Bekijk het origineel

Jachtvliegers weg bij de luchtmacht

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Jachtvliegers weg bij de luchtmacht

Burgerluchtvaart biedt betere salarissen

5 minuten leestijd

DEN HAAG — Het aantal jachtvliegers die de luchtmacht de rug toekeren, neemt nog steeds toe. Onder de groeiende werkdruk bezwijken steeds meer jachtvliegers voor de aanlokkelijke salarissen die de burgerluchtvaart hen biedt. „De extra premies die staatssecretaris Van Houwelingen van defensie onlangs in het vooruitzicht heeft gesteld om de uitstroom in te dammen, sorteert alleen maar een averechts effect. Nog deze week zijn weer vier jachtvliegers bij de KLM aangenomen", zegt majoor-vlieger Dick Bos, tevens voorzitter van de begin dit jaar opgerichte Vereniging van Nederlandse Jachtvliegers.

Al in 1979 signaleerden de jachtvliegers problemen binnen de luchtmacht en daarmee samenhangende onvrede bij de vliegers. Na bijna tien jaar zijn concrete oplossingen uitgebleven en het tekort aan ervaren jachtvliegers stijgt onrustbarend. Op de 450 plaatsen is een tekort van bijna vijftig, dat nog dreigt op te lopen tot negentig in 1989, als er niets verandert. Voor de kamercommissie voor defensie reden om, een paar weken terug, de noodklok te luiden.

De oplossingen waarmee de staatssecretaris thans tracht de problemen het hoofd te bieden, stemmen Bos droevig. „Hij rammelt wat met de geldbuidel, maar structureel gebeurt er niets. Beroepsvliegers krijgen, als ze hun contract verlengen, een behoudpremie en kortverbanders die na zes jaar opnieuw tekenen, kunnen hun vertrekpremie behouden". De bewindsman trekt daar 3,5 miljoen gulden voor uit.
„Het zijn lapmiddelen", stelt Bos. „Die premies gelden tot een bepaalde leeftijdsgrens en hangen af van de operationele inzetbaarheid. Je krijgt dus een groep die in de prijzen valt en een groep die erbuiten valt. De onwerkelijke situatie gaat zich dan voordoen dat vliegers in leidinggevende functies niet meer voor de premies in aanmerking komen en jonge, minder ervaren vliegers wel. Of wel de directeur die minder verdient dan het jongste hulpje, bij wijze van spreken. Dat geeft scheve gezichten", meent Bos.

Honorering
De 3,5 miljoen die Van Houwelingen in de knip heeft voor extra premies staat gelijk aan de kosten voor de opleiding van een jachtvlieger. „Een aantal vliegers, die nog aarzelden tussen blijven of weggaan naar de burgerluchtvaart, heeft nu de knoop doorgehakt", aldus Bos. „Ze blijven niet langer. Meer vliegers zullen moeten worden opgeleid om de tekorten op te vullen. Op de lange termijn kost dat meer dan 3,5 miljoen. Het is dan ook een zinloze investering".
Een van de oorzaken van de onvrede betreft de honorering. De jachtvliegers vinden dat de vliegtoelage omhoog moet. Thans doet de situatie zich voor dat de vliegtoelage na vijf jaar een maximum bereikt. De "pensioendiefstal" is de vliegers ook een doorn in het oog. „Een vlieger die medisch wordt afgekeurd, raakt die vliegtoelage kwijt. Maar in de pensioenen vinden ze de premies die daarover zijn betaald niet terug".
De klachten strekken echter verder dan geld alleen. „Het ontbreken van een loopbaanplan bij voorbeeld", zegt Bos. Daar gaat veel te weinig aandacht naar uit. Of plotselinge overplaatsingen van vliegers naar een andere basis en gedane toezeggingen die niet worden nagekomen. „Dat heeft natuurlijk consequenties voor de achterban. Kinderen die weer naar een andere school moeten".

Topsporter
Bos vergelijkt het werk van de jachtvlieger wel eens met dat van een topsporter. „Een jachtvlieger moet z'n werk maximaal kunnen doen, niet voor de helft. Dat wordt steeds moeilijker door de toenemende werkdruk. Als je je oefenprogramma geheel wilt afwerken, heb je daar zeker 44 uur per week voor nodig. Met een 38-urige werkweek lukt dat dus niet. Het gevolg is veel overuren die je niet kunt opnemen. Uitbetalen kan wel, maar voor acht gulden per uur bruto hebben de vliegers daar natuurlijk weinig zin in. Er lopen vliegers rond met nog meer dan honderd vakantiedagen", aldus Bos.

Hij wijst ook op de vele gezondheidsklachten van vliegers. „Er zijn jachtvliegers met een hernia. Neken rugklachten bij F 16- en NF 5vliegers komen geregeld voor. Dat komt omdat je hoofd een hoek van dertig graden maakt met je lichaam in het toestel. Met de werking van vele malen de zwaartekracht op je lijf krijg je daar last van".
Volgens majoor-vlieger Bos kunnen die krachten zelfs zo oplopen, dat een vlieger het bewustzijn dreigt te verliezen. „Je kunt stellen dat dat soms leidt tot bijna-ongelukken. Ik heb gelezen van een F 16-piloot in de Verenigde Staten die op acht kilometer hoogte het bewustzijn verloor en op één kilometer hoogte weer bijkwam, terwijl hij niet wist wat er in de tussentijd was gebeurd. Hoe ver kun je nog gaan?", vraagt Bos zich af.

Fabrieksdirecteur
Dat de vliegers de werkomstandigheden beu zijn, blijkt volgens Bos wel uit het feit dat de afgelopen drie jaar 68 vliegers de dienst hebben verlaten. Velen van hen vinden een baan bij de burgerluchtvaart. Bij Transavia zijn 27 van de 97 piloten afkomstig van de luchtmacht. Deze maatschappij heeft voor het komende jaar behoefte aan nog eens 20 vliegers. Zes jachtvliegers voeren daarvoor inmiddels besprekingen met de maatschappij.
Martinair betrok volgens eigen opgave de afgelopen jaren van de luchtmacht en de marine slechts enkele vliegers. Een paar NF 5- en F 16-vliegers zijn met deze maatschappij in een sollicitatieprocedure gewikkeld. De jachtvliegers dienen daarvoor wel te beschikken over het BI- en het B2-brevet voor de burgerluchtvaart. „Dat is geen probleem, want veel jachtvliegers studeren daarvoor in hun vrije tijd", weet Bos.
De KLM voert op het moment sollicitatiegesprekken met acht F 16-vliegers. Inmiddels zijn er daarvan al een paar aangenomen. De KLM stelt daarbij als eis dat de sollicitant ook ervaring moet hebben op een tweemotorig straalvliegtuig zoals de NF 5. Daarnaast betrekt de KLM jachtvliegers via een doorstromingsregeling. De ambtelijke commissie doorstroming militaire vliegers draagt ieder jaar vijf tot zes jachtvliegers voor bij de KLM.
Maar Bos kent ook voorbeelden van jachtvliegers die iets geheel anders gaan doen. „Zo is een collega van mij fabrieksdirecteur geworden". Thans vestigen de vliegers hun hoop op een gesprek op 5 januari met staatssecretaris Van Houwelingen over de vliegerproblematiek. „Hopelijk is hij toch bereid met werkelijke oplossingen te komen; anders zie ik het somber in", zegt Bos.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 29 december 1987

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Jachtvliegers weg bij de luchtmacht

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 29 december 1987

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken