Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Met nieuw pompstation Hoge Hexel loopt waterleiding Maatschappij Overijssel voor op ontwikkelingen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Met nieuw pompstation Hoge Hexel loopt waterleiding Maatschappij Overijssel voor op ontwikkelingen

Door meervoudig zuiveringssysteem ook in toekomst goed drinkwater

12 minuten leestijd

WIERDEN — Er zijn mensen die twijfelen aan de kwaliteit van ons drinkwater. Een aantal slimme handelaren speelt in op deze twijfel. Ze hebben zuiveringsapparaten op de markt gebracht waarmee de consument in de keuken het water uit de kraan kan zuiveren. De aangeboden apparaten moeten het drinkwater zuiveren van ongewenste stoffen als kalk, nitraat, zware metalen en ook van bacteriën. Bedrijven van deze apparaten beweren dat het drinkwater behoorlijke hoeveelheden van deze ongewenste stoffen bevat. Consumptie van drinkwater zou schadelijk zijn voor de gezondheid. De NV Waterleiding Maatschappij Overijssel (WMO) is deze mening echter niet toegedaan. Het nieuwe pompstation van Hoge Hexel bij Wierden krijgt een meervoudig zuiveringssysteem.

De aandacht voor de bedreiging van het milieu en de bronnen van het drinkwater neemt toe. Meer en meer raakt iedereen overtuigd van het belang van een schone leefomgeving. Dit is onder meer het gevolg van enkele ernstige verontreinigingen van de Rijn. De brand bij Sandoz te Bazel en de lozing van bentazon hebben de mensen bewustgemaakt voor de gevaren die er dreigen voor ons drinkwater. Ook de verzuring en de mestproblematiek doet mensen de dreiging van verontreiniging van ons grondwater beseffen.
De kwaliteit van het water dat door de WMO wordt afleverd is over het algemeen gesproken goed. Op enkele plaatsen zal het nog moeten worden verbeterd. Daarbij gaat het om nog verdere ontkalking van het water. Daarvoor worden zuiveringsapparaten gebruikt.
Toen de WMO bijna zestig jaar geleden begon met het distribueren van drinkwater werd het grondwater bijna niet gezuiverd. Na enige tijd kwamen er van overheidswege echter strenge eisen op het gebied van de drinkwatervoorziening. Deze eisen zijn vastgelegd in_ het Waterleidingbesluit. Vroeger kwamen er door het gebruik van slecht water veel ziekten voor. Cholera en de pest waren ziekten die door slecht drinkwater werden verspreid.

Boorput

Doordat het verbruikte water altijd weer in de grond terechtkomt, raakt het nooit op Wel kan er plaatselijk een tekort aan water ontstaan. Door een waterdoorlatende zandlaag verplaatst het water zich ongeveer 1 centimeter per dag richting zee. Deze verplaatsing vindt plaats op ongeveer 80 tot 200 meter onder het aardoppervlak. Nadat het water in de zee terecht is gekomen verdampt het water weer. Deze dampen vormen wolken die zich weer landinwaarts verplaatsen. Als deze wolken te warm worden dan ontladen ze zich: er ontstaat regen. Als deze regen weer op de aardbol terechtkomt zakt het weer in de grond en verplaatst het zich weer richting zee. Als het de zee weer bereikt is de cirkel weer rond.
Grondwater dat wordt gebruikt om als drinkwater dienst te doen wordt aangeboord in de aardlaag op zo'n 80 tot 200 meter diepte. De locatie voor een hoorplaats wordt nauwkeurig aan de hand van bodemkaarten en computerberekeningen bepaald. Als er een plaats is vastgesteld, dan wordt er eerst een proefboring gedaan. Tijdens deze proefboring wordt bekeken of de aangeboorde bron voldoende water kan leveren. Als dit voldoende blijkt te zijn, wordt op deze locatie een boorput geslagen. Wel moeten eerst diverse vergunningen afgegeven worden. Vergunningen van gemeente en provincie moeten binnen zijn alvorens een put definitief te kunnen slaan. Een boorput gaat tot ongeveer drie tot vijf meter onder de grond. Op die diepte wordt een pomp neergezet. Deze pomp stuwt het water door een ongeveer vijftien centimeter dikke buis omhoog. Afhankelijk van de capaciteit van de boorput is de pijp dikker of dunner. Het water dat uit de grond gepompt wordt, gaat door een leiding naar een in de buurt gelegen pompstation.
Een voorbeeld van zo'n pompstation is die van Hoge Hexel van de WMO. Dit pompstation is een voorbeeld van een traditionele locatie. De zuivering geschiedt hier nog door enkelvoudige zuivering. Dat dit in de toekomst niet voldoende zal zijn, blijkt uit het feit dat er op het Hoge Hexel een compleet nieuw pompstation gebouwd wordt volgens het meervoudig zuiveringssysteem. 

Extra zuivering

Bij het pompstation wordt aan het water beluchte zuurstof toegevoegd. Daardoor verdwijnen onaangenaam geurende gassen en gaat het aanwezige ijzer oxideren. De dan vlokkende ijzerdeeltjes worden door een zandbed gefilterd. Het water komt nu in een bezinkvijver, waarna het nogmaals door een extra zandfilter naar de reinwaterkelder wordt gepompt. Hier wordt het voor de tweede maal belucht en dan is het water klaar voor gebruik. Door middel^ van acht pompen wordt het water van het pompstation Hoge Hexel gedistribueerd naar Rijssen, Vriezen veen, Den Ham en Wierden.
Het blijkt nu echter dat deze zuivering niet in alle gevallen voldoende is. Op het station Hoge Hexel is het tot op heden nog wel voldoende, maar door de ervaring in andere gebieden loopt het WMO vooruit op de ontwikkelingen. Ook door de toenemende vraag naar water moet de capaciteit van het huidige pompstation vergroot worden. Dit wordt nu tevens met de nieuwbouw meegenomen.
Dat het steeds moeilijker wordt om kwalitatief goed drinkwater te leveren komt door het steeds meer verontreinigd raken van grond- en oppervlaktewater. In de meervoudige zuiveringsinstallaties wordt het water nog steeds op de traditionele wijze gezuiverd. Na deze zuivering volgt er nog een extra zuivering met behulp van een actief koolfilter. Dit apparaat dient ervoor te zorgen dat chemische verontreinigingen uit het grondwater worden gehaald. Door deze wijze van zuiveren toe te passen wordt er ook voor de toekomst goed drinkwater aangeboden. Mocht deze zuivering echter nog niet voldoende blijken te zijn, dan zal daar door de WMO op tijd op worden ingespeeld.

Nitraatconcentraties

Uit een onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne (RIVM) blijkt dat er in ons land in veel waterwingebieden te veel nitraat en kalium in het grondwater zit. De concentraties zijn aanzienlijk hoger dan de drinkwaternorm. Zo zijn onder ruim 70 procent van het landbouwareaal op zandgrond concentraties aangetroffen die twee tot tien keer zo hoog zijn als de hoeveelheid die in drinkwater mag voorkomen (50 mg per liter). Ook onder bosgebieden, vooral naaldbossen, bevinden zich op veel plaatsen nitraatconcentraties van enkele malen de drinkwaternorm. Het instituut verwacht dat binnen enkele tientallen jaren de drinkwaternorm wordt over
schreden bij 35 van de ruim honderd meest kwestbare grondwaterwinplaatsen in gebieden waar beschermende grondlagen ontbreken. Aanvullende zuivering zal nodig zijn om aan de drinkwaternorm te kunnen voldoen, aldus RIVM.
Voor de oplossing van het nitraatprobleem zijn aanvullende maatregelen nodig in de sfeer van de bedrijfsvoering in de landbouw. Hierbij gaat het om efficiënter gebruik van mineralen in dierlijke mest en kunstmest. Als de stikstof-uitstoot wordt beperkt met 70 procent, zoals in het rapport is genoemd, zijn de problemen nog niet opgelost. Onder ongeveer 10 procent van de landbouwgebieden op zandgrond kunnen na enige tijd in het grondwater nog nitraatconcentraties worden verwacht hoger dan de drinkwaternorm. 
Door de verzuring van het grondwater worden duidelijk verhoogde concentraties aluminium in het ondiepe grondwater aangetroffen, tot zelfs tientallen malen de drinkwalernorm, aldus het RIVM. Het ondiepe grondwater zorgt niet direct voor de levering van het drinkwater. Wel zakt het ondiepe grondwater verder naar beneden en dan komt het in het diepe grondwater terecht waaruit het drinkwater wordt geput. Doordat de natuurlijke filtering van zandlagen de chemicaliën niet voldoende filteren, komen ze in het diepe grondwater terecht.
Daar beginnen de problemen voor de waterleidingmaatschappijen. Een eigen laboratorium met vijftig man personeel draagt zorg voor de controle van het drinkwater. Deze mensen controleren dagelijks de kwaliteit van het water, zowel bij de mensen thuis als in de leidingen. Doordat het grondwater zich zo langzaam verplaatst is het mogelijk dat de invloed van vervuilende stoffen pas na jaren tot uiting komt in de kwaliteit van het grondwater bij de winplaatsen. Maar het betekent ook dat het tientallen jaren kan duren voordat een vermindering van de vervuiling merkbaar wordt.
Het RIVM concludeert dat naast preventie niet altijd kan worden ontkomen aan het nemen van zuiveringsmaatregelen. Door deze maatregelen nu al toe te passen in het nieuwe pompstation op het Hoge Hexel loopt het WMO al vooruit op een eventuele vervuiling in de toekomst van het drinkwater.

250.000e aansluiting

Het verzorgingsgebied van de WMO heeft een tamelijk langgerekte vorm. In de beide uiteinden, de Noordoostpolder en Twente, is geen of slechts op beperkte schaal grondwaterwinning mogelijk. Het drinkwater wordt in deze gebieden over grotere afstanden getransporteerd. De verdere toename van de drinkwaterbehoefte zal voor een belangrijk deel uit gebieden moeten komen waar nog uitbreiding van grondwaterwinning van betekenis mogelijk is. Dit zijn met name Salland en de Vechtstreek. Daarvoor zijn in het provinciaal 
grondwaterplan van Overijssel mogelijkheden aangegeven.
De vraag naar drinkwater is in het jaar 1988 verder gestegen. Er werd 2,7 miljoen kubieke meter water meer afgezet dan in 1987. Het aantal nieuwe aansluitingen stijgt jaarlijks. Op vrijdag 16 juni werd de 250.Ó00e aansluiting officieel verricht door de president-commissaris van de WMO, drs. R. Lannink. Om het geheel een feestelijk tintje te geven krijgen de aangeslotenen in Nijverdal een jaar lang gratis water. Ook de aansluitkosten krijgen ze terug. Door het ongeveer 8000 kilometer lange leidingnet werd in het afgelopen jaar 61.689.900 kubieke meter water gepompt. Het grondbezit van de WMO nam toe tot bijna 500.000 ha. 
Hiervan was bijna 13 ha. bedoeld als uitbreiding van waterwingebieden voor beschermingsdoeleinden.
Om een overzicht te krijgen van de mogelijke verontreinigingsbronnen in de waterwingebieden is er in 1988 door de provincie Overijssel een interimbeleid gevoerd ten aanzien van de bescherming van deze gebieden. In het gebied van de WMO zijn afgelopen jaar ruim tweehonderd ondergrondse olietanks verwijderd en is veel zorg besteed aan het afhandelen van de aanvragen voor subsidie ter verbetering van mestopslag. Een gespecialiseerd onderzoek van RIVM heeft aangetoont dat er in het gebied van WMO voorlopig nog geen specifieke verontreiniging in het grondwater is aangetroffen.

Geautomatiseerd

Het nieuwe pompstation Hoge Hexel zal aan alle huidige eisen van zuivering voldoen. Ontharding, kalkverwijdering en bentazolvenvijderingsfilters zullen er geplaatst worden. Via de pompput, zaadfilter, waterkelder en zandfilter wordt het water weer in een waterkelder gepompt. Daarin bezinkt het, waarna het door de actieve koolfilter in de reinwaterkelder wordt gepompt.

n het nieuwe pompstation zal de handbediende leidingspoeling niet meer nodig zijn. In het oude station worden wekelijks de leidingen gespoeld. Men sluit dan de watertoevoer af voor ongeveer een halfuur. Tijdens deze spoeling wordt de eindverbruiker van water voorzien uit plaatselijke opslagkelders. In bijna alle plaatsen staan watertorens, vanwaaruit het water komt ten tijde van de spoeling.

Ook zal de controle in het nieuwe pompstation volledig worden geautomatiseerd. De wachtdienst wordt wel gehandhaafd. Beurtelings houden personeelsleden van het pompstation wacht. Als er een storing optreedt, beslissen zij of er een serviceploeg op uitmoet, of dat de storing kan blijven liggen tot de eerstvolgende werkdag.


De capaciteit van het oude station op Hoge Hexel is nu ongeveer 74,5 kubieke meter per uur. De voortdurende vraag naar water kan met het oude station niet opgevangen worden. Men verwacht dat door de bouw van het nieuwe station in de komen

de twintig jaar aan de vraag kan worden voldaan.


Vanaf 27 februari dit jaar zijn er door de WMO op diverse plaatsen in het wingebied nieuwe borden geplaatst. Het plaatsen van deze grondwaterbeschermingsborden is het gevolg van de nieuwe verordening op de grondwaterwinning. Het bord met het opschrift "Grondwaterbeschermingsgebied" is voorzien van een onderbord met een telefoonnummer, waar men tijdig eventuele verontreinigingen van de bodem kan melden. Ook staan er borden met de aanduiding "Einde grondwaterbeschermingsgebied".


De Wet Bodembescherming regelt de algemene bescherming van de bodem in het gehele land. Volgens deze wet hebben de provincies een grondwaterbeschermingsplan opgesteld. Aan de hand van dit plan wijzen de provincies locaties aan die naast de algemene bescherming bijzondere bescherming nodig hebben. Vandaar dus de grondwaterbeschermingsgebieden, die officieel zijn vastgesteld sinds 1 januari 1989. Vergeleken met de grondoppervlakten in de oude verordening is het beschermde gebied aanzienlijk uitgebreid. De grootte ervan is gebaseerd op de 25-jaarslijn. Dit is de lijn van waar af het grondwater er 25 jaar over doet om in de pompputten als drinkwater weer te voorschijn te komen. Waarom niet het gehele intrekgebied beschermen? Dit zou beslag leggen op zo'n grote ruimte dat andere belangen, zoals landbouw, natuur, recreatie en huisvesting, in het gedrang komen. Wanneer zich buiten de 25-jaarslijn en binnen het intrekgebied een verontreiniging voordoet, is er nog minstens 25 jaar tijd om er wat aan te doen.

Maatregelen

In de grondwaterbeschermingsgebieden zijn bij voorbeeld ondergrondse olietanks niet toegestaan. Het storten van afval is aan zeer strenge regels gebonden. Ook zijn er allerlei voorschriften om te voorkomen dat het grondwater door verkeer, industrie en landbouw verontreinigd wordt. Nieuwe risicovolle ontwikkelingen worden tegengegaan. In het zogenaamde waterwingebied -het gebied in de directe omgeving van de pompputten- geldt een absoluut verbod voor het gebruik en de opslag van meststoffen en bestrijdingsmiddelen. De WMO zal in dergelijke gebieden zoveel mogelijk grond aankopen ter voorkoming van verontreiniging. Door al deze maatregelen hoopt de WMO in de toekomst ook goed drinkwater te kunnen leveren. Het WMO heeft dan ook als lijfspreuk: "Wees wijs met water".

Goed drinkwater is het goedkoopst uit een schone bodem. Preventie staat daarom ook bij het WMO hoog in het vaandel. Dat er in de toekomst een tariefsstijging van 2 tot 3 procent wordt verwacht, is dan om reden van het stijgen van de zuiveringskosten. Het melden van verontreiniging is dan ook een goede stap op weg naar een blijvende goede kwaliteit van grondwater.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 12 juli 1989

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Met nieuw pompstation Hoge Hexel loopt waterleiding Maatschappij Overijssel voor op ontwikkelingen

Bekijk de hele uitgave van woensdag 12 juli 1989

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken