Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Het wachten is op de reserins

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Het wachten is op de reserins

Huidige politieke cultuur maakt afloop paspoort-affaire voorspelbaar

5 minuten leestijd

VVD-fractieleider Voorhoeve zei het in eerste instantie onomwonden: De christen-democratische Van der Linden had meer kwaad gedaan dan de liberale Van Eekelen. Natuurlijk mag Voorhoeve dat vinden en het zal ongetwijfeld enigszins stroken met de interessante gedachten die zijn fractiegenoot Bolkestein in april in de Kamer ventileerde. Toen, bij de bespreking van het enquêterapport bouwsubsidies, hield deze VVD'er een pleidooi voor meer zuiverheid in de politiek.

Ondanks alle publiciteit bevat het eindrapport van de enquêtecommissie paspoortproject niet veel echt nieuws. Of het verweer van regeringszijde nieuws brengt, moet worden afgewacht. Toch is het beter een oordeel op te schorten tot het verweer maandag is uitgebracht. Naar dat verweer Icijlit men in politiek Den Haag met spanning uit. Wanneer vanuit het recente verleden de lijn wordt doorgetrokken, zouden de consequenties voor de meest betrokken bewindslieden weleens kunnen meevallen. Waarom zouden Van der Linden en Van Eekelen harder moeten worden aangepakt dan Van Aardenne, Braks en Deetman?

De politieke cultuur in Den Haag is de laatste jaren doortrokken van opportunisme. Een enkele maal was er sprake van enige beginselvastheid, maar die leidde bijna tot een crisis. Zo is inmiddels gebleken dat de manier waarop CDA-fractievoorzitter De Vries staatssecretaris Brokx het bos instuurde -welke manoeuvre achteraf met de nodige reserves door de CDA-fractie is goedgekeurd- niet voor herhaling vatbaar is.

Het kan niet anders of de huidige burgemeester van Tilburg kijkt met enige afgunst naar zijn partijgenoot, staatssecretaris Van der Linden. OveriHaag" een zwaarder kwaad, dobr de Kamer "onjuist en onvolledig" voor respectievelijk in te lichten.

Maar toen zei Bolkestein ook iets over herstel van de oude en goede norm van de volle ministeriële verantwoordelijkheid. Juist die gedachte vinden we niet terug in de reactie van Voorhoeve. Overigens staat de relatieve zachtheid waarmee Voorhoeve Van Eekelen benaderde in schril contrast met de hard-zakelijke bejegening van het VVD-kamerlid Franssen die minister Deetman (Onderwijs) in december vorig jaar ten deel viel bij de behandeling van de gerezen problemen bij de studiefinanciering. Terwijl de beschuldigingen wat Deetman en Van Eekelen betreft toch veel overeenkomst vertonen.

De ervaring uit het recente verleden geeft, alle mooie verhalen ten spijt, weinig hoop op een gehoor-geven aan Bolkesteins pleidooi. Immers, voor een effectuering daarvan zal minstens de politieke wil in de coalitie aanwezig moeten zijn. En daarvan is tot nu toe weinig gebleken. Maar hoe kan dat ook anders na verschillende affaires die voor de diverse bewindslieden zonder gevolgen zijn gebleven? gens was de affaire-Brokx een op zichzelf staande .•»., gebeurtenis. Dat blijkt wel uit het feit dat de toen ingezette lijn bij de paspoort-affaire niet is doorgetrokken. Hoe zou dat ook kunnen als daardoor de coalitie en dus het bezit van de macht gevaar loopt?

Zuiverheid

De voornaamste conclusies uit het eindrapport zijn volstrekt duidelijk, zo lang het tegendeel niet is aangetoond. De toenmalige staatssecretaris Van Eekelen had er organisatorisch een „potje" van gemaakt. Bovendien heeft hij in strijd met alle in het zakelijk verkeer geldende regels gehandeld. Dit waren overigens niet de eerste verwijten die hem troffen. De huidige staatssecretaris. Van der Linden, beging in de ogen van "politiek-Den „AaitgeSChoten Wild

De liberale minister Van Aardenne (Economische zaken) bleek bij steunverlening aan het RSVconcern zakelijk fouten gemaakt te hebben. Bovendien had deze bewindsman de Kamer onjuist en onvolledig geïnformeerd. Evenwel mocht de minister -zij het als „aangeschoten wild"- blijven zitten tot aan het eind van Lubbers-L De christendemocratische minister Braks (Landbouw en Visserij) bleek bij de visfraude de zaak onvoldoende onder controle te hebben. Daarnaast had ook deze bewindsman de Kamer niet goed en volledig van informatie voorzien. Desondanks is Braks nog steeds een -gewaardeerde- minister.

Inmiddels heeft De Vries zijn partijgenoot Van der Linden te verstaan gegeven dat zijn fractie de in het rapport geuite beschuldigingen zeer ernstig opneemt. Maar de CDA-fractieleider bleek ook bereid zijn eindoordeel op te schorten, tot hij het maandag te verwachten verweer van de staatssecretaris heeft gelezen. Volgens minister-president Lubbers krijgt ook Van Eekelen ruimte om in het verweer van Buitenlandse Zaken zijn zegje te doen.

Het is een verweer van Buitenlandse Zaken. Dus zal ongetwijfeld minister Van den Broek een dominante vinger in de verweerpap hebben. En met name deze krachtige bewindsman maakt het voor zowel de CDA- als VVD-fractie allemaal wat ingewikkeld. Van Eekelen heeft zelfs bij de verwante VVD-fractie al erg veel gezag verloren. Van der Linden, is uiteindelijk „maar" een staatssecretaris, zij het met een invloedrijke Limburgse achterban.

Boetekleed

Maar Van den Broek is een verhaal apart. Hij liet deze week weten achter zijn staatssecretaris te staan, zolang niet is gebleken dat deze bewust onjuiste en onvolledige informatie aan de Kamer heeft verstrekt. De bewindsman heeft OQ|C verklaard dat alleen hij uiteindelijk verantwoordelijk is voor de gang van zaken op zijn departement. Maar bij deze -terechte- positiebepaling lijkt hij niet van {)lan het boetekleed aan te trekken.

Kamervoorzitter Dolman heeft voorgesteld om in de week van Prinsjesdag met de regering te, spreken over de conclusies van de enquêtecommissie. Als Van den Broek dan achter de schermen "het machtswoord" zal laten vallen, kan ook dit debat weer in de annalen worden bijgeschreven als een debat zonder gevolgen voor de meest betrokkenen. Tot die betrokkenen rekende zich deze week zelfs, zij het aarzelend, premier Lubbers.

Pas na lezing van het verweer van regeringszijde zal duidelijk zijn in hoeverre de beschuldigingen van de enquêtecommissie hout snijden. Pas dan past ook een oordeel over de daden van de bewindslieden. Het is in elk geval al opmerkelijk dat er een verweer op komst is. Dat was bij de RSV, de visfraude en de bouwsubsidies niet het geval. Daaruit mag worden opgemaakt dat de bewindslieden van Buitenlandse Zaken en in hun kielzog minister Van Eekelen en op de achtergrond premier Lubbers echt iets nieuws hebben toe te voegen aan de conclusies van de enquêtecomissie. Naar dat verweer kijkt men in Den Haag met spanning uit.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 3 september 1988

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Het wachten is op de reserins

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 3 september 1988

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken