Bekijk het origineel

Mondiaal

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Mondiaal

Moskou's 'Afghaantjes' II

5 minuten leestijd

HO-CHI-MINH-STAD - Vietnam is voor economische en militaire hulp volkomen op DANANG Een zo op het eerste gezicht gezellig babbeltje in Danang, de vlak bij de Sowjet-Unie aangewezen. Deze jonge militairen zijn dan ook tot de tanden toe bewa- Cam Ranh Bay gelegen luchthaven, die een belangrijke mïïitaire rol voor de Sowjets verpend met AK-47's van Russische makelij. vult.

Vergeleken met de eerste staaltjes van Afghanistan-glasnost onthullen de meest recente Sowjetpublikaties nu ook de impopulariteit van wat nogal eens Moskou's Vietnamdrama wordt genoemd. Hadden eerdere verhalen steevast een happy end met de gewonde Afghanistan-veteraan als uiteindelijke overwinnaar op het bureaucratische slagveld (hij kreeg dus toch een benedenwoning, een nieuwe rolstoel of zelfs wel opnieuw een plaatsje aan het front), momenteel gewagen de artikelen aan het thuisfront van... onopgeloste problemen.
De in de Prawda afgedrukte brieffragmenten spreken een duidelijke taal: de afkeer van een oorlog die Kaboels marionettenregime in het zadel moet houden, groeit. Ja, zelfs zo, dat de officiële propagandapogingen om de brutale interventie bij de zuiderburen populaire impulsen te geven via vergelijkingen met de Grote Vaderlandse Oorlog tegen Nazi-Duitsland als een boemerang werken.

Twee generaties
Een veteraan uit de Tweede Wereldoorlog nam deze politieke parallel of wel dit misbruik van de geschiedenis hoog op. De twee oorlogen vielen volgens hem gewoonweg niet te vergelijken. Niet dat deze Sowjetheld verontwaardigd was over zo veel historische valsheid in geschrifte, noch dreef hem gekwetste militaire trots. Wat hem ten diepste bewoog, was het feit dat Afghanistan-veteranen dezelfde maatschappelijke voorrechten genoten als hijzelf en zijn strijdmakkers!
Vanwaar dit opkomen voor de exclusieve rechten van de oorlogsgeneratie van de jaren 1941-'45? De vice-voorzitter van de raad van ministers van de Witrussische Sowjetrepubliek, kameraad V. G. Jewtoekh,- hielp ons via de Prawda op weg. In zijn machtsbereik staan maar liefst 600.000 families als woningzoekenden geregistreerd, waaronder 2500 gezinnen van oorlogsveteranen of gesneuvelde soldaten uit de Grote Vaderlandse Oorlog..
De conclusie ligt voor de hand: Moskou's roekeloze en meedogenloze militaire ingrijpen in de Afghaanse binnenlandse politieke strijd heeft de gecompliceerde situatie opgeleverd van twee generaties Sowjetveteranen die elkaars concurrenten zijn in het jaloerse gevecht om maatschappelijke voorrechten, die tot overmaat van ramp voor het Kremlin ook nog eens schaars beschikbaar zijn!

Tien ski-liften
De ontgoocheling aan het thuisfront werd nog eens extra gevoed door realistischere oorlogsreportages. Te denken valt dan aan het drietal Afghanistan-artikelen van verslaggever Artem Borowik, de zoon van de bekende Sowjetcommmentator en voorzitter van het Sowjetvredescomité Genrikh Borowik.
Deze al in juli door het blad Ogonjok afgedrukte ooggetuigenissen schilderen het Afghaanse slagveld zoals het was. Bij Borowik zijn de luchtlandingstroepen van de USSR de oorlog meer dan beu. Zij willen niets liever dan naar huis...

„Al zouden ze hier zelfs tien ski-liften neerzetten, dan zouden ze me nooit meer zover krijgen op deze plek ooit nog een voet te zetten," laat een jonge dienstplichtige van het Rode Leger zich tegenover Borowik ontvallen, terwijl hij naar de besneeuwde toppen van de Hindoe Koesj staart.

Onder popmuziek.
Interessant zijn de Vietnamparallellen bij Afghanistanverslaggever Borowik. Hoewel hij uitdrukkelijk Moskou's moeras rondom Kaboel niet wenst te vergelijken met Washingtons wanprestaties rondom Saigon (het tegenwoordige Ho Chi Minh-stad), vertonen de impressies van deze Sowjetoorlogscorrespondent opmerkelijke overeenkomsten met het bekende Vietnamboek "Dispatches" (Expedities) van '77 van de Amerikaanse journalist Michael Herr.
Waar Herr stilstaat bij een oude Franse landkaart Van Indochina op de muur van zijn appartement in Saigon, beschrijft Borowik een landkaart van Afghanistan uit de jaren vijftig, het cadeau van een oude Britse collega. Voorts draagt Herr op z'n eerste trip naar de frontlinies de helm van een gesneuvelde para; Borowik heeft in dezelfde situatie het tenue van een gedode kapitein aan. Herr wijdt een klein essay aan helikopters en de mobiliteit van het leger in het luchtruim, zo ook Borowik. En waar de Amerikaanse soldaten in Herrs boek naar popmuziek luisteren, terwijl ze onder dodelijk spervuur liggen op de Vietnamese rijstvelden, draaien Borowiks Sowjetparachutisten bandjes met dezelfde soort muziek af, voordat ze op levensgevaarlijke patrouille gaan.

Zuur en duur
Vooral dat laatste aspect van de twee Aziatische oorlogen van de twee wereldmachten doet uiterst triest aan. De bloem van beide naties strijdt onder zulke, verderfelijke 'marsmuziek'. Is het niet om te huiveren dat jonge Amerikanen op het Vietnamese slagveld via hun eigen zendstation 'opgepept' werden met zulke , liedjes als "Your boots are made for walking" (Je hebt schoenen om ermee te lopen) en dat met de dood in de schoenen... Over geestelijke voedselvergiftiging gesproken.
De parallellie tussen Amerika's Vietnam-misère en Ruslands Afghanistan-troubles blijft overigens, aldus een recente analyse van Aaron Trehub in het research-bulletin van Radio Free Europe/Radio Liberty, niet steken in wat oppervlakkige stijlovereenkomsten.
Evenals Washingtons militaire expedities in Vietnam, zijn Moskou's manoeuvres in Afghanistan bepaald impopulair bij de eigen burgerij. Zo toonde onlangs een opiniepeiling aan dat 53 procent van 1000 ondervraagde Moskovieten voorstander was van een totale terugtrekking van de Sowjettroepen uit het al deerlijk geschonden territoir van de moslimburen.
En wat nog belangrijker is: de ingezonden brieven van de Prawda leggen duidelijk de maatschappelijke spanningen bloot die uit de wrede Afghaanse interventieoorlog voortspruiten. Zuur en duur voor het Kremlin! De heersende elite met haar privileges komt steeds meer onder binnenlands 'vuur' te liggen. Zo kan het gebeuren dat de nare ervaring van Washington met de Vietnam-oorlog nu ook Moskou ten deel valt: het voeren van een 'beperkte' oorlog op vreemd grondgebied kan de nationale eenheid meer bedreigen dan de bloedigste strijd op leven en dood...

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 30 december 1987

Reformatorisch Dagblad | 56 Pagina's

Mondiaal

Bekijk de hele uitgave van woensdag 30 december 1987

Reformatorisch Dagblad | 56 Pagina's

PDF Bekijken