Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Mitterrand II, een au revoir aan het Franse socialisme ?

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Mitterrand II, een au revoir aan het Franse socialisme ?

La Douce aan de vooravond van de verkiezingen

7 minuten leestijd

Parijs, aan de vooravond van de verkiezingen. „Je veux tout!", bedingt een op macht beluste Chirac, terwijl hij zijn tegenstander Mitterrand met een stengun in bedwang houdt. Een karikatuur in Le Monde. Is het de vermomde waarheid of een harde leugen?

Het Franse volk kiest morgen zijn nieuwe president. Het staat al vrijwel vast dat dat de oude zal zijn. De tweeëntwintigste sinds het revolutionaire jaar 1848, Het veelgebezigde cliché dat de Fransen in een eerste ronde hun gevoelens uitspreken en in de tweede een president kiezen, gaat ook ditmaal op. Er valt eigenlijk niet zoveel te kiezen, constateert het electoraat in La Douce France, want sinds 22 maart wordt de strijd om het Élysée alleen gevoerd tussen het duo Mitterrand-Chirac.

Zeven andere kandidaten hebben de trein gemist en mogen in 1995 weer instappen. De outsider Jean-Marie Le Pen kan tevreden terugzien op een geslaagde verkiezingstoernee. Zijn ultra-nationalistische Front National blijkt vaste voet aan wal te hebben gekregen. Raymond Barre van de Union pour la Democratie Frangaise had op zijn minst vóór Chirac willen eindigen, maar in de race tegen de klok kon (ook) hij niet op tegen de MONTLERY Een van de Franse presidentskandidaten die eigenlijk 'de trein al hebben gemist' -Raymond Barre van de Union pour la Democratie Frangaise- wordt met applaus begroet op een verkiezingsbijeenkomst in Montlery nabij Parijs. neo-gaullist die als een stoomwals het publiek lijkt te verpletteren. Kort etl hevig

De korte, hevige verkiezingscampagne is passée. Ze bracht duizenden Fransen op de been in steden als Bordeaux, Lille en Lyon, Marseille, Parijs en Rennes. Lokkende, vleiende affiches zijn als eenzame, kleurrijke getuigen achtergebleven, zoals het kerkvolk zijn snoeppapier achterlaat. Een weifelaar heeft er misschien nog een boodschap aan. "Generation Mitterrand", "Votez Chirac", "Barre, sérieux, solide et vrai", "France pour les frangais". Voici, een greep uit de francofonie van origineel, alledaags, plechtstatig en schreeuwerig reclamegeweld.

Mitterrands promotor Jacques Séguéla mag met recht een groots brein worden genoemd, hoewel zijn spreuken niet zelden een loopje nemen met de ethos van de eerlijkheid. Nadat hij in 1981 met de leuze "Force Tranquille" vooruitgreep op Mitterrands pose als 'president boven alle partijen', bedacht hij nu dat 'tonton' (oompje) Mitterrands oudemannenhand een nieuwe generatie der Fransen kalm en vastberaden de 21e eeuw binnenleidt. Et voila, de geboorte van la generation Mitterrand. Een ingenieuze vondst, die een sprankeitje grootheidswaanzin niet mag worden ontzegd.

Bestaat er überhaupt een generatie Mitterrand? Séguéla en Mitterrand zullen de laatsten zijn dat te ontkennen. Maar Mitterrands tegenstanders zetten met een krachtige verfstreek een spottende v over de g: Veneration (verering van) Mitterrand. Van hetzelfde laken een pak met het mitterrandistische "La France Unie". Verbeten wordt Unie verbasterd tot punie (punir: straffen). Op dit moment ziet het er nog niet naar uit dat de kansrijkste rivaal, de neogaullist Chirac, er morgen in slaagt Mitterrand een afstraffing te geven. Misschien dat het hem op 8 mei wel lukt.

Twaalf woorden

„Ik laat een beter Frankrijk achter dan dat ik in 1981 aantrof', pleegt Fran§ois Mitterrand zijn gehoor bij herhaling voor te houden. De Fransen mogen deze twaalf woorden dan beamen, helemaal vrijuit gaat Mitterrand daarmee niet. De eerste twee jaren van de socialisten waren een economisch debacle zonder weerga. Noodgedwongen liet Mitterrands Parti Socialiste in 1983 haar rigoureus socialistische koers varen en gooide zij het over een andere, pragmatischer boeg. De socialisten —die op dat moment samen met de communisten nog PARUS De ingenieuze vondst van Mitterrands reclamemaker Jacques Séguéla. Een verwachtingsvol opziende peuter pakt (aarzelend?) Oompje Mitterrands reuzenhand. een presidentiële meerderheid in het parlement bezaten- besloten fors te bezuinigen en dat alles om de zorglijke begrotingstekorten te doen slinken.

Dit beleid werd in 1986, toen een rechtse coalitie van de Rassemblement pour la République en Union pour la Democratie Frangaise aantrad in parlement en regering, voortgezet. Sociale hervormingen, zoals het pensioen met 60 jaar, de 39-urige werkweek en de afschaffing van de doodstraf, werden niet teruggedraaid.

Middenveld

De zogenaamde cohabitation tussen 'een socialistische president en een conservatieve premier bracht Frankrijk zelfs in de ban van de consensus. De vanouds vlijmscherpe Franse politiek werd minder polariserend. Chiracs RPR en Mitterrands PS schoven samen naar het middenveld, waar de UDF al enige jaren opereert. Links en rechts konden elkaar best vinden in zaken als de buitenlandse politiek, het beleid van defensie en „orde eri recht" ter bestrijding van het hardnekkige terrorisme dat Parijs bij tijd en wijle in een angstige greep houdt. Uiteraard worden nu de nuanceverschillen tussen de diverse kandidaten voor het 'moment suprème' flink uitgebuit om de kiezer te verleiden.

Het onvermijdelijke gevolg van een groot politiek midden is dat Mitterrand en Chirac nu in dezelfde vijver moeten vissen om aan een overwinning te komen. Met name Mitterrand doet dat als de politicus pur sang. De cohabitation met Jacques Chirac als premier in Hotel Matignon gaf hem de afgelopen twee jaar gelegenheid zich ten volle als monsieur le président te ontplooien. Mitterrand en zijn vrouw Danielle hebben bewezen dat zij het Élysée met distinctie en allure kunnen bewonen. „Door zijn jawoord aan het rechtse kamp van UDF en RPR is Mitterrand boven de partijen uitgestegen en een wijze vader geworden, die vriendelijk de grenzen stelt, kalmeert, het overzicht houdt, kortom, de stabiliteit personifieert van het presidentschap dat niet ondergeschikt is aan de grillen van de dagelijkse politiek, maar in relatie staat met de Franse geschiedenis" (NRC 16/04).

De grondwet van 1962, een produkt van De Gaulle, blijkt inderdaad sterk genoeg om een cohabitatie, een 'division of power' in de uitvoerende macht toe te staan.

Niet nieuw

Vier jaar geleden was Mitterrands imago als pater familias, als de weldoener met een goed bericht voor armen en kanslozen, Kanaken en Corsicanen, werklozen en immigranten, nog ondenkbaar. „Hij was impopulair, omdat hij zich met zijn socialistische partij had geïdentificeerd. De mensen dachten dat hij een hemel op aarde zou brengen. Dat was een illusie die de socialisten zeker nog twee jaar hebben gevoed. Totdat het niet langer ging en Mitterrand het roer omgooide. Het gevolg was wel, dat hij zich daarmee van zijn eigen socialistische partij distantieerde en werd wat de Fransen noemen een president van de massa", verklaart de Parijse staatsrechtskundige Olivier Duhamel.

Mitterrands formule van het presidentschap is niet nieuw. Hij heeft hem geleend van een onvergetelijk generaal, Charles de Gaulle. De Mitterrand anno 1988 presenteert zich als een mythe, een staatsman die wars is van partijzucht, ideologie en verkiezingsprograms. Treffender gelijkenis met de stichter van de Vijfde Republiek is niet te vinden.

De karikatuur wil dat iets meer dan twee decennia geleden, in 1965, dezelfde Frangois Mitterrand zijn winnaar De Gaulle voor de voeten wierp dat deze zich dank zij diens grondwet te buiten ging aan een permanente 'coup d'état'. En met de kracht van een boemerang beschuldigde de Parijse burgemeester Chirac op zijn beurt Mitterrand van een continue staatsgreep. Het 'immobilisme' van de man in het Élysée is volgens hem een sta-in-de-weg voor een dynamisch Frankrijk. Nogmaals voila: l'histoire se répète.

Come-back?

Beleeft het gaullisme een come-back in de gestalte van een socialist? De spotprent in de centrumlinkse Le Monde bevat een kern van waarheid, zij het op een andere manier dan de tekenaar bedoelt.

Chiracs bedoeling is duidelijk: het presidentschap. „Je veux tout!" (Ik wil het helemaal). Maar bovenal eist de RPR-kandidaat dat Mitterrand hem zijn gaullistische pet teruggeeft. Eerlijk is eerlijk, de RPR was tot nog toe de enige legitieme erfgenaam van De Gaulle. Heeft het dagblad Le Figaro dan toch gelijk? Mitterrand ou le double hypro

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 23 april 1988

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

Mitterrand II, een au revoir aan het Franse socialisme ?

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 23 april 1988

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

PDF Bekijken