Bekijk het origineel

GEEN WET VAN MEDEN EN PERZEN

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

GEEN WET VAN MEDEN EN PERZEN

4 minuten leestijd

Moet of mag een regeerakkoord gewijzigd of aangepast worden? Of is zo'n akkoord onaantastbaar voor de periode waarvoor het geschreven is? Deze vragen worden steeds indringender in politiek Den Haag gesteld, nu meer en meer blijkt dat de doelstellingen, neergelegd in het huidige regeerakkoord niet gerealiseerd kunnen worden.
De enkele weken geleden naar buiten gesijpelde berekeningen van de in de Centrale Economische Commissie verenigde topambtenaren hebben nogal wat onrust veroorzaakt. De werkloosheid daalt aanzienlijk minder snel dan voorzien. Bovendien kosten de dalende dollar en de beurskrach de schatkist nogal wat geld. Bij elkaar ontstaat er een 'gat' van ruim tien miljard gulden.
Deze ontwikkelingen op wereldniveau, waarop ons land nauwelijks invloed kan uitoefenen, waren voor CDA-fractieleider B. de Vries recent aanleiding om het regeerakkoord ter discussie te stellen. Hij kreeg hierin vorige week steun van CDA-minister De Koning van sociale zaken, opsteller van het regeerakkoord. Daarentegen verkondigde VVD-fractievoorzitter Voorhoeve luid en duidelijk van geen aanpassing of wijziging te willen weten.
De Vries brak een lans voor een door de overheid te voeren stimulerend economisch beleid. Daarmee zou volgens hem althans een deel van de negatieve gevolgen voor ons land van de internationale financiële ontwikkelingen worden opgevangen. Zo'n stimulerend beleid is in de ogen van Voorhoeve een gruwel. Tegenvallers moeten door extra bezuinigingen worden opgevangen, zo vindt de liberaal, en in die mening stemt hij overeen met het regeerakkoord.
Hoe onaantastbaar is een regeerakkoord? Het Haagse antwoord op deze vraag hangt ervan af in hoeverre de coalitiepartners zich blijven herkennen in het akkoord en de uitwerking daarvan in het beleid. Wel, de mate waarin Voorhoeve het akkoord koestert, bevestigt het vermoeden dat dit kabinet een bij uitstek liberaal beleid voert.
Kennelijk is het CDA anderhalfjaar geleden bij het schrijven van dit akkoord, uit angst voor een overdosis aan frustratie bij coalitiegenoot VVD, wel erg tegemoetkomend geweest. De negen zetels winst voor het CDA bij de Tweede-Kamerverkiezingen en het dito verlies voor de VVD hebben geen vertaling gekregen in het akkoord.
Die coulante CDA-opstelling wreekt zich nu. Overigens getuigt de stellingname van Voorhoeve niet van de voor een politicus noodzakelijke flexibiliteit. Voor hem is een regeerakkoord zoiets als een wet van Meden en Perzen, „die niet mag wederroepen worden". Komt deze starheid voort uit Voorhoeve's angst dat bij aanpassing de liberale overdosis in het akkoord wat wordt teruggebracht?
Maar al zou die angst reëel zijn, dan nog is het standpunt van de VVD'er niet houdbaar. Het regeerakkoord is gebaseerd op prognoses en verwachtingen. Als nu zonneklaar blijkt dat die prognoses niet uitkomen en de verwachtingen geen realiteitswaarde (meer) hebben, dan komt toch in feite heel zo'n akkoord in de lucht te hangen? Dan is aanpassing onvermijdelijk.
Overigens drukt de discussie over wijziging van het regeerakkoord ons met onze neus nog op een andere zaak, en dat is de 'vervuiling' van de parlementaire democratie. Nota bene, twee leden van de Tweede Kamer zwengelen via de media een discussie aan over het al of niet aanpassen van het kabinetsbeleid, alsof zij de macht daartoe hebben. Hierdoor wordt duidelijk hoe weinig er feitelijk nog over is van ons duale parlementaire stelsel.
Grondwettelijk fungeren de Staten-Generaal als controleorgaan en medewetgever van de regering. Maar in het keurslijf van een regeerakkoord is de regering 'uitgebreid' met 81 zich kleine ministers voelende CDA'ers en VVD'ers in de Tweede Kamer, die zich soms te pas maar ook wel te onpas voor alles wat ze doen of laten beroepen op dat schijnbaar onaantastbare regeerakkoord.
Een regeerakkoord wordt voor een kabinetsperiode, dus normaal gesproken voor een tijdvak van vier jaar, geschreven. Maar natuurlijk moet het gedurende die periode aangepast of gewijzigd kunnen worden. Een regeerakkoord kan geen wet van Meden en Perzen zijn.
In normale verhoudingen zou het kabinet de moed moeten hebben om met voorstellen hiervoor te komen. Gevreesd moet worden dat er voor een dergelijke moed geen ruimte meer is in de Nederlandse politiek. Dat is betreurenswaardig, zowel in economisch opzicht als voor de zuivere politieke verhoudingen tussen regering en parlement. Dat laatste is in feite erger dan het eerste.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 29 december 1987

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

GEEN WET VAN MEDEN EN PERZEN

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 29 december 1987

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken