Bekijk het origineel

Niet elk hart dat onvoldoende zuurstof krijgt, veroorzaakt pijn

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Niet elk hart dat onvoldoende zuurstof krijgt, veroorzaakt pijn

5 minuten leestijd

<p>NIJMEGEIH - Een zuurstoftekort van de hartspier leidt niet bij iedereen tot de bekende symptomen van kramp in de borst, en/of pijn in de maagstreek, het halsgebied of de linkerarm. Gebleken is, dat een zuurstoftekort van de hartspier bij veel mensen met kransslagadervernauwing nogal eens voorkomt zonder dat er pijnklachten zijn. Sterker nog: zelfs 25 tot 30 procent van de hartinfarcten heeft ongemerkt plaats. De klacht van de patiënt blijkt dus nog subjectiever dan altijd al door artsen werd aangenomen.</p>

Zo'n 150 cardiologen uit binnen- en buitenland congresseren vandaag op initiatief van de Universiteit van Nijmegen over een nieuwe 'topic' in de wereld van de cardiologie: de problemen rond de hartpatiënt zonder klachten.

Cijfers

Eerst wat cijfers. In Zweden werden nog niet zo lang geleden 2000 'gezonde' mannen tussen de 45 en 60 jaar. onderworpen aan de bekende fietsproef. Op een soort hometrainer moesten zij een steeds zwaardere inspanning leveren, terwijl de elektroden van een ECG-apparaat op hun borstkas waren geplakt. Op die manier kan een beeld worden verkregen van de elektrische activiteit van de hartspier. Bij inspanning moet het hart het circulerende bloed harder rondpompen en stijgt de energie- en zuurstofbehoefte van deze lichaamspomp. Het hart heeft dan meer bloed nodig om de benodigde stoffen aan te voeren. Die verhoogde aanvoer van bloed kan belemmerd worden door vernauwing van de kransslagaders. Het gevolg is dan een tekort aan zuurstof van de hartspier waardoor specifieke veranderingen in het elektrocardiogram ontstaan. , Bij 110 van de 2000 fietsende Zweden bleken inderdaad veranderingen in het ECG op te treden. Onderzoek wees uit dat 69 van hen vernauwingen in de kransslagaders hadden. Het merendeel (50) had echter geen klachten.

Los van dit onderzoek werd met behulp van kleine ECG-apparaatjes (Holter-monitoren) die patiënten verscheidene dagen bij. zich dragen, terwijl permanent de elektrische activiteit van het hart wordt geregistreerd, Esselink verlangt van minister Smit (Verkeer en Waterstaat) een diepgaand onderzoek naar veronderstelde kennis bij Nederlandse autoriteiten van olielekkage bij de tanker Borcea op de Westersehelde, die niettemin mocht doorvaren. In schriftelijke vragen wenst Esselink opheldering over een suggestie in die richting zoals de Vogelbescherming heeft geuit. vastgesteld, dat bij een zuurstoftekort van de hartspier in 80 procent van de gevallen niet wordt gemerkt door de patiënt.

Drie groepen

Dr. W. Aengevaeren, cardioloog en één van de organisatoren van het Nijmeegse symposium, vertelt dat er patiënten zijn die nooit iets voelen. Een tweede groep wordt gevormd door patiënten die de ene keer wél pijn hebben, maar de volgende keer niets waarnemen. De derde categorie ten slotte zijn de patiënten die al een infarct hebben gehad.

Van die laatste groep is volgens dr. Aengevaeren het meest bekend. „Bij hen werd het eerst ontdekt dat zuurstoftekort van de hartspier ook zonder pijn kan Voorkomen. Overigens: of het zuurstoftekort wel of niet gepaard gaat met pijn, maakt voor de prognose niet uit. In beide gevallen geldt: voorkómen is beter dan genezen. Bij een steeds terugkerend zuurstoftekort van de hartspier zie je bij voorbeeld zonder dat er sprake is van een infarct toch minuscule veranderingen in de hartspiercellen". Haast terloops wijst Aengevaeren op een proef met rokers met kransslagadervernauwing: terwijl zij een sigaret opstaken waren op de scanner en het ECG veranderingen te zien die onmiskenbaar wezen op een zuurstoftekort van de hartspier".

Verband

Gewoonlijk is er een verband tussen de ernst van het zuurstoftekort in de hartspier en het optreden van klachten. Toch zijn er volgens Aengevaeren een aantal patiënten die zelfs bij een ernstig zuurstoftekort geen enkele klacht hebben. Tussen haakjes: de meest voorkomende klachten van een zuurstoftekort in de hartspier zijn kortdurende pijn op de borst, en/of in de maagstreek, het halsgebied of de linkerarm, meestal alleen tijdens lichamelijke inspanning.

Zelfs een hartinfarct kan bij 25 tot 30 procent van de patiënten ongemerkt plaatsvinden. De kans op overlijden is bij het "stille" hartinfarct overigens net zo groot als bij het 'gewone' hartinfarct dat wel met de gebruikelijke symptomen van aanhoudende pijn in de borst, en/of in de maagstreek, het halsgebied of de linkerarm gepaard gaat.

Aengevaeren: „We hebben dit symposium belegd om kennis en ervaring uit te wisselen en om te kijken of dit soort gegevens van invloed zijn op de prognose en de daarop gebaseerde behandeling. Voor de patiënt zelf zal er in eerste instantie niets veranderen. We weten er op dit moment gewoon nog te weinig van. Daarnaast is er .het probleem dat het soms gaat om mensen die nooit klachten hebben. De vraag waarom de één wel pijn heeft en de ander niet, is ook nog niet definitief beantwoord. Uit sommige studies blijkt dat sommige patiënten al pijn hebben bij een licht zuurstoftekort van de hartspier, terwijl anderen bij een ernstig tekort niets voelen".

Het vermoeden bestaat dat de prikkeldrempel bij de ene mens hoger ligt dan bij de andere. Uit één onderzoek bleek volgens Aengevaeren dat sommige patiënten die geen symptomen hadden bij zuurstoftekort ook minder pijngevoelig waren aan de vingertoppen.

Wat moetje ermee?

Patiënten kunnen met dit soort informatie natuurlijk nauwelijks uit de voeten. Misschien is dat de reden dat het met betrekking tot de publiciteit rond dit symposium erg "stil" gebleven is. Zorgen hoeven patiënten zich volgens Aengevaeren in ieder geval niet te maken. Dat is maar slecht voor het hart en bovendien ook niet nodig. „Bij patiënten die al behandeld worden, wijst de fietsproef wel uit of er problemen zijn. Een zuurstoftekort bij patiënten die niet weinig voor, dat je op basis daarvan niet mag zeggen dat nu iedereen massaal naar de arts moet gaan om te laten kijken of hij niet misschien een stil zuurstoftekort heeft van de hartspier. Dat is zinloos. Alleen mensen die veel verantwoordelijkheid dragen, zoals piloten, zou je moeten testen, en dat gebeurt tegenwoordig ook", aldus Aengevaeren.






Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 23 januari 1988

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Niet elk hart dat onvoldoende zuurstof krijgt, veroorzaakt pijn

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 23 januari 1988

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken