Bekijk het origineel

Akkoord vertrek SU uit Afghanistan

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Akkoord vertrek SU uit Afghanistan

Binnen negen maanden moeten 115.000 militairen zijn vertrokken

4 minuten leestijd

GENEVE — In het vredesoverleg over de oorlog in Afghanistan, dat onder auspiciën van de Verenigde Naties in Geneve wordt gevoerd, is gistermorgen na bijna jes jaar onderhandelen een akkoord bereikt over een tijdschema voor de terugtrekking van de Russische troepen.

De Afghaanse minister van buitenlandse zaken, Abdoel Wakil, deelde in een bomvolle persruimte mee dat de 115.000 man Sowjettroepen binnen negen maanden zullen zijn teruggetrokken. De helft van de troepenmacht zal al in de eerste drie maanden worden teruggehaald, overeenkomstig de wens van de Pakistaanse regering. Over de datum waarop de terugtrekking begint, zijn nog geen expliciete uitspraken gedaan.

Het overleg wordt gevoerd door delegaties van de Afghaanse regering en de Pakistaanse regering; de laatste vertegenwoordigt mede de belangen van het Afghaanse verzet.

Gistermiddag zou geen overleg meer plaatsvinden, omdat VN-bemiddelaar Diego Córdovez verslag uit zou brengen aan de Amerikaanse onderminister van buitenlandse zaken, Robert Peck, en aan Russische functionarissen.

De Russische leider, Michail Gorbatsjov, heeft in februari nog gezegd dat de Sowjet-Unie haar troepen binnen tien maanden zou terughalen, gerekend vanaf 15 mei. Voorwaarde hiervoor was wel dat er uiterlijk 15 maart in Geneve een vredesregeling was bereikt.

Deelakkoorden

De vredesregeling bestaat naar verluidt uit vier deelakkoorden; van drie daarvan is de formulering nu bijna rond. Er is een akkoord tussen Pakistan en Afghanistan over wederzijdse non-interventie, een ander akkoord voorziet in de „vrijwillige terugkeer" van de vluchtelingen, en een derde, dat door de Verenigde Staten en de Sowjet-Unie moet worden ondertekend, regelt de status van de grote mogendheden als „waarborg" voor de regeling. Het vierde deelakkoord, waaraan de laatste hand nog moet worden gelegd, bundelt de voorgaande drie tot een vredesregeling, en bevat verder het tijdschema voor de terugtrekking van de Russische troepen.

Het hoofd van de Pakistaanse delegatie, waarnemend minister van buitenlandse zaken Zaim Noorani, herhaalde na afloop van de ochtendzitting dat de Pakistaanse regering vasthoudt aan haar eis dat een vredesregeling mede voorziet in de vorming van een overgangsregering met een brede basis in de bevolking; over het tijdsbestek waarbinnen een dergelijke overgangsregering moet zijn gevormd, liet hij zich echter niet uit.

„Burgerstrijd"

Diego Córdovez heeft bevestigd dat de vorming van deze overgangsregering buiten het kader van het Geneefse overleg valt. Hij gaf woensdag toe dat er na de terugtrekking van de Russische troepen mogelijk enige „burgerstrijd" zal ontstaan, maar zei ervan overtuigd te zijn dat de rond 5 miljoen Afghaanse vluchtelingen „vol verlangen" zijn om terug te keren als het akkoord in Geneve eenmaal is ondertekend.

Dit zal overigens niet gebeuren voordat de Pakistaanse minister Noorani is teruggekeerd uit Islamabad, waar hij tijdens de komende weekwisseling verslag zal uitbrengen aan zijn regering. Pakistan is veel minder optimistisch over het verlangen van de Afghaanse vluchtelingen om terug te keren dan de VN-diplomaat.

Islamabad wordt in die mening bijgevallen door het rapport van de Oostenrijkse jurist Felix Ermacora, die voor de Commissie voor de Mensenrech-, ten van de Verenigde Naties verslag heeft uitgebracht over de situatie in Afghanistan. Ermacora heeft vorige maand een bezoek aan het land gebracht, waarbij hij heeft gesproken met een groot aantal vluchtelingen.

De meeste vluchtelingen die hij heeft gesproken, hebben gezegd dat ze pas zullen terugkeren als de Russische troepen allemaal zijn vertrokken en er in Kaboel een regering is geïnstalleerd waarin ze vertrouwen hebben, aldus Ermacora in zijn rapport.

De Oostenrijker vestigt er dan ook de nadruk op dat, nu de ondertekening van een vredesakkoord in Geneve in het verschiet lijkt, de „waardige" terugkeer van de vluchtelingen en hun deelname aan een regering die alle lagen van de Afghaanse samenleving zou moeten vertegenwoordigen van het hoogste belang wordt.

Verworpen

De huidige Afghaanse leider, Najib, heeft de aandrang van Pakistan op de vorming van een overgangsregering tot nu toe verworpen als inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van zijn land. Hij stelt zich daarbij op het standpunt dat het door hem sinds een jaar gevoerde beleid van „nationale verzoening" de weg heeft vrijgemaakt voor een coalitieregering die openstaat voor alle politieke stromingen.

Eramacora meent echter dat Najibs concept van een „nationaal front", dat een leidende rol zou moeten spelen bij het uitstippelen van een beleid van de nieuwe regering, te veel overeenkomsten vertoont met soortgelijke overkoepelende organen in een aantal Oosteuropese landen, zoals de DDR en Tsjechoslowakije, waar andere politieke bewegingen in de praktijk monddood zijn gemaakt. De leidende rol van het Nationaal Front is vastgelegd in de nieuwe Afghaanse grondwet, die tevens althans in theorie de basis legt voor een meerpartijenstelsel.

Ermacora schrijft verder dat de mensenrechtensituatie in Afghanistan is verbeterd in vergelijking met zijn vorige bezoeken, waarbij hij wijst op de verlening van amnestie en de terugkeer van vluchtelingen. Hij voegt daar echter meteen aan toe dat Najibs beleid van nationale verzoening nog lang geen einde heeft gemaakt aan alle misstanden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 4 maart 1988

Reformatorisch Dagblad | 30 Pagina's

Akkoord vertrek SU uit Afghanistan

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 4 maart 1988

Reformatorisch Dagblad | 30 Pagina's

PDF Bekijken