Bekijk het origineel

Pelgrims pootjebaden in het geld

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Pelgrims pootjebaden in het geld

Commercie slaat munt uit bedevaart naar Mekka

11 minuten leestijd

De bedevaart naar Mekka bezorgd koning Fahd van Saoedi-Arable hoofdpijn. De 'heilige plicht' voor elke islamiet heeft voor een diplomatieke oorlog met Iran gezorgd. Zal alles in vrede toegaan als over een maand weer een schare van twee miljoen pelgrims het provinciestadje Mekka overstroomt?

de waagschaal te stellen door demonoverstroomt? straties en geweid".

Fahd wil sinds 1986 niet langer koning worden genoemd. Zijn aanspreektitel is sindsdien "Bewaarder van de Twee Heilige Moskeeën" in Mekka en Medina. Hij ziet zich liever als godsdienstig leider dan als wereldlijk staatshoofd. Juist het goed verlopen van de hajj (spreekt uit: hadzj, de bedevaart) is het criterium voor een goed beleid van de "Bewaarder".

Voor elk van de miljard moslims tussen Benin en Bangladesj is de bedevaart het hoogtepunt van het geloofsleven. „Wie de bedevaart volbrengt tot Gods genoegen en zonder te zondigen, keert terug alsof hij is wedergeboren", moet de islamitische 'profeet' Mohammed hebben gezegd. „Een bedevaart die door God wordt aanvaard, heeft als loon niets minder dan het paradijs". Die beloftes ten spijt zullen dit jaar geen moslims uit Iran deelnemen.

Quota

De Organisatie van Islamitische Conferentie (QIC), waarvan alle 45 islamitische staten lid zijn, gaf Saoedi-Arabië vorig jaar het recht quota vast te stellen voor de hajj. Voor elk van de lidstaten werd bepaald hoeveel pelgrims naar Mekka zouden mogen. Die quotering was in eerste instantie bedoeld om te voorkomen dat weer heel grote aantallen Iraniërs op bedevaart zouden komen.

Tijdens de hajj van 1987 zorgden aanhangers van Khomeini voor grote onlusten, waarbij 402, voornamelijk Iraanse, doden vielen. De Iraanse pelgrims hielden anti-westerse demonstraties'in Mekka en riepen de overige pelgrims op om Khomeini als hun geestelijke leider te aanvaarden.

Teheran is het niet met Riaad eens dat over een maand slechts 45.000 pelgrims naar Mekka mogen. Mohammed Khatami, de Iraanse minister van islamitische cultuur en leiding, heeft geëist dat meer dan 150.000 Iraniërs mogen deelnemen, en hij vindt dat die tevens het recht moeten hebben om te demonstreren. Daarop zei een ambtenaar van Riaad tegen het Saoedische Persagentschap: „Saoedi-Arabië weigert de levens van pelgrims in de heilige stad Mekka in de waagschaal te stellen doorndemonstraties en geweld.

Woordenstrijd

„Sinds wanneer zijn demonstraties, het omhoog houden van foto's en politieke leuzen, anarchie en moorden de belangrijkste kenmerken van de hajj? Zulk gedrag is een bewijs van stupiditeit", schreef het Saoedische dagblad Al-Nadwa. Riaad heeft laten weten dat het vertonen van afbeeldingen van Khomeini in Mekka en Medina zal worden beschouwd als daad van atheïsme. De islam verbiedt immers het afbeelden van mensen. En zo laaide vorige week de woordenstrijd tussen Riaad en Teheran, die in oktober was opgehouden, weer op.

Saoedische kranten beschuldigen Iran van terrorisme tegen moslims. Ahmed al-Khomeini, de zoon van de doodzieke ayatollah, heeft toegegeven dat Iran explosieven naar Saoedi-Arabië heeft gesmokkeld tijdens de pelgrimage van 1986. De Iraanse minister van binnenlandse zaken, hojatolislam AH Akbar Mohtasjemi, beschuldigt Riaad op zijn beurt dat het de Iraanse pelgrims belet te komen op aandringen van Washington en Tel Aviv.

„Valse beschuldigingen", zegt de eerder genoemde Saoedische ambtenaar aan het Saoedisch Persagentschap. „Saoedi-Arabië verwelkomt de Iraanse pelgrims naar de hajj van dit jaar zolang Iran zich aan de quota van 45.000 houdt".

Hij voegt er aan toe dat Riaad de islamitische wetten zal hanteren om degenen te straffen die dit jaar onlusten veroorzaken bij de heilige steden. Onruststokers lopen dus kans op onthoofding. Omdat Teheran niet wil instemmen met het lage aantal pelgrims, heeft het besloten dat daarom geen enkele onderdaan zijn religieuze plichten mag volbrengen.

Catering

Vorig jaar was het al niet anders. „Als Iran goedwillend zou zijn, had het zich aan de beslissing (van de ÓIC, red.) gehouden. Het gedrag van de Iraanse pelgrims is immers de voornaamste reden voor de lage quota voor Iran", schreef de Saoedische krant Al-Nadwa vorige week. Ook nu Iran geen pelgrims stuurt, zal Demonstratie in Teheran waarbij een pop wordt meegevoerd die koning Fahd van Saoedi-Arabië moet voorstellen. het aantal bezoekers aan Saoedi-Arabië ongekend hoog zijn. Om de naar schatting 1,5 miljoen pelgrims uit de hele islamitische wereld een week lang onderdak te bieden is een hoogstandje van catering nodig. Naast de buitenlandse moslims zullen ook 500.000 Saoedische pelgrims naar de steden Mekka en Medina trekken. De overheid zorgt voor transport vanaf de luchthaven in Jedda naar Mekka, voor accommodatie en zelfs voor zakken met ijskoud water om de pelgrims onder de grimmige woestijnzon te doen standhouden bij hun geestelijke inspanning.

Een legertje schoonmakers gaat elke dag de straten te lijf met ontsmettende schoonmaakmiddelen, meer dan 20.000 beambten van de EHBO willen de nodige hulp bieden, honderden ambulances staan paraat.

Het ministerie van hajj en islamitische stichtingen is verantwoordelijk voor de gang van zaken tijdens deze jaariijkse bijeenkomst, die in de wereld zijn weerga niet heeft. Dat ministerie is ook bezig met een omvangrijk programma van verbetering van de faciliteiten in de doorgaans slaperige stadjes, waar begin juli weer 2 miljoen in witte lakens gehulde mannen en vrouwen hun geestelijke toevlucht komen zoeken.

De Grote Moskee van Mekka. De moskee is gebouwd rond de Ka'aba, een zwart, kubusvormig huis, waarvan Adam het fundament zou hebben gelegd en die Abraham zou hebben voltooid

„Labayk... Allah... Labayk... La Shariek Lak", zal het voortdurend klinken. „Ik heb uw roep beantwoord, o God, hier ben ik tot uw dienst". De meeste deelnemers aan deze massale 'toewijdingsrituelen' worden overweldigd door een besef van eenheid met God en met elkaar.

Grote Moskee

Centraal in de hajj en in de islam staat de Grote Moskee in Mekka, gebouwd rond de Ka'aba. Dat is een zwart, kubusvormig huis, waarvan Adam het fundament zou hebben gelegd en dat Abraham zou hebben voltooid. In Mohammeds tijd was het een afgodische tempel, die door Mohammed van de afgodsbeelden werd ontdaan en een plaats kreeg in de islamitische eredienst. De eerste actie tijdens de bedevaart is dat de gelovigen zevenmaal in gebed rond dit 'Huis van God' lopen.

Islamieten over de hele wereld bidden met hun gezicht op deze Ka'aba gericht. De meeste aandacht van "Bewaarder Fahd" gaat uit naar het verbeteren van Mekka's Grote Moskee en het gebied daaromheen. Het hart van Mekka en van de islamitische wereld verandert snel in een hypermodern stadscentrum. De burgemeester van Mekka, Mohammed Omar Tafiq, schat dat de bouwplannen voor het gebied rond de moskee in de komende twintig jaar 14 miljard dollar gaan kosten. Op het moment staat de Grote Moskee in de steigers. Meer dan 100 torenhoge kranen zijn in werking om de moskee zo te vergroten, dat 140.000 extra moslims op het terrein kunnen plaatsnemen voor gebed. Daarvoor is nieuwbouw met een oppervlakte van 76.000 vierkante meter nodig aan de westelijke vleugel van het complex. Hierdoor kunnen in de toekomst 650.000 pelgrims tegelijk in de moskee bidden.

Parkeergarages

Mekka ligt in een smalle vallei die door kale heuvels wordt afgesloten. Tijdens de hajj van 1988 kwamen twee miljoen gelovigen, vervoerd met 800.000 auto's en bussen. De in Saoedi-Arabië woonachtige buitenlanders hebben de afgelopen week het advies gekregen niet voor een tweede keer op hajj te gaan. Argument: Vooral oudere mensen, vrouwen en zwakken die uit het buitenland komen, worden gehinderd door hen die voor een tweede keer hun plicht vervullen. Ook is de capaciteit van de Heilige Moskee in Mekka dit jaar kleiner, doordat wordt gewerkt aan de uitbreiding.

Koning Fahd heeft ingestemd met een plan om extra parkeerruimte voor 21.000 auto's rond Mekka aan te leggen. Naast het bouwen van hoge parkeergarages is heel ambitieus besloten om tunnels in de heuvels rond de Grote Moskee te graven en om in die heuvels parkeergarages in vijf verdiepingen uit te hakken. Treinen zullen de pelgrims uit die garages naar de Moskee brengen. Daarbij staat de stedelijke bouwcommissie voor grote technische problemen. Mekka heeft traditioneel wateroverlast in het regenseizoen. In vroegere eeuwen hebben pelgrims de omgang om de Ka'aba soms zwemmend moeten volbrengen. Waterkeringen hebben de ergste problemen nu opgelost, maar voor nieuwbouw zijn ingewikkelde fundamenten nodig.

Lourdes

Vlak bij de Grote Moskee ligt het 'Lourdes van de islam'. Na zeven maal rond de Ka'aba te zijn gewandeld, gaan de pelgrims op weg naar de dichtbij gelegen geneeskrachtige "bron Zamzam". Hagar zou daar water hebben geput voor haar zoontje Ismaël. Nadat ook de 20e-eeuwse nakomelingen van Ismaël daar van het heilzame water hebben gedronken, lopen ze zeven keer heen en terug tussen Safa en Marwa, op een steenworp afstand van Zamzam. Zo herleeft de wanhoop van Hagar. Zij zou hier heen en weer zou hebben gelopen op zoek naar water. De pelgrim moet voortdurend standaardgebeden opzeggen.

Na deze kilometers lange trektocht keren de pelgrims naar hun tentenkamp in en om Mekka terug. Gelukkigen hebben een goedkope hotelkamer. Ook de particuliere sector heeft ontdekt dat het nuttig is Mekka te moderniseren. Rijke pelgrims zijn niet langer tevreden met tentzeil als hun onderkomen. In de intense hitte, waarin met een paar miljoen anderen moet worden gevochten om d toegang tot de heilige plaatsen, willen d rijke vromen graag diep in de buidel ta; ten om een eersteklas uitzicht te het ben. grond rond de Grote Moskee opgekocl voor prijzen tot 40.000 dollar per metei De hele Souk al-Saghir is met de gron gelijkgemaakt om dat perceel bouwlan te veranderen in een commercieel eer trum dat 360 miljoen dollar gaat kosten

Hotelkamers


 Pelgrims die vanuit hun appartemej daarvoor een kapitaaltje neerleggen. D and Development slaat dankbaar mui uit de intensiteit waarmee rijke moslin zich aan hun godsdienst hebben overg( geven. Op een gebied van 20.000 viei kante meter zal een toren van 32 verdif pingen verrijzen met talloze hotelki mers en appartementen voor korte vei blijfsduur. Tevens zullen 12 huizenblol ken worden gebouwd. In het ontwerp i gezorgd dat in al die woonruimtes h« uitzicht op de Moskee maximaal is

De dag daarop gaan de twee miljoe mannen en vrouwen op weg naar d berg Arafat voor het emotionele hoogte punt van de hajj. In Arafat is dit jarr d Namera Moskee uitgebreid. Kosten: 40 miljoen Saoedische riyalen (ruim 10 miljoen dollar). Op de berg Arafat heel Mohammed, tijdens de laatste bede vaart voor hij stierf, een toespraak ge houden waar de gelovigen nu nog jaai lijks naar luisteren. De hele dag staan z in de hitte bij die berg te bidden om vergeving.

Bij zonsondergang gaat de stoet i wedren naar het plaatsje Moezdalifa or bij zonsopgang in Mina te arriveren Voor bijna 10 miljoen dollar is juist 0| tijd de Al-Kheifmoskee vergroot en vai extra toiletten voorzien om de twee mil joen gelovigen in de vroege morgen ti ontvangen. In Mina gooit iedere pelgrin 7 steentjes op een hoop, naar mei meent in navolging van Abraham. Dii zou zo de duivel hebben verjaagd, toei die hem wilde verieiden zijn zoon niet ti offeren. Inmiddels is de derde dag vai de hajj aangebroken. Die valt samei met het offerfeest. Tienduizenden scha pen worden geslacht, de mannen latei zich kaalscheren en de hajj is officiee beëindigd.

Investeren

Zorg om de heilige plaatsen is eei voortdurend agendapunt voor de heer sers van Saoedi-Arabië. Godsdienst i de allesbeheersende kracht in het levei van het koninkrijk. Koning Fahd heef de laatste jaren diep in de begrotin: moeten snijden wegens veel lagere olie inkomsten dan verwacht, maar heeft he budget voor de heilige plaatsen onge moeid gelaten. In 1989 wordt alleen aai defensie meer besteed. In de uitgavei voor de verbetering van de heilige plaat sen Mekka, Medina, Mina, Arafa ei Moezdalifa toont Fahd een typisch( combinatie van religieus besef en pragmatisme.

Voor de gelovigen zijn de verbeterin gen in Mekka een uitdrukking van gods geloof. Het is tegelijk een wijze investe ring, die nog lang na het opdrogen vai de oliebronnen inkomsten zal blijvei opleveren. De modernisering zal he aantal bezoekers vergroten en zal hei aanmoedigen grote sommen gelds te be talen voor het unieke uitzicht op df Ka'aba in de Grote Moskee. Die zakelij ke overwegingen stonden beslist nie centraal toen Fahd drie jaar geleden ver klaarde waarom hij zo veel interessi voor projecten ten behoeve van de heili ge plaatsen heeft. Zijn antwoord, rech uit het hart: „Het grootste genoegen da een mens kan smaken, is in de diens aan zijn God en aan zijn godsdienst".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 3 juni 1989

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

Pelgrims pootjebaden in het geld

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 3 juni 1989

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

PDF Bekijken