Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Geen kans op sneeuw in Asuncion

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Geen kans op sneeuw in Asuncion

Colorado "partij blijft ook na vertrek Stroessner de dienst uitmaken

11 minuten leestijd

ASUNCION — Vorige maand bracht deze krant een artikel over politiek en democratie in Paraguay onder de titel "Paraguay krijgt democratie wanneer het gaat sneeuwen in Asuncion". Deze uitspraak wordt toegeschreven aan Domingo Laino, leider van de Authentiek Radicale Partij en een van de moedigste voorvechters van democratie in zijn land. Laino's ideaal bracht hem verschillende malen in botsing met de dictatuur van generaal Alfredo Stroessner.

De alleenheerser liet Laino 32 keer arresteren en in de kerkers werpen. Enkele malen werd Laino daar gefolterd. De meeste tijd bracht deze oppositieleider door in Argentinië, zijn ballingsoord. Ongeveer 60.000 Paraguayanen verlieten om politieke redenen hun land.

Misschien gaat het sneeuwen in Asuncion. De bijna 35 jaar oude dictatuur van Stroessner werd vorige week vrijdag beëindigd. De tweede man van het regime, generaal Andres Rodriguez, deed een succesvolle greep naar de macht. Stroessner werd het land uitgezet.

Maandagmiddag maakte de inmiddels tot president beëdigde Rodriguez de ontbinding van het parlement bekend en kondigde hij algemene verkiezingen aan voor 1 mei aanstaande. Alle politieke partijen mogen aan de stembusstrijd deelnemen. Zo op het eerste gezicht lijkt Paraguay zich aan te sluiten bij het blok van democratieën in Zuid-Amerika. Alleen het Chili van generaal Augusto Pinochet ontbreekt nu nog.

Proforma

Maar helaas maakt één verkiezing nog geen democratie. Meestal wordt vergeten dat tijdens het bewind van generaal Stroessner om de vier jaar ook verkiezingen plaatshadden. Er waren toen zelfs oppositiepartijen, die pro forma aan de strijd mochten deelnemen. Zij behaalden zelden meer dan 10 procent van de stemmen.

Wanneer verkiezingen alleen een democratie zouden maken, is Paraguay de laatste dertig jaar groot onrecht aangedaan. Het stempel "dictatuur" zou in dat geval misplaatst zijn. De oppositiepartijen vrezen dat de verkiezingen die generaal Rodriguez nu in het vooruitzicht stelt, weinig meer zijn dan een wassen neus.

Het is waarschijnlijk dat de nieuwe machthebber zichzelf kandidaat stelt of anders een betrouwbare politieke bondgenoot als zodanig naar voren schuift. In dit verband wordt nogal eens de naam gefluisterd van de minister van buitenlandse zaken. Luis Argana. „We hebben geen schijn van kans wanneer een van deze beide heren mocht besluiten de kieslijst van de Colorado-partij aan te voeren", zo meent Domingo Laino.

Sleutel

De sleutel van de Paraguayaanse politiek is deze Colorado(=rode)partij. Het is een van de best georganiseerde politieke organisaties van het continent en, naar aantal leden gemeten, een van de grootste partijen ter wereld. Hoewel de kleur -rood- geen ideologische bijbedoelingen heeft, lijkt de Colorado-partij wat betreft de organisatorische opzet erg veel op de communistische partijen van de Oosteuropese landen.

Een vergelijking is niet ver gezocht. Een carrière als ambtenaar kan slechts met succes worden gevolgd wanneer men is aangesloten bij de Colorado-partij. Een onderneming kan alleen het financiële hoofd boven water houden en lukt dat niet een contract van de overheid krijgen, wanneer de eigenaar lid is van de partij. Iemand die van de Staat een vergunning nodig heeft, bij voorbeeld om een bepaalde dienst te verlenen (doktoren, journalisten, advocaten, taxichauffeurs etcetera) krijgt het verzochte papiertje alleen wanneer een Colorado-lidmaatschapskaart kan worden geproduceerd. Kortom, zonder dit specifieke identiteitsbewijs komt niemand erg ver in de Paraguayaanse samenleving.

Goochelen

De Colorado-partij telt bijna één miljoen leden. De bevolking van Paraguay telt iets meer dan drie miljoen zielen. Aan het hoofd van de Colorado-partij staat (stond) sinds 1954 generaal Alfredo Stroessner. Met diens vertrek is Andres Rodriguez de baas van deze organisatie geworden.

De partij heeft vertakkingen tot in de allerverste hoeken van het land en het lijkt niet erg waarschijnlijk dat zij ooit een stembusstrijd zal verliezen. Het wordt aangenomen dat generaal Stroessner destijds moest goochelen met de stembussen om keer op keer met 80 a 90 procent van de stemmen de presidentsverkiezingen te winnen.

Dit zal inderdaad het geval zijn geweest.

Het is evenwel riskant om de Colorado-partij zonder fraude af te schrijven als een papieren tijger. In Asuncion wordt vermoed dat zelfs in eerlijke verkiezingen de Colorado-partij met gemak een ruime meerderheid van de kiezers achter zich kan krijgen. Paraguay en de Colorado-partij zijn één.

Generaal Rodriguez is zich hiervan bewust en kan dus zonder schroom verkiezingen uitschrijven, waarnemers uit het buitenland uitnodigen en oppositie toestaan zonder enige vrees dat hiermee zijn partij verwezen wordt naar de krappe oppositiebanken. Dit zelfvertrouwen is de oorzaak van de staatsgreep die afgelopen vrijdag een einde maakte aan het Stroessner-tijdperk.

Twee kampen

De Colorado-partij is sinds ongeveer twee jaar opgesplitst in twee verschillende kampen, de "traditionelen" en de "militanten".

Generaal Stroessner behoorde tot de laatstgenoemde stroming. De militanten menen dat verkiezingen eigenlijk overbodig zijn, gegeven het feit dat deze toch altijd door de partij worden gewonnen. Bovendien zien de leiders van deze stroming niet in waarom oppositie, hoe zwak en weinig expressief deze ook moge zijn, getolereerd moet worden wanneer, zoals inderdaad het geval is, de Colorado-partij de gevoelens en opinies vertegenwoordigt van de absolute meerderheid van Paraguay.

De traditionelen vinden daarentegen deze gang van gedachten arrogant en menen dat de partij niet wordt benadeeld door het bestaan van verkiezingen en oppositie. In traditionele kringen zoekt men bovendien een iets grotere scheiding tussen het landsbestuur en militaire zaken. Onder Stroessner was deze scheiding afwezig. De militairen, aangesloten bij de Colorado-partij, bestuurden het land. Enerzijds kan men dan spreken over een militaire dictatuur en anderzijds wordt de spijker evenzo op de kop geslagen wanneer men spreekt over een Colorado-bewind. Er bestond geen verschil tussen beide.

De traditionelen vinden dit een slechte zaak. De traditionele vleugel van de partij werd echter sinds jaar en dag overschaduwd door de meer radicale militante stroming. Stroessner en Rodriguez waren beiden militanten. De presidentiële opvolging gooide roet in het eten en verbrak deze alliantie.

Opvolging

Als tweede man van het regime sinds 1962, het jaar waarin hij werd benoemd tot bevelhebber van het politiek erg belangrijke eerste-cavaleriekorps, zag generaal Rodriguez zich als de natuurlijke opvolger van president Stroessner. De generaal had echter alle geduld en stond niet te popelen om het presidentschap op zich te nemen.

Maar er waren kapers op de kust. Een van hen was Stroessners oudste zoon, Gustavo (49). Deze verkeerde in de veronderstelling als erfgenaam van zijn vader ook alle recht te hebben op diens politieke positie. Een botsing tussen Andres Rodriguez en Gustavo Stroessner was niet te vermijden, alleen uit te stellen.

Dat laatste wist de oude Stroessner gedurende jaren te doen. Aan de oppervlakte leek alles daarom ook rustig. Ongeveer twee jaar geleden begon het tot generaal Rodriguez door te dringen dat voor president Stroessner de familierelaties toch belangrijker waren dan de politieke vriendschappen. Gustavo had een duidelijke voorsprong. De generaal reageerde hierop door zich op informele manier aan te sluiten bij de traditionele stroming van de Colorado-partij, om zich zodoende te verzekeren van een solide achterban.

Bondgenootschap

Dit bondgenootschap tussen Rodriguez en de traditionelen bracht beiden voordelen. De traditionelen kregen zo een leider met daadwerkelijke macht, iets dat zij tot dan toe niet hadden, terwijl generaal Rodriguez zich verzekerd wist van de steun van althans een deel van de machtige Colorado-partij.

President Alfredo Stroessner bleef evenwel, voor zowel militanten als traditionelen, de grote baas, met wie het verder over dit soort zaken slecht redetwisten was. Stroessner was een gemene deler voor alle stromingen binnen de Colorado-partij.

De zwakke gezondheid van de president bracht hierin echter verandering. Het afgelopen jaar bleek de bejaarde alleenheerser niet in staat de eenheid binnen zijn partij te bewaren. Vanaf een ziekbed moest Stroessner met lede ogen toezien hoe militanten en traditionelen steeds verder uit elkaar dreven. De oorzaak hiervan was natuurlijk het uitblijven van een definitie over de presidentiële opvolging

In de hoop aan de onzekerheden een einde te maken, besloot Stroessner begin dit jaar de benoeming van zijn zoon Gustavo te formaliseren. Voordat dit kon gebeuren, moest evenwel generaal Rodriguez op een politiek zijspoor worden geplaatst. President Stroessner besloot daarom zijn oude militaire vriend buiten dienst te plaatsen. Generaal Rodriguez kreeg lucht van dit plan en besloot in te grijpen. De staatsgreep was het praktische resultaat van dit besluit.

Herenigd

Politiek betekent de coup een nederlaag voor de militante stroming van de Colorado-partij, maar dit stelt niet erg veel voor. Militante leiders hebben reeds laten doorschemeren dat zij bereid zijn de eenheid binnen de partij te herstellen door hun twist met de traditionelen bij te leggen nu er meer duidelijkheid heerst over de politieke toekomst van het land.

Als president deed generaal Rodriguez een oproep aan de militanten om de interne ruzies te vergeten. „Wij zijn allemaal Coloradomensen en daar gaat het om". Een herenigde Colorado-partij betekent voor Paraguay de voortzetting van het politieke systeem zoals dat sinds 1954, het jaar waarin generaal Stroessner de macht greep en zijn presidentschap legitimeerde via een verkiezing, bestaat.

Het enige verschil is misschien dat de macht van de militairen iets afneemt. Maar ook dat stelt niet erg veel voor, omdat Colorado-leiders en militairen, voor wat politieke opinies betreft, weinig van elkaar verschillen. Gaat het dus sneeuwen in Asuncion? De kans daartoe is niet alleen meteorologisch, maar ook poHtiek heel erg klein. De Colorado-partij blijft dicteren. Voor een democratie zoals wij die ons voorstellen is er vooralsnog geen plaats in Paraguay.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 8 februari 1989

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Geen kans op sneeuw in Asuncion

Bekijk de hele uitgave van woensdag 8 februari 1989

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken