Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Van der Graaf: Avondmaal is voor zondaren, niet voor zondige

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Van der Graaf: Avondmaal is voor zondaren, niet voor zondige

Praktiserende homoseksuelen 'testten' in Amsterdam hervormd besluit

8 minuten leestijd

AMSTERDAM - Het moest ervan komen: het omstreden besluit van de hervormde synode inzake de toelating van praktiserende homoseksuelen aan het heilig avondmaal lokt de provocatie gewoon uit. Het kon niet anders of homoseksuelen zouden gaan proberen —na alle hervormd-gerefórmeerde protesten— om te kijken hoe ver zij konden gaan. Vorige week zondag was het zover. In de Jeruzalem kerk in, Amsterdam gingen negen praktiserende homo's aan het avondmaal. Ondanks de belofte van twee van hun' woordvoerders aan de kerkeraad om af te blijven.

De kerkenraad stond perplex. De voorganger liet, uit bezorgdheid over wanordelijkheden, brood en wijn toch rondgaan. En er zijn signalen die erop wijzen dat Amsterdam nog slechts het begin en niet meer dan een proeftuintje is. Zowel dr. K. Blei, secretaris-generaal van de hervormde synode, als synodepraeses ds. B. Wallet was niet voor commentaar bereikbaar omdat ze momenteel de vergadering van de WARC in Seoel bijwonen.
De indienster van de motie die tot het omstreden besluit leidde, mevr. G. D. te Velde-Kloosterboer uit Paterswolde, deelde mee dat zij de motie slechts bedoeld had voor „eigen gemeenteleden die vanwege hun homoseksueel zijn problemen hebben". „Wat in Amsterdam gebeurd is, was niet mijn bedoeling. Toch ga ik niet op grond van deze gebeurtenis maar na alle aangedragen bezwaren gehoord te hebben, met de medeondertekenaars praten om te zien wat er verder gebeuren moet op de komende synodezitting. Ik ben namelijk van mening dat de synode ten diepste niets op kan leggen aan plaatselijke gemeenten", aldus mevr. Te Velde.

Jeruzalemkerkgemeente

Wat is er in de Jeruzalemkerk gebeurd? De Jeruzalem-kerkgemeente is geen specifieke "gereformeerdebondsgemeente". Kerkgangers, kerkenraad en voorgangers behoren, glo,baal gesproken, of tot de Gereformeerde Bond, of tot de, Confessionele Vereniging. Er gaan ook predikanten voor van wie de naam niet in het "bondsboekje" staat. Maar dan zijn zij in het algemeen toch wel wat men noemt "rechts-confessioneel". In de bewuste avondmaalsdienst was ds. J. Bogaard, confessioneel hervormd predikant in Katwijk aan Zee, voorganger.
Zoals gebruikelijk stond in het kerkblad van de Jeruzalemkerkgemeente, die al bijna twee jaar vacant is, aangekondigd dat op zondag 13 augustus het heilig avondmaal gevierd zou worden. Juist rond die tijd vergaderde in -de hoofdstad de' regionale afdeling van het Christelijk HomoJongerenContact (CHJC). Dat is een organisatie die zegt ontmoetingsplaats te willen zijn voor homoseksuele christenen. De organisatie beijvert zich voor de „aanvaarding van homoseksualiteit in kerk en samenleving".

Keuze

Tijdens zo'n vergadering gaat men ook altijd ergens naar de kerk. De keuze viel dit keer op de Jeruzalemkerk, want een van de Organisatoren, Jaap Uitterdijk, „was daar wel eens eerder in de kerk geweest". En dat terwijl men in heel veel andere kerken in Amsterdam zonder een enkel probleem als praktiserend homoseksueel aan het avondmaal kan deelnemen.
Uitterdijk zocht, óp de zaterdagavond voordat de voorbereidingsdienst gehouden werd, contact met zowel ds. Bogaard als de kerkenraad. Daarbij eiste hij van ds. Bogaard dat deze voorbede zou doen voor „de gediscrimineerde homoseksuele kerkmens". Ds. Bogaard wilde echter niet verder gaan dan voorbede voor hen die gediscrimineerd worden. „Ik heb daarna de kerkenraad gebeld en de kerkenraad heeft hen dringend geadviseerd niet aan het' avondmaal deel te nemen", aldus ds. Bogaard.
In het blad van de CHJC, het CHJO, kondigde Uitterdijk de hervormde Jeruzalemkerk —„waar hij wel eens eerder naar de kerk geweest was"— aan als een gereformeerde kerk. Dat duidt niet direct op actieve betrokkenheid. Wel riep hij alle homoseksuelen op om in de dienst aanwezig te zijn, „omdat wij dat nodig hebben".


Beloften

De voorzitter van de kerkenraad van de Jeruzalemkerk, P. M. van der Kraan, betreurt het dat zijn gemeente op deze vervelende manier geconfronteerd is met de gevolgen van het omstreden synodebesluit. „Drie van onze ouderlingen hebben een gesprek gehad van ruim anderhalf uur met twee leden van het CHJC. In de eerste plaats is onze kerkenraad beslist bewogen met hen die een homoseksuele geaardheid hebben en daarmee worstelen. Dat dient pastoraal begeleid te worden en dat willen wij ten aanzien van onze gemeenteleden ook doen".
„Wij hebben onze motieven om deze mensen niet toe te laten uitvoerig uiteengezet. ,In de eerste plaats waren ze uit verschillende kerken afkomstig. Enkelen waren niet eens belijdend lid. Niemand had aan de voorbereidingsdienst deelgenomen. Maar bovenal hebben we onze gedachten ten aanzien van wat de Bijbel zegt over homoseksualiteit duidelijk gemaakt. Daarbij hebben wij tal van schriftgedeelten aangedragen, waaronder Leviticus 20: 13".
„Wij hebben hen duidelijk gemaakt", aldus Van der Kraan, „dat niet wij hen het avondmaal ontzeggen maar dat zij zich als praktiserend homoseksueel zelf uitsluiten". Zij hebben toen beloofd dat ze niet aan zouden gaan. Ze hebben ook beloofd niet te provoceren door bij voorbeeld de pers in te schakelen. En ze hebben beloofd onze motieven door te geven aan hun leden.

Verbroken beloften

Al deze beloften hebben deze mensen verbroken. De IKON, radio Stad Amsterdam en Kerk in Mokum kwamen ineens opdagen. Het dagblad Trouw, de Gaykrant en de Volkskrant waren door hen. ingelicht en ga zo maar door.
Bovendien hadden ze het landelijk bestuur van de CHJC ingelicht, die een verklaring uitgaf. Daarin werd gezegd dat het synodebesluit aan praktiserende homoseksuelen wel degelijk de vrijheid gaf waar dan ook aan het avondmaal deel te nemen en dat plaatselijke kerkenraden dat niet mogen verhinderen.
Wij hebben als kerkenraad daarna intensief vergaderd en trokken de conclusie dat wij, indien zij hun belofte zouden verbreken en toch zouden aangaan, dat niet moesten proberen tegen te houden. In overleg met ds. Bogaard hebben we toen afgesproken dat hij er met bijzondere nadruk op zou wijzen wie wel en niet gerechtigd zijn om deel te nemen. Normaal hebben we de zogenaamde nodigende ouderlingen maar dit keer bleven die op hun plaats".

Oordeel

Ds. Bogaard zei dat hij tijdens de dienst gewezen heeft op ieders verantwoordelijkheid,- dat zondevergeving ook als kenmerk heeft dat men zich voorneemt de zonde in het vervolg te laten en dat men berouw heeft over de zonde; Gaat men zonder dat besef en voornemen aan het avondmaal, dan eet en drinkt men zich een oordeel, zo heb ik van de kansel gezegd, aldus de predikant. „Daarmee heb ik de verantwoordelijkheid bij hen gelegd".
Van der Kraan: „De kerkenraad heeft wel overwogen de hele bediening te stoppen als deze mensen zouden deelnemen. Maar wij besloten dat toch niet te doen, omdat we vermoedden dat ze de volgende keer weer zouden komen, maar dan met radio en televisieploegen. Het was heel moeilijk voor ons maar wij dachten dat dit de manier was waarop we de viering van het avondmaal het minst zouden ontheiligen. De tafelwachten hebben dan ook niet ingegrepen. Dat zou de orde verstoren, zo meende de kerkenraad".

Synode

Ouderling Van der Kraan spreekt de hoop uit dat de komende synode in alle wijsheid de zaken zal herbezien. „Ik hoop.dat men van de ingeslagen weg terugkeert. Dit was een duidelijke provocatie op grond van een omstreden synodebesluit. Ten diepste is de tafel hiermee ontheiligd en hebben we naar onze overtuiging Gods Naam ermee ontheiligd. Dat zegt meer dan dat wij er persoonlijk door gegriefd zijn of dat beloften aan ons als kerkenraad gedaan verbroken zijn. Het typeert wel het provocatieve van hun actie".

Bezinning

Bij navraag blijkt dat al heel wat hervormd-gereformeerde kerkenraden zich diepgaand bezonnen hebben op een gebeurtenis zoals die in Amsterdam heeft plaatsgevonden. Maar dé ene kerkenraad na de andere en de ene predikant na de andere is beducht om zich tegenover de pers uit te spreken. Zij vrezen allen het volgende slachtoffer van de 'tolerante' homo's te worden. Er zijn immers -zo zeggen zij- heel wat signalen die erop wijzen dat Amsterdam slechts het eerste proeftuintje was.
Enkele predikanten uit de kring van de Gereformeerde Bond vertelden — „mits wij anoniem blijven, anders zijn wij de volgende proeftuin"dat hun kerkenraad besloten heeft dat de bediening gestopt moet worden als zich zou voordoen wat nu gebeurd is in Amsterdam. „De tafelwachten zullen hen weigeren en als zij toch gaan zitten, gebruiken we geen lichamelijk geweld of zo, maar dan stoppen wij de bediening van het avondmaal. Wij geven kerkenraden wel het advies nu al goed te bespreken wat ze in een dergelijk geval moeten doen".

De zegen weg

Ir. Van der Graaf, de algemeen secretaris van de Bond, zéi dat het duidelijk is dat bij een dergelijke provocerende avondmaalsgang de zegen bij voorbaat weg is. „Niet alleen bij hen die zo deelnemen maar ook bij die deelnemers die innerlijk verstoord en ontdaan raken. Hier is sprake van onwaardig eten en drinken.
Het is duidelijk dat we in de situatie na de commotie van het synodebesluit thans gekomen zijn in de sfeer van actie en reactie. Alleen al hieruit blijkt hoe heilloos het synodebesluit was en dat het tegendeel is bereikt van het beoogde voortgaande gesprek in de kerk. 
Wanneer kerkleden voorzien dat die dingen gaan gebeuren die nu in Amsterdam geschied zijn, doen ze er, dunkt me, wijs aan het avondmaal uit te stellen, desnoods in het uiterste geval door éen verklaring aan het begin van de dienst. Hét avondmaal is voor zondaren, maar het avondmaal is er niet voor zondige praktijken, waarmee ik bedoel provocatief en aandachttrekkend gedrag.
Overigens zal het moeilijk genoeg zijn om tijdens de dienst vast te stellen- of er van zulk een gedrag sprake is of niet. De Heere beware ons voor ontheiliging van Zijn tafel door activiteiten als nu zijn geschied. In ieder geval liggen er signalen voor een grondige herbezinning op de komende synode", aldus de algemeen secretaris van de Gereformeerde Bond.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 24 augustus 1989

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Van der Graaf: Avondmaal is voor zondaren, niet voor zondige

Bekijk de hele uitgave van donderdag 24 augustus 1989

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken