Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Een beroerte, wat is dat?

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Een beroerte, wat is dat?

6 minuten leestijd

Hoe vaak horen we niet in onze omgeving dat iemand een beroerte heeft gekregen? Vooral oudere mensen zijn nogal eens het slachtoffer van zo'n gebeurtenis, hoewel ze bij jongeren ook voor kan komen.

Een beroerte of hersenbloeding kan diverse oorzaken hebben. Over het ontstaan ervan en andere zaken die er mee samenhangen gaat deze aflevering van "Hoe gaat het?"

Cerebro-vasculair accident

Alle verschijnselen die zich in de hersenen afspelen en die te maken hebben met de bloedvoorziening, noemen we cerebro-vasculair. Ook in onze hersenen zitten bloedvaten, en dat is maar goed ook! De hersenen gebruiken zeer veel zuurstof en voedingsstoffen, meestal in de vorm van glucose. Als we trek hebben en er is een laag gehalte aan glucose in ons bloed, kunnen verschijnselen ontstaan die te maken hebben met een dreigend tekort aan voedingsstoffen. Dit kan zich uiten in bij voorbeeld slaperigheid of sufheid, misselijkheid die vanuit de hersenen opgewekt wordt etc.

Afsluiting of bloeding

Het is dus noodzakelijk dat de bloedtoevoer naar de hersenen goed geregeld is. Door drs. DJ. Boer Normaliter is dat ook zo, maar een enkele keer komt er een kink in de kabel... het cerebro-vasculair accident.
In principe kunnen er twee dingen misgaan met bloedvaten: of ze raken verstopt, of ze springen open zodat er een bloeding in het omliggende weefsel ontstaat. De naam hersenbloeding zegt het al: er is een bloeding in de hersenen, waardoor toe- en afvoer verstoord raken. Als een weefsel niet goed doorbloed wordt, kan het afsterven. Na verloop van tijd ontstaat er ter plaatse een litteken, maar het oorspronkelijke weefsel is verloren.
Als een bloedvat verstopt raakt door een losgeschoten 'propje' in de bloedbaan, dan wordt het weefsel niet meer van zuurstof en voeding voorzien en sterft het na verloop van tijd ook af. Het uiteindelijke resultaat is dus in beide gevallen hetzelfde, hoewel de oorzaak heel verschillend is. Zo'n afsluiting noemt men een infarct. Denk aan het hartinfarct, waarbij ook een klein stukje spierweefsel door zuurstof- en voedingsgebrek afsterft.

Verschijnselen

Van de buitenkant is niet te zien welke van de twee vormen aanwezig is, de bloeding of de afsluiting. De verschijnselen zijn in beide gevallen hetzelfde. Meestal is er een acuut begin, de patiënt verliest even het bewustzijn, voelt zich 'naar' en kan soms niet goed meer praten. Vaak valt al snel op dat er een verlies van kracht in een arm of been is. Meestal is maar één zijde van het lichaam aangedaan.
Na verloop van tijd komt de patiënt weer bij zijn positieven, maar de spraak- en bewegingsstoornis blijven meestal bestaan. Dit is echter afhankelijk van de plaats in de hersenen waar het accident zich heeft voorgedaan. Opname in een ziekenhuis is meestal noodzakelijk. Deze patiënten hebben erg veel zorg nodig en die is thuis moeilijk te geven. Vaak bestaat er namelijk een incontinentie voor de urine of de ontlasting, die na verloop van tijd gelukkig weer herstelt.

Hersenschors

U zult zich waarschijnlijk afvragen waarom deze verschijnselen ontstaan en waarom die spraakstoornissen erbij horen. Het is u waarschijnlijk bekend dat de hersenen alle dingen die wij doen coördineren. Alle bewegingen die wij uitvoeren, alle prikkels van buitenaf, worden geleid via onze hersenen. In elk hersengebied zijn daarbij plaatsen aanwezig voor de bewegingen en voor het gevoel. Deze plaatsen zijn zeer specifiek. Door elektrische prikkelen van deze plaatsen is men in staat bewegingen uit te voeren zoals we die willen. Hier wordt ook pijn, warmte en kou geregistreerd. De gebieden voor de bewegingen zijn het meest gevoelig voor stoornissen in de bloedvatvoorziening. Ze zullen bij een bloeding of afsluiten eerder uitvallen dan de gebieden van het gevoel. Bij het afsterven van zo'n stukje hersenweefsel is men dus niet meer in staat om een lichaamsdeel te bewegen. Dit kan een arm zijn of een been, maar ook bepaalde spieren van het gelaat. Heel opvallend is het feit dat de meeste patiënten een scheve mond hebben, doordat aan één kant de spieren van het gezicht niet meer werken.
In de hersenschors bevinden zich ook twee spraak-centra. Hier ligt de taal opgeslagen. Ook.de manier waarop die moet worden uitgesproken ligt hier vast. Een dergelijk centrum kan door een bloedvat-accident verloren gaan, waardoor de spraak verloren kan gaan. Opvallend is vaak dat de patiënten wel weten wat ze willen zeggen, maar het niet kunnen omschrijven. De koppeling van de gedachten naar het uitspreken is weggevallen.

Behandeling

De behandeling is er voornamelijk op gericht de aangerichte schade te beperken. Bij een bloeding is dit zeer moeilijk, bij een afsluiting met een 'propje' kan een stollingwerend middel herhaling of uitbreiding voorkomen. De hoofdzaak bestaat uit therapie door middel van oefenen. De hersenen zijn namelijk in staat bepaalde taken weer aan te leren die door bloeding of afsluiting verloren zijn gegaan.

TIA

Helemaal genezen lukt vaak niet, gedeeltelijk genezen is zeer wel mogelijk. Door intensieve fysiotherapie-behandeling kunnen de patiënten weer leren lopen en spreken. Er kan geleerd worden de dagelijkse verrichtingen weer op te pakken, zodat de patiënt een leven zonder al te veel zorg leiden kan.
Een TIA is een- transient ischemic attack, een voorbijgaande aanval van zuurstofgebrek in de hersenen. Die wordt veroorzaakt door een bloedpropje dat na verloop van tijd oplost. De schade aan de hersenen is dan niet van blijvende aard, het weefsel sterft dus niet af.
Deze propjes zijn meestal afkomstig van aangroeisels van de wand van de halsslagaders, die op oudere leeftijd van mindere kwaliteit worden, zoals alle bloedvaten in het lichaam. De verschijnselen zijn identiek aan die van een hersenbloeding of afsluiting, maar ze zijn niet blijvend. Binnen 24 uur is de patiënt van zijn klachten af. De TIA's kunnen zich echter herhalen en het is daarom zinvol als men anti-stollingsmiddelen gebruikt om herhaling te voorkomen.

Voorkomen

Het CVA —cerebro-vasculair accident— ontstaat dus door afwijkingen in de bloedvaten, hetzij door een breuk in de wand die een bloeding geeft, of door afsluiting als gevolg van een losgeschoten propje uit de wand van een aanvoerend bloedvat. Alle bloedvaten verslechteren met de leeftijd. De mate waarin dat optreedt is echter te beïnvloeden. Roken, overgewicht, hoge bloeddruk, te hoog cholesterolgehalte hebben grote invloed op de kwaliteit van de bloedvaten. Houdt daar dus rekening mee, het kan veel problemen voorkomen, niet alleen van de hersenen, maar ook van het hart en andere organen!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 25 augustus 1989

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Een beroerte, wat is dat?

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 25 augustus 1989

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken