Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Europese Raad sceptisch over streven Gorbatsjov

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Europese Raad sceptisch over streven Gorbatsjov "gemeenschappelijk huis"

5 minuten leestijd

STRAATSBURG - Niet alleen de Franse autoriteiten, maar ook de Raad van Europa hebben de Sowjet-president en partijleider Gorbatsjov met realisme en voorzichtigheid begroet.

De Franse president Mitterrand juicht uiteraard de perestrojka toe, keurt de glasnost goed en spreekt bemoedigende woorden aan het adres van de in brede kringen gewaardeerde leider van de Sowjet-Unie. Toch beziet hij het streven van zijn Russische collega om de omvang tussen Oost- en West-Europa uit de sfeer van de „scheiding en confrontatie" te halen met een zekere scepsis.

Diezelfde terughoudendheid was gisteren tastbaar tijdens het bezoek van Gorbatsjov aan Straatsburg. Hij oogstte gisteren na zijn ruim 45 minuten durende rede tot de Assemblee van de Raad van Europa niet meer dan het verplichte applaus. En dat terwijl hij toch met verve heeft gesproken over een intensieve samenwerking tussen Europa voor en achter het IJzeren Gordijn.

Gorbatsjov mag dan vol goede moed zijn werkelijk opzienbarende voorstellen lanceren, de Europese Gemeenschap wil eerst resultaten zien, voordat er bereidheid is om aan de mooie verhalen geloof te hechten. De echte doorbraak in de Sowjet-Unie moet eigenlijk nog beginnen. Daarom was er tijdens het driedaagse bezoek aan Frankrijk nauwelijks sprake van euforie.

Voor het Palais de I'Europe bevonden zich gisteren enkele honderden demonstranten. Zij protesteerden tegen de nog steeds voortdurende verbanning van politieke tegenstanders naar Siberië, het stilzwijgen van Gorbatsjov over de toekomst van de Berlijnse Muur en de inmenging van de Sowjet-Unie in Aziatische aangelegenheden. Hun protest diende om de autoriteiten en de pers er op attent te maken dat Gorbatsjov kampt met grote problemen in de binnen- en buitenlandse politiek. Reserves

Mitterrand heeft enigszins gereserveerd gereageerd op het plan van Gorbatsjov om te komen tot een „gemeenschappelijk Europees huis". De Sowjet-leider lijkt deze utopie met grote voortvarendheid te willen realiseren. Mitterand ziet er niet meer in dan een diplomatiek aardigheidje. Hij voelt meer voor de optie van Jacques Delors, die vindt dat de beide delen van Europa eerst maar eens moeten proberen om als goede buren met elkaar om te gaan. En met het oog op de toch nog altijd onzekere toekomst van de hervormingsgezinde Sowjet-president is dat niet echt onverstandig.

De beide regeringsleiders hebben deze week een groot aantal overeenkomsten gesloten. Het opvallende daarvan is wel de ondertekening van een gemeenschappelijke verklaring waarin het recht op onafhankelijkheid van Libanon is vastgelegd.

Daarnaast is er een akkoord bereikt met betrekking tot het aanmoedigen en beschermen van Franse investeringen in de Sowjet-Unie. Een groot aantal industriële overeenkomsten geeft inhoud aan dit akkoord. Het staat vast dat Gorbatsjov met zijn bezoek aan Frankrijk de gelegenheid te baat heeft genomen om Europa ervan te verzekeren dat de perestrojka in zijn land echt onomkeerbaar is. Hij heeft het althans geprobeerd.

Nieuw tijdperk

Gorbatsjov heeft tijdens zijn verblijf in Parijs een nieuwe periode in de Oost-West-relaties aangekondigd. Hij heeft de bereidheid getoond de nasleep van de Tweede Wereldoorlog te vergeten. Daarmee geeft de Sowjet-Unie inderdaad blijk van een nieuwe kijk op de toestand in Europa.

Maar van een concrete vertaling van deze vage begrippen is nog geen sprake. De Berlijnse Muur staat nog recht overeind en er is nog geen uitzicht op de beëindiging van de scheiding tussen de beide Duitse republieken. Ondanks hoopgevende ontwikkelingen in Hongarije en Polen kunnen de geografische en sociale ontwikkelingen van na de Tweede Wereldoorlog niet zonder meer worden ontkend.

Het is waar dat de Sowjet-Unie zich onder leiding van Gorbatsjov steeds heeft ingespannen om de betrekkingen tussen de Europese Gemeenschap en de Oosteuropese Comecon te normaliseren. Het bezoek van de Russische leider aan Straatsburg kan in dat streven als een mijlpaal worden beschouwd. Het is in ieder geval een intentieverklaring.

Gorbatsjov heeft er kennelijk belang bij de betrekkingen tussen de beide delen van Europa te verbeteren. Een goede verstandhouding met WestEuropa zal er in ieder geval voor zorgen dat Gorbatsjov zich in eigen land beter zal kunnen handhaven. Hij heeft gisteren in Straatsburg geprobeerd de Raad van Europa voor zijn doel te winnen door te pleiten voor eerbiediging van de mensenrechten, bescherming van het milieu en een verbod op culturele bevoogding.

Dwangmatig

Gorbatsjov heeft zichzelf in een positie gemanoeuvreerd dat hij niet anders kan dan de ontwikkeling in de richting van een grote Europese eenheid te, bevorderen. De Sowjet-hervormer heeft een ontwikkeling in gang gezet, die hijzelf niet meer beheerst, zo lijkt het. In de Sowjet-Unie zelf leeft de vrees dat de door Gorbatsjov begeerde intensivering van de betrekkingen tussen Oost en West de kloof alleen maar zal vergroten.

De diplomaten van het Kremlin zoeken daarom koortsachtig naar een tegenwicht voor de onontkoombare eenwording van (West-)Europa. Vanouds neutrale staten als Oostenrijk en Zwitserland krijgen van Moskou het advies om zich niet aan te sluiten bij de Europese Gemeenschap, voordat de pan-Europese samenwerking een feit is.

Maar wil de toenadering tussen Oost- en WestEuropa werkelijk een kans van slagen hebben dan moet worden voorkomen dat de economische en technologische kloof tussen beide delen groeit. Daar ligt voor Gorbatsjov de prioriteit. Hij heeft behoefte aan economische en technologische voortuitgang om de bevolking van de Sowjet-Unie rustig te houden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 7 juli 1989

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Europese Raad sceptisch over streven Gorbatsjov

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 7 juli 1989

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken