Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Van Eekelen ging strijdend ten onder

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Van Eekelen ging strijdend ten onder

Keuze van Voorhoeve stelt CDA voor moeilijk politiek probleem

5 minuten leestijd

DEN HAAG - Met een bittere trek op zijn gelaat, tot in het diepst van zijn ziel gegriefd, beende minister Van Eekelen gistermiddag om twee uur achter de kamerbewaarder aan naar de ministerstafel in de Tweede Kamer. Iedereen die hem zag lopen wist wat hij ging doen. Op geëmotioneerde wijze las hij een verklaring voor met als kern dat hij zijn politieke vrienden niet heeft kunnen overtuigen van zijn visie op het paspoortproject, namelijk dat de minister geen fouten heeft gemaakt en dat het rapport van de enquêtecommissie op een aantal punten onvolledig en onjuist is. Hij ging strijdend ten onder.

Reeds vanaf de presentatie van het rapport van de enquêtecommissie-paspoortproject, vorige week maandag, had de minister niet meer het volledige vertrouwen van de fractie. In een eerste reactie zei Voorhoeve toen dat de VVD de conclusies van de commissie zeer ernstig nam en dat over de politieke consequensies later zou worden gesproken. Vanaf dat moment bungelde Van Eekelen.

Voorhoeve, die door de fractie was aangewezen om de strategie ter zake uit te stippelen, verkeerde in een netelig dilemma. Aan de ene kant was er een rapport met ernstige verwijten in de richting van de oud-staatssecretaris (dit rapport was opgesteld onder verantwoordelijkheid van een commissie die onder leiding stond van de vicefractievoorzitter van de VVD, Hermans), en aan de andere kant een minister die dit alles ontkende.

Voorhoeve koos voor de commissie. Daaraan zat voor hem een drietal voordelen. In de eerste plaats wordt daardoor recht gedaan aan de zuiverheid in de politiek die de VVD voorstaat, namelijk dat een bewindsman die fouten maakt moet aftreden. In de tweede plaats kon Voorhoeve moeilijk een rapport naast zich neerleggen dat was opgesteld onder verantwoordelijkheid van de vicefractievoorzitter van de liberalen. Bovendien raakt de VVD nu een politiek zwakke bewindsman kwijt.

Opspraak

Diverse keren was Van Eekelen namelijk al in opspraak gekomen: de enquêtecommissie die het RSV-debacle onderzocht uitte kritiek op de wijze waarop, in de periode dat Van Eekelen staatssecretaris van defensie was, honderden miljoenen defensiegeld in RSV werden gepompt. Ook is de prijs van de Walrus-onderzeeërs -die de minister gisteren wijselijk niet noemde bij alle goede projecten die hij tot stand had gebracht— verdubbeld in de periode dat Van Eekelen verantwoordelijk was.

Het nadeel van deze keuze is dat Voorhoeve Van Eekelen moest laten vallen als minister van defensie. Dat betekende een stuk persoonlijke traDEN HAAG den van Van Eekelen. gedie voor Van Eekelen, maar ongetwijfeld zal Voorhoeve alles in het werk stellen om hem een baantje te bezorgen in de diplomatieke dienst, waar Van Eekelen ook vandaan kwam voor hij in de politiek terechtkwam.

Met zijn aftreden laat Van Eekelen een moeilijk politiek probleem achter: Hoe valt het te rijmen dat CDA-staatssecretaris Van der Linden nog blijft zitten, terwijl de beschuldigingen van de parlementaire enquêtecommissie aan zijn adres veel ernstiger zijn dan die aan het adres van Van Eekelen?

Steun niet opgezegd

Het heeft ongetwijfeld te maken met de steun die hij nog krijgt van de CDA-fractie. De steun aan hem is niet opgezegd, zoals bij Van Eekelen wel het geval was. Het CDA wil eerst de antwoorden van de regering bestuderen voor er politieke conclusies worden getrokken. Dat is op zich terecht, maar het staaf wel in schril contrast met de wijze waarop staatssecretaris Brokx destijds is 'behandeld'.

Een andere belangrijke reden is- dat Van der Linden een sterke minister achter zich heeft staan, namelijk Van den Broek. Hij verdedigt zijn staatssecretaris door dik en door dun, hij durft de confrontatie met de enquêtecommissie en de Kamer aan.

Op de achtergrond speelt echter mee dat het vertrek van Van der Linden ook Van den Broek zou beschadigen. Zowel oud-staatssecretaris Van Eekelen als Van der Linden werkte in principe onder de politieke verantwoordelijkheid van Van den Broek. Een andere reden is dat de minister de eerst verantwoordelijke is voor de organisatie op het departement. Over die organisatie heeft de enquêtecommissie in heldere taal geschreven. Valt Van der Linden weg, dan staat de kroonprins van het CDA in de eerste vuurlinie. Dat wil Van den Broek voorkomen. AfwachtCn

Naar verluidt zou Van der Linden door de CDA-fractie al weggestuurd zijn als Van den Broek zich niet zo zou weren. De christendemocraten hebben nu kennis genomen van het verweer van de regering, dat niet op alle punten de geuite beschuldigingen kan wegnemen, maar nu zal men eerst de reactie van de enquêtecommissie afwachten.

Blijft de commissie bij haar standpunt, dan zal het snel gebeurd zijn met Van der Linden. Want behalve het vertrouwen van de CDA-fractie, heeft hij ook het vertrouwen nodig van de VVD om te kunnen blijven functioneren. Die steun is echter ongewis. Het lijkt immers onwaarschijnlijk dat de liberalen, die het vertrouwen opzegden in hun eigen bewindsman die betrokken was bij de paspoortaffaire. Van der Linden in het zadel zullen houden als er een motie van wantrouwen van de oppositie komt. Dan komt er van de nieuwe politieke cultuur van zuiverheid die door Voorhoeve wordt voorgestaan, nog niets terecht.

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 7 september 1988

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Van Eekelen ging strijdend ten onder

Bekijk de hele uitgave van woensdag 7 september 1988

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken