Bekijk het origineel

Fijnproevers in politiek Parijs sceptisch over 'rozerode cocktail' van Rocard

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Fijnproevers in politiek Parijs sceptisch over 'rozerode cocktail' van Rocard

7 minuten leestijd

PARIJS — De nieuwe Franse premier, Michel Rocard, zal vorige week een hartgrondige zucht van verlichting hebben geslaakt. Na weken van moeizaam manoeuvreren lukte het hem ten slotte het parlement een 'rozerode cocktail' te serveren: een socialistische minderheidsregering met maar liefst 48 ministers. Fijnproevers in politiek Parijs moeten overigens nog beoordelen of Rocards drankje is gemixt met kennis van smaak. Bracht Raymond Barre een voorzichtige toast uit, Giscard d'Estaing liet de delicatesse met passend neusophalen voorbijgaan.

Sinds de door nagenoeg iedereen voorspelde socialistische 'vloedgolf' bij de door Mitterrand vervroegd uitgeschreven parlementsverkiezingen van 5 en 12 juni uitbleef, is het kwakkelen in Hotel Matignon. Met enige bitterheid moest de Parti Socialiste constateren dat zij dertien zetels te kort kwam voor een absolute meerderheid van 289 zetels in de Assemblee Nationale.

De Franse kiezers plaatsten de formateurs zelfs voor een patstelling: 276 zetels voor de socialisten, :271 voor de lijstcombinatie URC ; van centristen (UDF) en neo-gaullisten (RPR), 27 voor de communisten (PCF) en 1 povere stoel voor het Front National. Geen van de partijen wist dus beslag te leggen op een meerderheid van de 577 zetels. Het Franse dagblad Le Monde illustreerde de politieke impasse met een treffende cartoon, waarop Mitterrand, blij met de socialistische zege die hij zijn kiezers had afgesmeekt, zijn hoofd schudt en zich vertwijfeld afvraagt: Wat moet ik hen nu in vredesnaam weer vertellen?

Sleutelrol
Een goede en voor de hand liggende oplossing vond Mitterrand in de vorming van een socialistische minderheidsregering, die per beleidsonderwerp in het parlement aanvullende steun moet zien te verwerwen. Sleutelrol in de totstandkoming daarvan vervulde de 57-jarige populaire ex-minister van landbouw Michel Rocard. Het gemis van een socialistische overmacht in het parlement noopte premier Rocard er wel toe president Mitterrands streven het politieke midden bij zijn regering te betrekken, voort te zetten. Dat resulteerde in een ministersploeg van 48 man, qua grootte een unicum in de geschiedenis van de Vijfde Republiek. Autogiganten als Renault en Peugeot zullen straks ongetwijfeld in hun handen wrijven bij een regeringsorder voor nieuwe dienstwagens.

Vanzelfsprekend blijven de belangrijkste posten van Rocards regering in handen van prominente socialisten. Per slot van rekening hoeft de "ouverture" van de oude strateeg in het Elysée nu ook weer geen toccata te worden. Toch komt bijna de helft van de omvangrijke regeringsploeg uit de gelederen van centristen, conservatieven en onafhankelijken. Alhoewel „hun besluit zich aan te sluiten bij de socialisten geen enkele betekenis heeft", zo bagatelliseerde de voorzitter van de gaullistische RPR, Alain Juppé. „Het gaat slechts om een persoonlijke keuze, zonder politieke strekking".

Parlement
Vorige week stelde Rocard zijn peloton voor aan het parlement, dat kort daarvoor zeer tevreden had ingestemd met het succesvolle plan van de premier voor een raamovereenkomst om het conflict in het Franse overzeese gebiedsdeel Nieuw-Caledonië de wereld uit te helpen. Volgens dit akkoord komt Caledonië het komende jaar rechtstreeks onder bestuur van Parijs te staan, iets wat de spanningen tussen de inheemse Kanaken en afstammelingen van Franse kolonisten moet verminderen. Wat zijn regeringsprogramma betrof, kon de pragmatische Rocard enkele concrete lijnen uitstippelen.

In zijn beleid loopt hij de kommer en kwel van het leven van alledag niet achteloos voorbij. „Mijn minderheidsregering wil het hele volk dienen". Enkele items: verhoging van het minimumloon, opvoering van de vermogensbelasting, anti-inflatiemaatregelen en terugdringing van het begrotingstekort. Dat alles in het kader van zijn imago als „linkse aanhanger van het vrije ondernemerschap".

Het parlement reageerde uiterlijk aangenaam verrast door de eenvoudige en menselijke toon die Rocard in zijn openingsrede aansloeg. Hilariteit deed het Palais de Bourbon zelfs een oogwenk op zijn grondvesten schudden toen de tengere premier met verve enkele details van zijn beleid uitdiepte. Reparatie van trappenhuizen en defecte liften in huurwoningen werd bij voorbeeld door Rocard vastberaden aangezwengeld.

Sceptisch
Het instemmende gelach wist het scepticisme, het sarcasme en de kritiek op Rocards pleidooi voor een regeringsmandaat overigens niet te overstemmen. Bij monde van de gaullisten herinnerde RPR-voorzitter Bernard Pons de premier fijntjes aan het feit dat diens regering eigenlijk alleen met steun van de communisten kan regeren. Dat was een onverbloemde terechtwijzing voor de periode van 1981-1983, het debacle van de socialistisch/communistische regering, die hopeloos strandde in een economische puinhoop. Bovendien had Pons geen goed woord over voor Mitterrands ouverture". De socialistische verkiezingsleus "La France Unie" was de vlag die de lading van verenigd links, La Gauche Unie, moet dekken. Pons ging met zijn opmerking voorbij aan het gegeven dat een partij pas als politieke groep meetelt als zij dertig zetels in het parlement bezit. De stem van de communisten (27 zetel) is in dat opzicht relatief onbelangrijk voor de Parti Socialiste. Minder fel, maar niet minder gemeend, was de respons vanuit de kring van de centrumdemocratische UDF, de partij die samen met de RPR de parlementsverkiezingen was ingegaan als URC. Voorzitter Gaudin argumenteerde dat de geestdrift voor het socialistische openingsstreven naar het politieke midden kennelijk niet zo groot was, gezien het geringe 'volume' van de aangetrokken niet-socialistische ministers. Alleen de UDF kan volgens Gaudin een werkelijk beleid vanuit het midden realiseren. Hij vergat wijselijk te vermelden dat centristische zwaargewichten van zijn eigen achterban categorisch weigerden in de socialistische "ouverture" mee te spelen.

Moeilijke positie
Na de parlementaire debatten van vorige week is het inmiddels wel duidelijk dat de positie van de Franse minderheidsregering geen makkelijke is. Links kan Rocard aanvallen duchten van de communisten, op zijn rechterflank ziet hij zich belaagd door vuurwerk van UDF en RPR.

Last but not least moet de premier achterhoedegevechten leveren met de diverse anti-groejjen in zijn eigen partij. Overtuigde socialisten zoals partijvoorzitter Pierre Mauroy menen dat samenwerking met het midden leidt tot een ideologische afkalving . „We blijven liever socialistisch alleen staan dan dat we in samenwerking onze identiteit prijsgeven". Vooral de economische koers van de soms dissidente Rocard is veel socialisten pur sang een doorn in het oog.

Stofwolken
De enige politici die elkaar aardig vinden, zijn Rocards sociaal-democraten en de centristen van Raymond Barre. De laatste, die bekendstaat als een bondig econoom, heeft zich medio juni met een groep van veertig parlementariërs afgescheiden van de UDF, de partij die hij (nota bene) aanvoerde als kandidaat voor de presidentsverkiezingen van het voorjaar. Barres optreden heeft flink wat stofwolken doen opwaaien in het kamp van de rechtse oppositie, die toch al niet bepaald eensgezind door het leven gaat. Nadat twee belangrijke centrumpolitici, Jean- Pierre Soisson en Jean-Marie Rausch, met Barres toestemming op gewichtige posten in Rocards regering werden geplaatst, was de maat toch echt vol. „Verraders en overlopers", luidde het ongezouten commentaar. Barres afsplitsing was het sein tot een voorzichtige ontdekkingstocht naar samenwerking met de socialisten van Rocard. Een ontmoeting begin deze week met Mitterrand in de presidentiële ambtswoning haalde de gezette professor economische wetenschappen kennelijk over de streep. Hij liet zich welwillend uit over de bijna clichématige "ouverture" en Rocards regeringsprogramma.

Rivaliteit
Politieke commentatoren menen dat Barres vrijage met de socialisten vooral voortkomt uit zijn rivaliteit met een come-backer in de Franse politiek: Valéry Giscard d'Estaing. Giscard werkt al een halfjaar hard aan zijn .terugkeer. En net als zo veel anderen, meent hij dat te moeten doen door het afstaan van interviews, het bundelen van z'n memoires en publikatie van analyses.

Deze aristocraat in hart en nieren probeert tegen de zin van Barre de centristen en neo-gaullisten in een gemeenschappelijke oppositie tegen Rocards minderheidsregering in het geweer te brengen.

Nadat Giscard precies een week geleden tot opvolger van Lecanuet als voorzitter van de UDF (de partij die hij zelf negen jaar geleden oprichtte) werd gekozen, kwam het enkele dagen later tot een openlijk conflict tussen Barre en zijn rivaal. In een televisie-interview distantieerde de eerste zich uitdrukkelijker dan ooit van d'Estaing, wiens gebrek aan steun tijdens zijn run op het presidentschap hem ook nog niet lekker zit.

Bevreemding
Barres 'gemene zaak' met het duo Mitterrand/Rocard wordt in Frankrijk met bevreemding en argusogen gevolgd. De man die in het recente verleden de "regeringscohabitation" van de linkse Mitterrand en de rechtse Chirac verafschuwde, onophoudelijk het socialistisch/ rechtse beleid aan de kaak stelde en vervolgens het loodje legde in de race om het presidentschap, lijkt zijn reputatie van sober en gematigd politicus te laten over-, heersen door revanchegevoelens. 

Intussen vaart de minderheidsregering wel bij een sterk verdeelde rechtse oppositie. De tweedeling van Frankrijk in een links en een rechts kamp blijft nog steeds recht overeind staan, alle conclusies over een France Unie ten spijt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 7 juli 1988

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Fijnproevers in politiek Parijs sceptisch over 'rozerode cocktail' van Rocard

Bekijk de hele uitgave van donderdag 7 juli 1988

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken