Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Schakel tussen treinmachinist en schipper

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Schakel tussen treinmachinist en schipper

J. Bredewoud, brugwachter bij spoorbrug over IJssel bij Zwolle

5 minuten leestijd

ZWOLLE — De spoorbrug over de Ussel bij Hattem. Voor de treinreizigers uit de richting Amersfoort het sein dat station Zwolle nadert. Voor veel schippers het teken om gas terug te nemen. Voor brugwachter J. Bredewoud is de stalen oeververbinding de plek waar hij sinds jaren zijn brood verdiend. „Voor zenuwachtige types is dit niet het fijnste werk".

De bedieningskamer van de brugwachter is niet meer dan een nauw hokje, vastgeklampt aan een van de pijlers van de ruim 125 jaar oude spoorbrug. Een verweerde stenen plaquette op een van de brugbogen vermeldt dat mr. J. R. Thorbecke, „minister van binnenlandse zaken onder koning Willem de derde", op 7 oktober 1862 de eerste steen heeft' gelegd voor het bouwwerk. Vanuit zijn kantoortje kijkt Bredewoud stroomafwaarts, richting Kampen. Het uitzicht biedt twee soortgenoten van de spoorbrug: de grijze boogconstructie van de oude IJsselbrug met daarachter een betonnen streep van de IJsselbrug met de A28, waarover onafgebroken 'dinky toys' razen.
Een log vrachtschip trekt een oneindige V door het rivierwater. De stem van de schipper snerpt door de marifoon: „Ik ben 5 meter 70 hoog. Hoe laat gaat het lukken?" Bredewouds antwoord is verpakt in een staaltje brugwachtersjargon: „Tussen de beide "stoppers", zullen we even draaien". Ter hoogte van de spoorwegovergang op de Geldersedijk naar Hattem begint een lampje hevig te knipperen. Die kondigt de komst van een trein aan, weet Bredewoud. Even later dendert de stoptrein Utrecht-Zwolle van acht voor half drie over de rivier. Het brugwachtershokje trilt in z'n voegen. Noodgedwongen valt het gesprek stil. Als het lawaai wegsterft, vraag ik in alle onschuld: „Bent u nooit bang dat het hokje eens losschokt en in de IJssel kiepert?" Bredewoud schudt glimlachend zijn hoofd. „Dit valt nog mee hoor. De lange VAM-wagons met huisvuil, die voornamelijk 's avonds rijden, zijn het ergste. Dan dreunt werkelijk alles". De brugwachter uit Wapenveld (gemeente Heerde) is vrijwel doof geworden voor de passerende treinen. „Gemiddeld komen er negen per uur langs. Op den duur hoor je het gewoon niet meer. Soms moet ik bij station Zwolle navragen of een bepaalde stoptrein of intercity al langs is geweest". Normaal gesproken is een blik op de klok voor Bredewoud voldoende om te weten welke de eerstvolgende trein is.

Vertraging

In principe opent Bredewoud de spoorbrug als een schipper daarom vraagt. Bij zomerse waterstanden moet de brug worden opgehaald wanneer een schip uitsteekt boven de 3 meter 75. De IJsselspoorbrug is dag in dag uit bemand; van 's ochtends 6 uur tot 's avonds half 11. Behalve Bredewoud werken er nog twee bruggemannen op de dubbele spoorverbinding.
Het openingsritueel neemt in totaal acht minuten in beslag. Allereerst informeert Bredewoud bij de treinverkèersleiders in Amersfoort en Zwolle of de brug omhoog mag. „Het kan voorkomen dat er een extra locomotief op het baanvak rijdt of dat een trein vertraging heeft opgelopen". Als alles oké is, zet Breaan beide zijden dewoud de seinen van de brug op rood. Niets wordt overgelaten aan het toeval. Pas danbewegen twee stukken rails zich traag in de hoogte. Tegelijkertijd zakken vier betonblokken, elk met een tegenwicht van enkele honderdduizenden kilo's, op de spoorbaan. „Het zijn twee onafhankelijke bruggen, zodat bij eventuele storingen of ongelukken altijd één rijbaan vrij blijft". Een Belgisch vrachtschip vaart traag onder de opgehaalde brug. De naam van het vaartuig wordt genoteerd, evenals de doorvaarttijd. Bredewoud: „Bij- toerbeurt laten we rond de-200 verschillende schepen door. Het zijn bijna allemaal binnenschepen, die vrijwel altijd dezelfde route bevaren".
Wie krijgen er voorrang: de treinen of de schepen? „Het treinverkeer gaat voor", zegt Bredewoud resoluut. „Ik moet het mijn baas immers naar de zin maken. Het kan dus voorkomen dat een schipper een poosje moet wachten voordat de brug omhoog gaat. Niets aan te doen. Het is een kwestie van schipperen met de schippers enerzijds en anderzijds ervoor zorgen dat het treinverkeer op tijd blijft rijden".

Pleziervaart

"Het is een slap dagje vandaag", verzucht Bredewoud, een breedgeschouderde vijftiger. Het is voornamelijk pleziervaart wat de klok slaat. Als het rivierwater de uiterwaarden blank zet, is er voor Bredewoud meer werk aan de winkel. „In de winter varen er soms vier schepen per opening onder de brug".

Bredewoud begon zijn loopbaan bij de Nederlandse Spoorwegen als seinwachter. Met het 'verdwijnen van de handbediende seinen werd hij overgeplaatst naar het rangeerterrein van het station van de Overijsselse provinciehoofdstad. Een pijnlijke knie was er de oorzaak van dat de spoorwegman pakweg vijf jaar geleden werd afgekeurd voor zulke werkzaamheden. Sindsdien zit Bredewoud "op de brug".

Het is, als je Bredewoud mag geloven, beslist geen saaie baan. „Ik ben een beetje eigen baas. Je moet zowel treinmachinisten als de schip7 pers te vriend houden. Als het zonnetje schijnt, zit ik heerlijk buiten". Het "balkon" is niet meer dan een. vierkante stalen plaat van een meter, omgeven door hekken. „Maar met name 's winters, als het om 4 uur al donker is, duren de avonden lang hoor". Om de tijd te doden maakt Bredewoud visdobbers van bezemhaar en vlierhout. U raadt het al, in zijn vrije tijd zit de brugwachter urenlang met een bengeltje langs de waterkant.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 23 augustus 1989

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Schakel tussen treinmachinist en schipper

Bekijk de hele uitgave van woensdag 23 augustus 1989

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken