Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

termijn

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

termijn

7 minuten leestijd

NICOSIA - De borden op tafel zijn met stof bedekt; van de huizen valt af en toe een dakpan af; azalea's en andere planten worden al veertien jaar niet verzorgd. Dwars door Nicosia loopt de grens tussen Turks- en Grieks-Cyprus, een bufferzone, die razendsnel door haar bewoners moest worden verlaten toen op 16 augustus 1974 de tweede en definitieve Turkse invasie op Cyprus plaatsvond.

Nu is het een 'spoolcstrook' van verlaten huizen. De Turken, die in 1983 het noordelijke Turkse deel van het eiland uitriepen tot de "Turkse Republiek van Noord-Cyprus", staan het niemand toe bin,nen honderd meter van de Turkse grens te wonen. Het 2300 man tellende Vredeskorps van de Verenigjde Naties moet de partijen uit el|kaar houden. Zal Cyprus ooit weer verenigd Eworden? Een 25 jarige Canadees in [het Vredeskorps heeft, net als zijn j,Jcameraden, weinig hoop: „Ik denk niet dat beide helften ooit weer samen komen. Het werkt gewoon niet. Er is te veel spanning". Toch was de inzet van de verkiezingen van vorige maand in het Griekse deel van Cyprus de hereniging van het eiland.

George Vassiliou

Voormalig president Sypros Kyprianou werd op 14 februari verpletterend verslagen. Met slechts 27 procent eindigde deze opvolger van aartsbisschop Makarios op een derde plaats. George Vassiliou, die als winnaar op 1 maart werd geïnstalleerd in het ambt, kon wijzen op de geringe resultaten van Kyprianou waar het de oplossing van de kwestie-Cyprus betreft. Het merendeel van de 363.000 kiesgerechtigden dacht daar blijkbaar net zo over. Heeft George Vassiliou dan zo veel meer hoop te bieden op hereniging?

Vassiliou is een nieuwkomer in de politiek. Tot nu toe hield hij zich voornamelijk bezig met zijn uiterst succesvolle management- en marktonderzoek-bureau in Nicosia. Deze niet-partijgebonden miljonair kreeg de steun van de communistische Akel-partij. Dat heeft hij wellicht te danken aan zijn ouders, die allebei topposities in die partij hebben bekleed, maar ook aan zijn houding in het Cyprus-vraagstuk. Akel krijgt meestal 30 tot 33 procent van alle Griekse stemmen op Cyprus.

President Rauf Denktash van de afgescheiden Turkse Republiek van Noord-Cyprus heeft een uitnodiging gestuurd aan de winnaar van de verkiezingen. „Ik hoop dat de nieuwe Grieks-Cyprische leider een constructieve en realistische houding zal hebben... op de basis van een bi-nationale, bi-zonale federatie". Daarmee doelt Denktash op het voorstel van een raamwerk van onderhandelingen dat op 29 maart 1986 door de Verenigde Naties werd gedaan, om Cyprus tot een federatie van twee zones te maken. Dat voorstel werd toen verworpen door Kyprianou.

Diplomatieke bronnen in Ankara hebben laten weten dat Turkije heeft laten doorschemeren een deel van zijn troepen te zullen terugtrekken als gebaar van goede wil. Premier Papandreou van Griekenland lijkt daartoe voorlopig niet bereid. Hij stuurde Vassiliou een gelukstelegram, waarin hij zijn steun toezegde voor de „rechtvaardige strijd om Cyprus". Ook beloofde hij dat Athene graag wil samenwerking met de nieuwe regering op Grieks-Cyprus voor de „consolidatie van de soevereine en onafhankelijke eenheidsrepubliek Cyprus". In Athene is blijkbaar nog geen interesse voor de bi-nationale opvatting van de Turken en de Verenigde Naties.

Ontwijkend antwoord

Toen Vassiliou twee dagen na zijn overwinning werd gevraagd welke belangrijke stappen hij nu gaat ondernemen om het Cyprusprobleem op te lossen, gaf hij een ontwijkend antwoord. „Ik kan op het moment geen beleidsuitspraak doen, omdat we een Nationale Raad gaan opzetten... Vanaf nu zullen alle beleidszaken worden besloten in de Nationale Raad". Ook liet hij weten niet geïnteresseerd te zijn in een ontmoeting op korte termijn met Denktash.

En zelfs de terugtrekking van duizenden Turkse militairen betekent voor hem niets. „Het terugtrekken van 5000 of 10.000 soldaten helpt alleen Turkije. Het feit is dat er een militaire bezetting is plus vele duizenden Turkse kolonisten. Als je dat feit niet verandert, heb je nog niets gedaan... Wij moeten duidelijk maken, dat er een Republiek Cyprus is, en dat de Turkse Cyprioten daar deel van uitmaken. Maar we zullen nooit erkennen dat er een onafhankelijke noordelijke Turkse staat is".

Denktash teleurgesteld

Rauf Denktash is duidelijk teleurgesteld dat Vassiliou niet blijkt te zijn zoals hij zich in de verkiezingscampagne profileerde. „Ons was verteld door diplomaten dat zijn verkiezing nieuwe ideeën en een nieuwe benadering van het probleem zou brengen. Hij zou onvoorwaardelijk met ons willen praten en hij zou zeker bereid zijn niet enkel over een bi-zonale federatie maar ook over een confederatie te spreken. Dat waren goede berichten die we kregen, tot we hem op de verkiezingsavond zagen: Toen begon onze twijfel te groeien. Toen we zagen dat hij schreef dat hij de nationale politiek van Kyprianou en Makarios zou gaan voortzetten, en dat hij dezelfde voorwaarden stelde als Kyprianou, groeide onze twijfel nog meer. Toen lazen we zijn uitspraak dat hij de Turks-Cyprioten als zijn onderdanen ziet. Wij zijn nooit onderdanen van Grieks-Cyprioten geweest. Wij waren de onderdanen van een bi-nationale republiek Cyprus, waar de uitvoerende macht was toevertrouwd aan de Grieks-Cypriotische president die door de Grieks-Cyprioten werd gekozen, en aan een Turks-Cypriotische vice-president die door de

„Wat Engeland, en anderen (na de onafhankelijkheid van Cyprus in 1960) in Cyprus garandeerden was een bi-nationale republiek, die niet langer bestaat, omdat ze doelbewust werd beëindigd door de Grieks-Cyprioten, die de exclusieve rechten op Cyprus meenden te hebben", geeft Dentash als samenvatting van de problematiek.

Op audiëntie

Vassiliou is consequent: omdat hij de Turks-Cyprioten als onderdanen beschouwt, is hij ook niet bereid Denktash op neutraal terrein te ontmoeten. Alleen als Denktash op audiëntie komt in het presidentiële paleis van Vassiliou is een gesprek mogelijk.

Als praktisch denkend mens hoopt Vassiliou dat de Turken zich in het maatschappelijke leven van de Griekse meerderheid willen integreren, gestimuleerd door de veel betere Griekse economie. In het Griekse deel van Cyprus is het inkomen per hoofd van de bevolking vier maal zo hoog als in het Turkse deel. Denktash concludeert daarom: „Er is dus een nieuwe man, maar voor ons is er niets nieuws aan de horizon".

Denktash weigert de getalsverhouding tussen de Grieken en de Turken in zijn mening te laten meespelen. Hoewel de Grieken op Cyprus 80 procent van de totale bevolking uitmaken, streeft hij naar een bi-nationale staat op basis van gelijkwaardigheid. „Je kunt niet van federalisme spreken en tegelijk ook over meerderheid en minderheid. Federalisme veronderstelt gelijkheid van de eenheden die de federatie vormen. Kijk naar Zwitserland".

Denktash bepleit een federaal bestuur waarin beide volken gelijk zijn vertegenwoordigd, terwijl in een "tweede kamer" de getalsverhoudingen tot uiting kunnen komen. Daarbij wil hij het land in twee zones verdeeld houden. Dat impliceert dat men wel vrijelijk mag reizen, maar geen bezit verwerven mag in de andere staat. „Net zoals een tandarts in Zwitserland niet zomaar een praktijk mag openen in een ander kanton".

Voor- en nadelen

Welke voor- en nadelen ziet Denktash in het handhaven van de deling van Cyprus? Eerst het voordeel: „Onze veiligheid. Te leven in waardigheid. Niet door de GrieksCyprioten behandeld te worden als tweederangs-burgers. Maar onze veiligheid staat voorop".

Het nadeel: „Sinds 1963 hebben de Grieks-Cyprioten internationale hulp en kredieten ontvangen, en meer nog sinds 1974. Zij geven al dit geld voor zichzelf uit natuurlijk. Het nadeel is dus, dat we niet worden behandeld als een geheel onafhankelijke staat".

Behalve Turkije heeft geen enkel ander land de Turkse Republiek van Noord-Cyprus erkend. Turkije is dus.ook het enige land dat op redelijke schaal financieel helpt. In 1987 ontving de regering-Denktash 35 miljoen dollar, dat is 56 procent van het totale budget. „U kunt zeggen dat dit een manier is om onze economie in die van Ankara te integreren, maar, vraag ik u, wat voor alternatief hebben we dan? Mijn volk heeft het nog nooit zo goed gehad op het vlak van de eco-jt nomie". Geen wonder ook, dat velen Noord-Cyprus als een soort provincie van Ankara zien en Denktash als een ambtenaar van Ankara.

Is er een uitweg voor Cyprus? Alleen als alle partijen het welzijn van het gehele eiland Cyprus voor de lange termijn najagen. Het zoeken van politieke winst op de korte termijn zal elke partij alleen met de neus op de eigen standpunten drukken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 16 maart 1988

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

termijn

Bekijk de hele uitgave van woensdag 16 maart 1988

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken