Bekijk het origineel

Guerrilla El Salvador heeft iets van Rode Khmer

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Guerrilla El Salvador heeft iets van Rode Khmer

5 minuten leestijd

.Over de schendingen van de mensenrechten in EI Salvador wordt veel gepubliceerd. De tragische dood van IKON-cameraman Cornel Lagrouw is een incident in een reeks van 'incidenten. Of het hier om het opzettelijk neerschieten van een cameraman ging, zal nader onderzoek moeten uitwijzen.

Duidelijk is wel dat Lagrouw, die /herhaaldelijk werd toegeroepen  dekking te zoeken, onverantwoord  grote risico's nam. Maar dat in El 'Salvador journalisten opzettelijk  zijn gedood, staat buiten kijf. En dat mensenrechten-activisten als Herbert Anaya zijn vermoord, heeft ook alle media bij de geweldspiraal in El Salvador bepaald. Recente rapporten van Amnesty International en VN-rapporteur Pastor Ridrueja maken duidelijk dat er in El Salvador veel aan de mensenrechten schort. Nu de rechtse Arena-partij aan de macht komt, worden de perspectieven er niet gunstiger op.
   Toch wordt aan schendingen van de mensenrechten door de Salvadoriaanse guerrilla doorgaans weinig aandacht besteed. En die guerrilla's gaan al evenmin zachtzinnig te werk. De guerrilla's, die schuilgaan achter de afkorting FMLN (Frente Faribundo Marti de Liberación Nacional), hebben het al net zo goed op burgerdoelen voorzien als de beruchte rechtse "doodseskaders". Ze hanteren precies dezelfde methodes als de terroristen van de IRA in Ierland: burgers die niet willen meewerken worden bedreigd, ontvoerd of gedood. Hele dorpen worden geterroriseerd. Wie weigert de „revolutionaire belasting" te betalen, wordt als „collaborateur" van de regering geëxecuteerd of meegenomen.

Ontvoeringen

In 1985 werd de dochter van president Duarte, Inés Guadalupe Duarte Duran, door de guerrilla's ontvoerd. Behalve Inés Duarte werden nog eens 38 burgemeesters ontvoerd. Inés Duarte en de meeste burgemeesters kwamen weer vrij, maar er moest wel een flinke politieke prijs voor worden betaald.
   Grootscheepse intimidatie van burgemeesters vond plaats in de maanden die aan de verkiezingen (die door het FLMN werden geboycot) voorafgingen. Burgemeesters in gebieden waar de guerrilla regelmatig opereerde, kregen het ultimatum af te treden of doodgeschoten te worden. Enkele kozen eieren voor hun geld en traden af. Anderen bleven aan en een aantal hunner werd inderdaad vermoord. In 1988 werden in totaal achttien burgemeesters door het FMLN omgebracht.
   Een schok bracht vorig jaar november de dood van de bejaarde burgemeester van Sociedad, Luccio Salvador, en nog twee andere burgemeesters teweeg. De hulpbisschop van San Salvador, Mgr. Gregorio Rosa Chavex, sprak tijdens een preek in de kathedraal van San Salvador zijn afschuw over deze terreurdaden uit. Hij typeerde ze als „barbaars optreden tegen burgerlijke autoriteiten" en hij verweet de guerrilla dat zij zich met hun doodsdreigingen van precies dezelfde methoden bedienen als de rechtse doodseskaders.

Kritiek kwam er ook van sympathisanten van de guerrilla's. De belangrijkste was Guillermo Manuel Ungo van de links georiënteerde "Convergencia Democratica", een alliantie die door sommigen wel wordt gezien als de politieke arm van het FMLN. Hij verklaarde vorig jaar december dat „burgerlijke autoriteiten niet het directe doelwit van militaire acties mogen zijn". Daarmee haalde Ungo zich de woede op de hals van de radicalen binnen het FMLN, wie het toch al niet zinde dat hun vroegere bondgenoot Ungo besloten had aan de „burgerlijke verkiezingen" mee te doen.

"Volksooriog"

De Salvadoriaanse guerrilla's pretenderen dat zij een "volksoorlog" voeren. Niets is minder waar. Hun steun is grotendeels verworven door terreur en intimidatie op het platteland en propaganda onder radicale studenten van de nationale universiteit van San Salvador. Ze hebben een keiharde en genadeloze mentaliteit die herinnert aan de Cambodjaanse "Rode Khmer". Jongetjes van 15 jaar die onder aanvoering staan van vaak in Cuba of Nicaragua opgeleide marxistische half-intellectuelen.
   In februari werd in San Salvador een zekere Napoleon Romero, beter bekend onder zijn vroegere schuilnaam in de guerrilla, comandante Miguel Castellanos, gedood. Een halfjaar vóór zijn dood had ik met hem nog een interview. Hij kende de guerrilla van binnenuit en raakte in de soms onderlinge moordpartijen zó gedesillusioneerd, dat hij in 1985 met de guerrilla brak. Vanaf dat moment stond hij op de dodenlijst van het FMLN, dat alle deserteurs ter dood veroordeelt. Maar Castellanos kende geen angst. Meermalen verscheen hij op de televisie om voor zijn bekering van het geweld uit te komen.
    Zijn militaire en ideologische training had hij in Cuba en Vietnam ondergaan. Hij onthulde dat de guerrilla speciale "moordcommando's" had. Deze aan de Vietnamezen ontleende tactiek richtte zich op terreur jegens burgerlijke autoriteiten en politici.
    Castellanos constateerde dat de guerrilla's dezelfde tactieken als de "doodseskaders" toepassen. „Dat verklaart voor een deel dat ze onder het volk geen echte aanhang hebben. De meeste steun voor het FMLN komt uit het buitenland, niet alleen uit de communistische landen maar ook van solidariteitsgroepen in West-Europa. Hun propagandamachine loopt gesmeerd".

Dictatuur

Toen hij nog bij de guerrilla zat, maakte Castellanos kennis met het marxisme in Cuba, Vietnam en de Sowjet-Unie. „Daar zag ik dat er van vrijheid geen sprake was. Dictatuur en nog eens dictatuur. Met andere woorden, wanneer wij in El Salvador de macht zouden overnemen, zouden we het er niet veel beter afbrengen dan de dictatuur die we wilden vervangen. Toen dat inzicht bij mij eenmaal goed doorgebroken was, stond mijn besluit de guerrilla te verlaten vast".
    Op 16 februari 1989 meldde de guerrillazender "Radio Venceremos" triomfantelijk dat Castellanos „wegens verraad van verschillende kameraden" was geëxecuteerd. Guillermo Ungo van de Convergencia Democratica distantieerde zich van de moord en verklaarde voor de Salvadoriaanse televisie dat verschillen van mening geen aanleiding mogen zijn tot moord.
   Maar Castellanos moest nog vóór de verkiezingen worden uitgeschakeld. Hij wist te veel af van de echte doelstellingen van de guerrilla's. Als zij in El Salvador ooit de macht zouden grijpen, zou er wel eens een Middenamerikaans 'Cambodja' kunnen ontstaan en zal het leed dat het volk van dit op zich mooie land al jaren ondergaat zich buitengewoon kunnen vermenigvuldigen.

Drs. J. A. E. Vermaat bezocht meermalen MiddenAmerika. De laatste keer eind vorig jaar.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 13 april 1989

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Guerrilla El Salvador heeft iets van Rode Khmer

Bekijk de hele uitgave van donderdag 13 april 1989

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken