Bekijk het origineel

Mogelijk sabotage bij vliegramp in Lockerbie

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Mogelijk sabotage bij vliegramp in Lockerbie

IVerdenking valt op Palestijnse en Iraanse extremisten

14 minuten leestijd

LOCKERBIE — Sabotage is mogelijk de oorzaak van de ramp met de Boeing 747 van de Amerikaanse maatschappij PanAm die woensdagavond neerstortte op het plaatsje Lockerbie in Schotland. Ruim twee weken geleden waarschuwde het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken zijn ambassades en via de federale luchtvaartdienst ook PanAm dat er een dreigement was geuit tegen PanAm-vluchten van Franfort naar New York. Washington had de Rijkspolitie Dienst Luchtvaart op Schiphol eveneens om verhoogde waakzaamheid bij Amerikaanse vluchten gevraagd. Daarnaast heeft de extremistische, pro-Iraanse groepering "Bewakers van de Islamitische Revolutie" gisteren telefonisch bij twee Amerikaanse persbureaus in Londen de verantwoordelijkheid voor de ramp opgeëist.

Volgens de laatste berichten zijn bij de vliegramp minstens 280 mensen omgekomen: alle 258 inzittenden van het toestel en 22 mensen in Lockerbie.

Volgens een anonieme opbeller heeft de pro-Iraanse groepering een aanslag op de Boeing uitgevoerd „uit wraak" voor het neerschieten door Amerikaanse militairen van een Iraans burgertoestel boven de Perzische Golf, in juli van dit jaar. Daarbij kwamen alle 290 passagiers om het leven. De Iraanse premier, Moussavi, heeft inmiddels elke betrokkenheid van zijn land bij mogelijke s^ botage met het toestel van Pan Am van de hand gewezen.

De woordvoerder van het Witte Huis, Marlin Fitzwater, bevestigde gisteren dat de Amerikaanse ambassade in Helsinki op 5 december een anoniem dreigement heeft ontvangen van een Arabier over een bomaanslag op een vliegtuig van PanAm op de lijn Frankfort-New York. De man zei te spreken namens de Palestijnse terreurgroep van Aboe Nidal, de "Fatah-Re volutionaire Raad".

De Israëlische terrorisme-expert prof. Ariel Merari heeft tegenover de pers gezegd dat in geval van sabotage bij de vliegramp de daders waarschijnlijk onder Palestijnse extremisten moeten worden gezocht.

Explosie in de lucht

Uit het eerste onderzoek dat is uitgevoerd op de plaats van de ramp blijkt volgens deskundigen dat zich aan boord van het toestel een explosie heeft voorgedaan. Dat deelde de Amerikaanse ambassadeur in GrootBrittannië, Charles Price, mee. De Boeing zou op dat moment een hoogte van circa 10 kilometer hebben gehad. Bij het laatste radiocontact zijn geen onregelmatigheden gemeld.

Prof. Paul Wilkinson, een deskundige op het gebied van terrorisme, meent dat juist het ontbreken van elke waarschuwing uit de cockpit het vermoeden van sabotage enorm versterkt.

Volgens de Internationale Associatie voor Luchttransport is sabotage het „meest waarschijnlijke scenario". De Britse vereniging van piloten sluit een fout van de bemanning uit. Dat zich een ontploffing in de lucht heeft voorgedaan, blijkt volgens experts ook uit het feit dat de wrakstukken van het toestel over zes plaatsen verspreid zijn aangetroffen

Prof. Paul Wilkinson, een deskundige op het gebied van terrorisme, meent dat juist het ontbreken van elke waarschuwing uit de cockpit het vermoeden van sabotage enorm versterkt.

Discussie

Indien van sabotage geen sprake is, blijft als enig mogelijke oorzaak van de ramp een zó plotse catastrofe, dat de bestuurders niet meer in staat zijn geweest een noodsignaal uit te zen' den. Volgens een woordvoerder van PanAm was de in 1970 gefabriceerde Boeing -een van de oudste van het type 747- gezien de staat van onderhoud „splinternieuw".

De volledige passagierslijst van vlucht PA 103 is nog steeds niet vrijgegeven. In Washington is bekendgemaakt dat behalve Amerikaanse militairen ook medewerkers van de Amerikaanse ambassades in Beiroet (Libanon) en Nicosia (Cyprus) aan boord waren.

George Churchill-Coleman, het hoofd van de anti-terreureenheid van Scotland Yard, is belast met de leiding van het onderzoek naar de ramp. De Amerikaanse federale opsporingsdienst FBI, onder meer belast met terreurdaden tegen Amerikaanse burgers in het buitenland, heeft haar hulp aangeboden.

In de Verenigde Staten is in verband met de vliegramp een discussie ontbrand of het publiek op de hoogte dient te worden gesteld van dreigementen tegen luchtvaartmaatschappijen. De directeur van de federale recherche, William Sessions, en de woordvoerder van het Witte Huis, Marlin Fitzwater, lieten gisteren doorschemeren dat het informatiebeleid in gevallen van dreigementen mogelijk moet worden heroverwogen.

Zie ook pag. 5: "Hoe safe zijn Frankfort en Heathrow?".

Vervolg van pag.5

Onderzoek naar sabotage van Boeing kan niet om vliegvelden heen

 Hoe safe zijn Frankfort en Heathrow?

LONDEN — Het onderzoek naar de oorzaak van het ongeluk met de PanAm- Jumbo concentreert zich vooral op de mogelijkheid van sabotage. De Boeing stortte woensdagavond neer op het dorpje Lockerbie, in het zuiden van Schotland. De ramp kostte zeker 281 mensen het leven.

 Sabotage lijkt inderdaad de meest waarschijnlijke oorzaak. Het vliegtuig vloog op grote hoogte (31.000 voet) en er waren geen andere toestellen in de buurt. Bovendien had de piloot twee minuten voordat het vliegtuig van de radarschermen verdween nog contact met de luchtverkeersleiding en is er nooit een noodsignaal uitgezonden.

 Woordvoerders van de regering en de industrie zeggen dat aangenomen moet worden dat de Boeing 747 in de lucht in stukken is gebroken, gezien de verspreiding van de brokstukken in Lockerbie en omgeving. De meest waarschijnlijke oorzaak van de ramp is volgens zegslieden daarom een bom of een structureel mankement aan het toestel. Het toestel was dan wel oud, bijna 19 jaar, maar de Boeing 747 geldt als een erg veilig toestel en luchtvaartmaatschappijen plegen hun vliegtuigen uitstekend te onderhouden.

Enkele uren na de vliegramp werd in een anoniem telefoontje naar het Londense kantoor van The Associated Press gezegd dat in het toestel een bom was geplaatst door Iraniërs die wraak wilden nemen voor het neerschieten in juli van een Iraanse Airbus door de Amerikaanse marine in de Perzische Golf. Maar volgens bronnen in Washington zit de extremistische Palestijnse groep van Aboe Nidal achter de aanslag

Tussenstop

 Indien het een aanslag is, moet de bom in Frankfort of tijdens de 65 minuten durende tussenstop in Heathrow bij Londen in het vliegtuig zijn geplaatst. Frankfort is uitgesloten, zei de Westduitse staatssecretaris van binnenlandse zaken, Hans Neusel, gisteravond voor de Westduitse televisie: „We geloven niet dat er zwakke plekken zijn in de beveiliging in Frankfort". PanAms veiligheidschef in Frankfort, Harold Kosel, zei dat erop wordt toegezien dat elke passagier die bagage aanbiedt ook daadwerkelijk aan boord gaat. De Britse luchtvaartdeskundige David Learmont, van het Londense vakblad Flight International, zei daarover: „Ik denk dat ze vol vertrouwen kunnen zijn, maar denk niet dat iemand volkomen zeker kan zijn".

PanAm vliegt twee keer per dag non-stop van Frankfort naar de Verenigde Staten en een keer per dag via een tussenlanding in Londen, vlucht 103. Het sabotage-onderzoek concentreert zich daarom voorlopig op de tussenlanding in Heathrow, waar jaarlijks 54 miljoen stuks bagage worden verwerkt.

Het hoofd van de anti-terreurbrigde van Scotland Yard, George Churchill-Coleman, heeft zich persoonlijk belast met de leiding van het onderzoek naar de gebeurtenissen op Heathrow. Daar stapten de passagiers van vlucht 103 uit Frankfort over van een Boeing 727 in een Boeing 747 voor het resterende deel van de reis naar New York. Veiligheidsdeskundigen zeggen dat zo'n vliegtuigwissel risico's inhoudt, omdat een terrorist-passagier zijn bagage kan laten doorsturen, terwijl hij zelf niet overstapt en het vliegveld verlaat. Maar volgens PanAm's veiligheidschef Harold Kosel is het „uitgesloten" dat een passagier die in Frankfort al uitgebreid is gecontroleerd na een tussenlanding ertussenuit zou knijpen met achteriating van zijn explosieve bagage.

Anonieme telefoontjes

Grote vraagtekens worden ook gezet bij de gang van zaken rond de waarschuwing die op 5 december binnenkwam bij de Amerikaanse ambassade in Helsinki. Woordvoerster Phillys Oakley van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken zei gisteren dat de anonieme beller, een Arabier, tegen het ambassadepersoneel had gezegd dat iemand een bom naar Frankfort zou brengen en aan boord van een Amerikaans vliegtuig zou plaatsen. Ze zei dat de opbeller had gezegd dat de extremistische Palestijnse groep van Aboe Nidal de bom zou leveren.

Het Finse ministerie van buitenlandse zaken zei gisteren in een verklaring dat een in het land verblijvende Arabier dit jaar verschillende bomdreigementen heeft geuit waarvan de laatste op 5 december. Volgens de verklaring was de indentiteit van de man bekend, en had hij Finland sinds 5 december niet verlaten. Het ministerie kon geen verband leggen tussen het dreigement en de ramp van woensdagavond.

Op de Amerikaanse regering is kritiek geleverd omdat die bedreiging alleen is doorgegeven aan verschillende Amerikaanse ambassades, aan de Amerikaanse luchtverkeersdienst en aan de luchtvaartmaatschappij. Pan Am heeft er zijn passagiers nooit van op de hoogte gebracht. PanAm Pam Hanlon zei dat het bedrijf was ingelicht door de Amerikaanse luchtverkeersdienst. Ze citeerde het memo dat PanAm ontving: „De informatie in dit memo is uitsluitend bedoeld voor de Amerikaanse vliegtuigen en de veiligheidsdiensten op de vliegvelden en mag niet verder worden verspreid zonder de uitdrukkelijke toestemming van de directeur veiligheid van de luchtverkeersdienst".

 De waarschuwing werd op 13 december op het mededelingenbord van de Amerikaanse ambassade in Moskou gehangen, en ook verschillende andere ambassades deden dat. Maar op Heathrow '.visten ze van niets. Luchthaven woordvoerder Frances Aldridge: „Ik kan verzekeren dat wij daar nooit van gehoord hebben. We waren beslist niet op de hoogte van enige bedreiging".

„Publiek inlichten'

De Amerikaanse regering heeft intussen besloten haar beleid aangaande dreigementen te herzien, zo maakte woordvoerder Marlin Fitzwater van het Witte Huis bekend. Hij erkende dat „het publiek van dergelijke bedreigingen op de hoogte dient te zijn". De nieuw gekozen president, George Bush, heeft gezegd dat, als er „hard bewijs" is dat een bepaalde vlucht is bedreigd of dat de dreiging niet kan worden afgewend, het publiek op de hoogte moet worden gebracht. Maar Bush waarschuwde dat geen „onnodige aandacht gegeven moet worden aan wat terroristen onder de aandacht willen brengen".

De Amerikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, Vemon Walters, meent dat het bekendmaken van bedreigingen tegen vliegtuigen een enorme verwarring zou kunnen veroorzaken in de luchtvaart en bovendien sommige luchtvaartmaatschappijen zou kunnen schaden, terwijl andere er voordeel van zouden kunnen hebben. Hij noemde dergelijke dreigementen een gevoelige zaak, en zei dat het moeilijk was om uit de duizenden bedreigingen die jaarlijks binnenkwamen de weinige echte van de valse te onderscheiden. In een interview zei Walters gisteravond dat hij, indien hij geweten zou hebben dat er een bedreiging was geuit tegen een PanAm-vlucht van Frankfort naar New York, waarschijnlijk toch die vlucht genomen zou hebben.

v

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 23 december 1988

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

Mogelijk sabotage bij vliegramp in Lockerbie

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 23 december 1988

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

PDF Bekijken