Bekijk het origineel

Sneeuwstorm de Sowjetlucht in

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Sneeuwstorm de Sowjetlucht in

Russisch ruimteveer verschilt technisch nogal van spaceshuttle VS

4 minuten leestijd

CAPE CANAVERAL - Op de raketbasis Baikonoer in de steppen van Kazachstan staat het Russische ruimteveer Boeran (Sneeuwstorm) klaar voor de lancering deze morgen. Het veer is wat ronder dan de Amerikaanse space shuttles, maar de gelijkenis is treffend. Uiterlijk tenminste, want technisch zijn er grote verschillen tussen het Amerikaanse en het Russische ruimteveer.

Zo gaat de Boeran voor de testvhicht onbemand de ruimte in. Met het Amerikaanse veer kan alleen bemand gevlogen worden.

Het grootste verschil tussen het Amerikaanse en het Russische ruimteveer is de aandrijving. De hoofdmotoren van de Boeran zitten in de Energiadraagraket in plaats van, zoals in het Amerikaanse veer, in het opnieuw te gebruiken ruimtevaartuig. De Boeran heeft kleine straalmotoren die het ruimteveer beter bestuurbaar maken tijdens de landing. De raketten die het Russische veer lanceren, gebruiken vloeibare brandstof in plaats van de vaste brandstof die in januari 1986 tot het verschrikkelijke ongeluk met het ruimteveer Challenger leidde.

Onbemande testvlucht

Het Russische veer wordt door vier raketten op vloeibare brandstof de ruimte ingebracht. Het Amerikaanse veer zit vast aan twee raketmotoren die werken op vaste brandstof.

Bij de aankondiging van de vlucht afgelopen woensdag zeiden de Sowjettechnici dat was gekozen voor een onbemande testvlucht om te voorkomen dat mensenlevens verloren zouden gaan. mocht zich een ongeluk als dat met de Challenger voordoen.

De Amerikanen hebben hun ruimteschepen (Mercury, Gemini en Apollo) altijd uitgebreid onbemand getest voor er mensen mee de ruimte ingingen. Maar met de space shuttle ging dat niet, zeiden deze week technici van het ruimtebureau NASA (National Aeronautics and Space Administration). Het shuttle-project lag al drie jaar achter op het schema en er werd zware financiƫle druk op de NASA uitgeoefend. Voor een onbemande testvlucht zou het veer moeten worden voorzien van een gecompliceerde en peperdure automatische piloot.

Bovendien, zo zeiden technici, werd het eerste ruimteveer ontwikkeld met de techniek van het begin van de jaren zeventig, en toen was het nog erg moeilijk om een automatisch landingssysteem te bouwen voor een zo gecompliceerd vliegtuig als de space shuttle. De NASA had tien jaar voorsprong in tijd, maar vergeleken met de Sowjetingenieurs ook tien jaar achterstand in techniek.

Energia-raket

Ter bescherming van de twee testpiloten van het eerste ruimteveer had de NASA in de Columbia twee schietstoelen ingebouwd. Er was maar ruimte voor twee van die apparaten en ze werden er weer uitgehaald toen de bemanningen groter werden.

Het Sowjetruimteveer zal in zijn baan om de aarde worden gebracht door de speciaal ontwikkelde Energia-raket, die 100.000 kilo lading de ruimte in kan brengen. Dat is vergelijkbaar met de kracht van de gigantische Amerikaanse Saturnus 5-raket. Die werd uit bezuinigingsoverwegingen afgedankt, nadat er zes Apollo-bemanningen mee naar de maan waren gebracht.

De Energia, die wordt voortgestuwd door vloeibare waterstof en vloeibare zuurstof, is een keer getest, in mei 1987. Hoewel de raket er niet in slaagde zijn lading in een baan om de aarde te brengen, noemden de Russen de test een succes. Tijdens de vlucht kwam een aantal technische gebreken aan het licht en de ingenieurs hebben maanden werk gehad om die Je verhelpen.

De hoofdmotoren van de Boeran maken deel uit van de Energia-raket. Na de lancering zullen ze worden afgeworpen en verloren gaan. In het Amerikaanse ruimteveer zijn de hoofdmotoren ingebouwd en kunnen ze tot 55 keer worden gebruikt. Omdat in het Sowjetruimteveer geen motoren zijn ingebouwd, kan het 5000 kilo lading meer meenemen dan zijn Amerikaanse neef, die 25 ton lading de ruimte in kan brengen. Nadeel is dat voor elke vlucht van het Sowjetveer nieuwe, dure motoren moeten worden gebouwd.

Beter bestuurbaar

Bij terugkeer naar de aarde verandert het Amerikaanse ruimteveer in een zweefvliegtuig. Mocht er tijdens het aanvliegen van de landingsbaan iets verkeerd gaan, bij voorbeeld door een harde zijwind, dan moet de bemanning van de space shuttle het toestel verlaten, waarna het neerstort.

Het Russische veer echter heeft twee straalmotoren, die het mogelijk maken in een veiligere en minder steile hoek de landingsbaan te naderen. Het toestel is beter bestuurbaar dan de Amerikaanse versie en kan, als zich problemen voordoen, de landing afbreken om het een tweede keer te proberen. Indertijd heeft ook NASA gedacht aan het inbouwen van straalmotoren voor de landing, maar zag van het idee af vanwege de kosten, het gewicht ervan en de technische implicaties.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 29 oktober 1988

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

Sneeuwstorm de Sowjetlucht in

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 29 oktober 1988

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

PDF Bekijken