Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Positie CDU in handen van de boeren

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Positie CDU in handen van de boeren

Meerderheid christen-democraten in Baden-Württemberg staat op spel

5 minuten leestijd

BONN — Een kleine zeven miljoen kiezers maken morgen uit of de partij van bondskanselier Helmut Kohl haar meerderheid behoudt in de laatst overgebleven deelstaat waar zij het alleen voor het zeggen heeft. Al sinds 1972 regeert de Christen-Democratische Unie (CDU) in haar eentje in Baden-Württemberg.

Premier van deze rijkste van de elf deelstaten van de Duitse Bondsrepubliek is Lothar Spath. Deze 50-jarige pragmaticus beschikt over een grote populariteit in zijn deelstaat, die in het westen aan Frankrijk en in het zuiden aan Zwitserland grenst. Echte partijpolitieke kwesties zijn er nauwelijks in de deelstaat, waarvan Stuttgart de hoofdstad is. Maar v^aarnemers zijn benieuwd of Spath in staat is het voor de CDU neergaande tij te keren.

Spath heeft verklaard dat het behoud van de absolute meerderheid zijn eerste streven is. Hij behoudt die als zijn partij morgen ten minste 48 procent van de stemmen haalt. In 1984 kwam zij nog tot 51,9 procent, maar ook binnen de CDU bekent men dat het vasthouden van de meerderheid van de zetels al een fikse prestatie zou zijn.

Rijkste deelstaat

Wat zijn eigen prestaties betreft, kan Spath met vertrouwen de uitkomst van de verkiezingen tegemoet zien. Baden-Württemberg is de deelstaat met de hoogste inkomens en het laagste werkloosheidscijfer. Is 9 procent van de Westduitsers zonder werk, bij de inwoners van deze deelstaat is het niet meer dan 5,1 procent. Het is de enige deelstaat waar in 1988 meer arbeidsplaatsen bezet zijn dan in 1981.

Verder levert de deelstaat een forse bijdrage aan het Westduitse handelsoverschot, dat in 1987 uitkwam op 117 miljard mark. Ook is BadenWürttemberg de enige deelstaat waar het bevolkingscijfer stijgt.

Maar de gevaren voor Spath komen van elders. Zo maken de boeren bijna 10 procent uit van het electoraat. En zij zijn boos op de regering-Kohl, omdat die naar hun zin de Europese Commissie te veel haar zin gegeven heeft bij een vrij ingrijpend plan, dat tot doel heeft de landbouwuitgaven te beteugelen. Al bij eerdere deelstaatverkiezingen, met name in de landbouwstaten Nedersaksen en Sleeswijk-Holstein, keerden de boeren de CDU de rug toe. Dat deden zij door weg te blijven, of op de liberale FDP te stemmen, of door hun heil te zoeken bij rechtse splinterpartijen zoals de Republikeinen of de Nationale Partij Duitsland.

"Waterkantgate"

De verkiezingen in Baden-Württemberg zijn de eerste sinds "Waterkantgate", de uiterst onfrisse affaire die zich vorige zomer in de noordelijkste deelstaat van de Bondsrepubliek heeft afgespeeld. Al is toen niet alles aan het licht gekomen, duidelijk is dat ex-premier Uwe Barschel van SleeswijkHolstein ontoelaatbare methoden gebruikte bij zijn streven aan de macht te blijven. De familie van de in een Geneefs hotel dood gevonden Barschel heeft in de Zwitserse stad een aanklacht ingediend wegens moord, maar alle partijen -met inbegrip van de CDU- voelden zich genoodzaakt duidelijk afstand te nemen van de intriges van Barschel.

Pikant voor de federale CDU is de omstandigheid dat Gerhard Stoltenberg, de minister van financiën in de regering-Kohl, voorzitter van de partij in Sleeswijk-Holstein is, en ook was tijdens de affaire-Barschel. Lange tijd heeft Stoltenberg in de ogen van menigeen gegolden als een geschikte opvolger voor Helmut Kohl, die alweer zes jaar bondskanselier is en vermoeidheidsverschijnselen begint te vertonen. Maar de schatkistbewaker in Bonn heeft stellig aan prestige ingeboet na de gebeurtenissen in en rond het machtscentrum in lüel.

Coalitie

Een andere kanshebber voor de opvolging van Kohl is Spath, die vrijwel zeker na morgen premier van Baden-Württemberg blijft. Zelf wil hij, zoals gezegd, bij voorkeur een kabinet leiden waarvan uitsluitend CDU-ministers deel uitmaken. Het gerucht wil echter dat kanselier Kohl zijn partijgenoot geen actieve steun in diens campagne verleend heeft, omdat hij -naar het voorbeeld van Bonn- meer voelt voor een coalitie van CDU en FDP. De Baden-Württembergse liberalen hebben ook een voorkeuruitspraak gedaan in de richting van de CDU.

Maar Spath sluit ook de mogelijkheid van een grote coalitie met de SPD niet uit. Op een enigszins ondergeschikt punt verschillen christen-democraten en sociaal-democraten echter met elkaar van mening: Spath wil in 1989 een nieuwe kerncentrale in gebruik nemen en op den duur de energiebehoefte van de staat voor 70 procent dekken met kernenergie, terwijl de SPD zich heeft vastgelegd op een afschaffing-op-termijn van kerncentrales.

Versplintering

In het parlement van Baden-Württemberg zijn vier partijen vertegenwoordigd. Dat zijn naast de al genoemde CDU, SPD en FDP ook nog de Groenen. Deze milieupartij behaalde in 1984 negen zetels, één meer dan de liberalen. De laatsten hopen deze keer haasje-over te kunnen spelen met de Groenen. Lukt hun dat, dan gaat het vrijwel zeker ten koste van de CDU.

De kans is vrijwel uitgesloten dat in Stuttgart weldra nog politici van een andere partij de eed op de grondwet afleggen. Want net als bij verkiezingen voor het parlement in Bonn kent de kieswet van de Westduitse deelstaten een kiesdrempel van 5 procent. Deze barrière hebben de opstellers van de Westduitse grondwet na de oorlog opgeworpen om een effectief wapen te hebben tegen de politieke versnippering en versplintering die in de jaren dertig de opkomst van de nationaal-socialisten onder Adolf Hitler vergemakkelijkten.

Radicaal-rechts

Dit neemt natuurlijk niet weg dat de rechtste splinters stemmen kunnen wegkapen van de CDU, ook al kunnen zij die niet in een zetel omzetten. En radicaal-rechts lijkt in opmars te zijn: in het parlement van de stad-staat Bremen (waar geen kiesdrempel van 5 procent bestaat) zit sinds de verkiezingen van 1987 een vertegenwoordiger van een rechts-radicale groepering. Dat is voor het eerst sinds het succes van de nationaal-democratische partij van Duitsland (NPD) van wijlen Adolf von Thadden op het eind van de jaren zestig. Bovendien slaagde in de zuidelijke staat Beieren de republikeinse partij, een rechtse rivaal van de regerende christelijk sociale unie (CSU) van FranzJosef Strauss, er in oktober 1986 in'3 procent van de stemmen te halen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 19 maart 1988

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Positie CDU in handen van de boeren

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 19 maart 1988

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken