te wandelen. Taxi's zijn goedkoop, veilig en in grote aantallen voorhanden. Een enkel armgebaar is genoeg om een kleine zwerm taxi's te strikken.

Speurtocht
Gewapend met deze waarschuwingen kan de hotelkamer verruild worden voor Caracas' chaotische straatscène. De stad ontsnapt niet aan de stelregel dat de bevolkingscentra van de nieuwe wereld grote gelijkenis vertonen met een dambord. Dit stadspatroon van vierkante en rechthoekige blokken, afgewisseld met pleinen, maakt dat Caracas voor een onwennige buitenlander gemakkelijk is te verkennen.
De fenomenale groei die zich na de laatste wereldoorlog aandiende, heeft echter de nodige chaos aan de randen van het dambord veroorzaakt. Hier in de buitenwijken, vaak gebouwd tegen de berghellingen, is een overzichtelijk patroon ver te zoeken, hetgeen enerzijds het oriëntatievermogen belast, hoewel anderzijds de gezelligheid vaak toeneemt.
Een speurtocht door de stad wordt echter niet vergemakkelijkt door een plattegrond of reisgids. Adressen hierin vermeld blijken in de praktijk nagenoeg onvindbaar vanwege de zeer gebrekkige straatbenaming en benummering. Adressering geschiedt namelijk in de meeste gevallen door het aangeven van een nabijgelegen straathoek, maar daar straatnaamborden een zelden voorkomende verschijning zijn, is de gewenste hoek niet altijd even gemakkelijk te vinden.

Wandelstad
Het betreft hier een fenomeen dat zich vaker in Zuid-Amerika voordoet. Steden in Ecuador en Paraguay plaatsen de bezoeker voor soortgelijke raadsels. Een kleine troost. De geijkte manier voor het verkennen van Caracas is dan ook het doelloos slenteren. Op deze wijze kan een interessante buit aan bezienswaardigheden worden binnengehaald.
Caracas is een wandelstad. Tal van musea, vaak gevestigd in statige huizen opgetrokken in Spaans koloniale stijl, kunnen al wandelend ontdekt worden. Voor de liefhebbers van de schone kunsten heeft Caracas veel te bieden. Het museum van koloniale kunst in de elegante San-Bernardino-voorwijk bezit zo niet alleen een benijdenswaardige collectie doeken uit de vorige eeuw, maar is bovendien gelegen in een prachtig park waar elke zaterdagavond kamerconcerten gehouden worden.

Musea
Geen museumexpedjiie in Caracas is compleet zonder eèn kort bezoek aan het geboortehuis van de "grote bevrijder" Simon Bolivar, de man die het Latijnse continent eigenhandig verloste van het Spaanse koloniale juk en daarvoor beloond werd met een standbeeld in elke zichzelf respecterende stad van het continent. Het Bolivarianomuseum toont een ook voor kinderen boeiende collectie oorlogstrofeeën van de bevrijder.
Een ander museurn dat kan worden aanbevolen, is dat van hef transportwezen. Wellicht zijn auto's en trammetjes niet zo interessant, maar het museum toont naast deze mechanische monsters ook verschillende schaalmodellen en foto's van het Caracas uit de vorige eeuw. Deze benadrukken de grote groei van de stad van een simpel dorp tot een metropool van wereldallure.

Restaurants
Een trektocht langs musea en andere bezienswaardigheden stimuleert de culinaire zintuigen, wat ons brengt op een ander terrein waarop Caracas erg veel te bieden heeft en nimmer teleurstelt. Het zou te ver gaan om een complete opsomming te geven van al hetgeen de stad op culinair vlak te bieden heeft. Volstaan kan worden met enkele van de meer belangrijke richtlijnen.
Vlees is het nationale gerecht van Venezuela en zodoende in grote en vooral goedkope hoeveelheden verkrijgbaar. Fijnproevers verzekeren dat Venezuela wat dit betreft met kop en schouders uitsteekt boven vleesland bij uitstek Argentinië.
Hoewel restaurants over het algemeen niet duur zijn, doet men er toch goed aan eerst de prijzen te vergelijken. Restaurants van vergelijkbare klasse vertonen meestal enorme onderlinge prijsverschillen.
Voor wat de hygiëne aangaat, behoeven weinig voorzorgsmaatregelen te worden genomen. Gemeten naar Latijnse maatstaven is Venezuela een relatief schoon en dus voor de maag veilig land. Hét gebruik van ruime hoeveelheden plantaardige olie is echter ook hier de stelregel, iets wat de Westeuropese maag even in de war kan brengen.

Georganiseerde chaos
Een vreemdeling in Caracas staat niet slechts bloot aan de gevaren van een vreemde maar onweerstaanbare keuken, hij (of zij) wordt eveneens overrompeld door het gezellige Latijnse straatleven, dat zich het best laat beschrijven als een georganiseerde chaos.
De snelle bevolkingsgroei van de laatste decennia heeft Caracas uit haar voegen doen barsten. Omringd door bergen, waarop huizenbouw niet of amper mogelijk is, moest gekozen worden voor hoogbouw.
De nadelige consequentie hiervan is echter een enorme concentratie mensen op een vrij kleine oppervlakte, en het gevolg hiervan laat zich natuurlijk raden. De verkeersaders van Caracas tonen een zekere gelijkenis met een langzaam bewegende parkeerplaats. Verkeersopstoppingen zijn een haast permanent fenomeen, dat vergezeld wordt door een claxon-symfonie.
De laatste rage op dit audiovlak - is een claxon die het geluid van een verontwaardigd loeiende koe nabootst, hetgeen de niets vermoedende bestuurder, die aanleiding gaf tot het gebruik van dit met decibels doordrenkte instrument, de stuipen op het lijf jaagt, met alle mogelijke nadelige verkeersgevolgen van dien.

Sardineblikjes op wielen
Het stadsbestuur zoekt driftig naar oplossingen voor het netelige verkeersprobleem. Daar het politiek onmogelijk bleek het gebruik van de personenwagen te ontmoedigen door middel van hogere benzineprijzen -een liter benzine kost een dubbeltje aan de pomp- is gekozen voor een rantsoenering van het autogebruik.
Afhankelijk van het laatste cijfer op het nummerbord mag een auto één werkdag per week zich niet op straat begeven. Bij voorbeeld auto's met nummerborden eindigend op de cijfers één en twee mogen niet circuleren op maandag, voor de cijfers drie en vier is dit dinsdag, enzovoort. Dat dit systeem de aanschaf van een tweede auto in de hand werkt is een ander probleem, waarvoor een oplossing nog niet werd gevonden.
Met deze chaotische toestanden op de straat is de meest efficiënte manier van stadsreizen de vijf jaar jonge ondergrondse. Er zijn nog maar veertien stations in gebruik, hoewel druk gebouwd wordt aan een uitbreiding van het bestaande metronet. Voor twee kwartjes kan in enkele minuten tijds een afstand worden overbrugd die met de auto zeker een uur in beslag zou nemen.
Stadsbussen strekken niet tot aanbeveling. De lage prijzen zorgen ervoor dat de bussen- altijd overvol zitten en zodoende bestempeld mogen worden als sardineblikjes op wielen.

Colonia Tovar
Tot slot nog een moment aandacht voor de vele aardige uitstapjes die gemakkelijk vanuit Caracas gemaakt kunnen worden en wellicht een welkome afwisseling zijn voor de toch vermoeiende atmosfeer van een grote stad. Een busexcursie naar het hoog in de bergen gelegen dorpje Colonia Tovar is beslist de moeite waard, niet alleen vanwege de prachtige weg met haar mooie vergezichten maar ook omwille van de bewoners van het dorpje zelf.
Colonia Tovar werd in 1843 gesticht door Duitse immigranten uit het Zwarte Woud, die hun eigen typische cultuur een plaatsje hebben gegeven onder de tropenzon. Op zaterdagen is het een drukte van jewelste, maar op werkdagen kan nog rust en vrede in de bergen rond Caracas gevonden worden.
Een ander uitstapje dat kan worden aanbevolen, leidt naar Venezuela's Caraïbische zandstranden. Enkele dagen doorgebracht onder de ruisende palmen van het zonnige Margarita-eiland vormen een zeer prettig onderdeel van een Venezuela-reis. Eenmaal op stap mag evenmin worden nagelaten de majestueuze Angel-watervallen te bezoeken. Met een val van 979 meter de hoogste ter wereld. Voor 150 gulden per persoon inclusief vliegbiljet kunnen twee dagen worden doorgebracht in de omgeving van de vallen. De korte vliegreis wordt opgeluisterd door enkele sierlijke rondjes boven de watervallen, een adembenemende ervaring.

Zuideuropees land
Hiermee zijn we aan het einde gekomen van onze Venezuela-reis. Hoewel slechts een fractie van een aantal facetten beschreven kon worden, hoop ik toch een tipje te hebben opgelicht van Venezuela's sluier. Tot slot nog een kleine aanbeveling. Venezuela is een modern land, dat bepaald niet bestempeld mag worden als onderdeel van de Derde Wereld. Het is eerder een Zuideuropees land. Het grote voordeel hiervan is dat Venezuela de Europese toerist een unieke kans biedt het Latijnse continent te bezoeken zonder dat dit hem blootstelt aan de soms meer onprettige primitieve kanten van het continent.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 28 december 1987

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

'n Vluchtige kennismaking met Caracas' georganiseerde chaos

Bekijk de hele uitgave van maandag 28 december 1987

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken