Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Stress neemt toe onder kamperende Oostduitse vluchtelingen in Boedapest

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Stress neemt toe onder kamperende Oostduitse vluchtelingen in Boedapest

„Als er niet spoedig een oplossing komt, loopt de zaak uit de hand"

6 minuten leestijd

BOEDAPEST - Het wordt killer In de Hongaarse hoofdstad en niet In de laatste plaats voor de 1500 kamperende DDRvluchtelingen vlak bij de rooms-katholleke kerk. Sinds de Westdultse ambassade hvee weken geleden sloot, komen daar steeds meer gedesillusioneerde mensen aan uit het „arbeldersparadijs". Op een veldje van 100 vlerkante meter achter een groot hek met nauwelijks privacy beginnen jonge gezinnen aan hun idealen te twijfelen. Een hulpverlener: „De stress neemt dagelijks toe. Als er niet snel een oplossing komt, loopt de zaak uit de hand...".

Vorige week probeerde Matheus (21) het opnieuw. Een autobus zou hem naar Oostenrijk brengen. Daarna zou de Oostduitser vrijwel automatisch kunnen doorreizen naar de Bondsrepubliek. Het land dat hij als „de vrijheid" beschouwt. De behulpzame Hongaren konden hun belofte niet waarmaken: „De Hongaarse staatsveiligheidsdienst kwam erachter dat er een busactie zou worden gehouden", zegt hij kwaad. En sinds de Hongaarse regering vorige week besloot de gewapende arbeidersmilitie in te zetten is het nog moeilijker geworden (illegaal) de grens te overschrijden.
Matheus praat er vaak over met de anderen in het kamp, die het soms al vier keer hebben geprobeerd. „Natuurlijk maak je een grotere voorstelling van de Bondsrepubliek dan de situatie in werkelijkheid daar is", weet hij. „Maar in de DDR is het voor jongeren moeilijker te leven. Er zijn geen andere perspectieven dan van 's morgens vroeg tot 's avonds laat te werken zoals ik als mecaniciën. Maar nog erger is dat er in de DDR geen vrijheid is. Als ik naar andere socialistische landen kijk, zoals Rusland en Hongarije, besef ik wat wij hebben gemist. Al veertig jaar wordt er gesproken, maar er is in werkelijkheid nog steeds niets veranderd".

Machteloosheid

Ik ontmoet Matheus buiten het hek aan de beruchte Nargadistraat, die voor de pers gesloten blijft. Dagelijks laten 1001 televisieploegen hun camera's daar draaien. „Je was gisteren nog in de Tagesschau", hoor ik een Duitse collega roepen. „Samen met die Duitse vluchtelinge, het was kort, maar een mooie shot". Wassende, verdrietige. etende, en slapende mensen worden door het hek gefilmd.
„De Oost-Duitsers voelen zich soms als de bewoners van een dierentuin", bevestigt de Hongaarse medewerker Imre von Ugon van de Maltezer Caritas hulporganisatie. Deze internationale katholieke groepering helpt vluchtelingen „en andere hulpbehoevenden" wereldwijd.
„In 1956 waren wij nauw betrokken bij de opvang van Hongaren die de opstand ontvluchtten en nu dan weer die Oost-Duitsers...", verzuchtte hij in de kerk waar zijn werkkamer gevestigd is. Er komen dagelijks Oost-Duitsers om te bidden. „Misschien dat mensen zich in deze situaties het geloof weer gaan herinneren", denkt Von Ugon. „Maar wij zullen de christelijke religie nooit opdringen. Wij helpen iedereen". Zoals overspannen ouders die achter het hek aan de Nargadistraat na jaren hun kinderen weer terugzagen.
„Gisteren nog", meldt Von Ugon, „omarmde een huilende vader zijn zonen die hij jarenlang had gemist. Zelf was hij gevlucht naar de Bondsrepubliek. Dat zijn voor mij ook moeilijke momenten. Je beseft je machteloosheid".

"Wij durven het niet"

Vele nog in de DDR woonachtige ouders weten niet eens dat hun kinderen gevlucht zijn. Een 23jarige vluchteling vertelde hen „op huwelijksreis naar Hongarije te gaan". Niet ver van een Belgische cameraploeg staan emotionele ouders. Ze hebben hun 28-jarige dochter meegenomen. Peinzend kijken zij naar „die mensen daar achter het hek". Maar: „Wij durven het niet", zegt haar vader. „En ik wil met hen mee terug", zegt ze zelf. „De DDR is toch mijn vaderland, maar ik heb er wel heel veel respect voor. In de DDR hoor je er nooit wat over. Ik had nooit beseft dat zoveel Oost-Duitsers een poging zouden wagen om naar het Westen te vluchten..."
Het ziet er volgens de 23-jarige Andrea („ik wil trouwen en gelukkig worden") niet naar uit dat op korte termijn minder Oost-Duitsers het rijk van Honecker zullen ontvluchten. „Ik ben er nog steeds van overtuigd dat het goed is geweest weg te gaan. Zelfs in Hongarije is het nog beter dan daar". Maar in het kleine Oostblokland waar het ijzeren gordijn wordt weggehaald zegt ze zelf in de ijzeren greep van de Hongaarse staatsveiligheidsdienst te zijn gevallen.
Andrea: „Ik ben blauw geslagen. Bijna was het gelukt. Wij kwamen vlakbij de grens en konden het Oostenrijkse dorpje al zien, maar uiteindelijk werden wij opgemerkt door douanebeambten. De nacht donderdag op vrijdag moest ik in een gevangenis van de staatsveiligheidsdienst doorbrengen. Het was zoals tijdens het fascisme, zoals zij mij daar behandeld hebben. Ik heb er de buik van vol een nieuwe poging te wagen en daarom blijft er niets anders over dan hier te wachten en te hopen..."

Verlopen visa

De positie van de Hongaarse regering werd misschien wel door de naïeve Oost-Duitsers onderschat. Hulpverlener Von Ugon: „Hier in het kamp zijn heel veel jongeren. Zelfs de communistische jeugdbeweging Pioniers heeft haar kamp nu ter beschikking gesteld, want er komen nog dagelijks Oost-Duitsers bij. Toch heb ik weleens het idee dat zij niet allemaal hun beslissing goed overdacht hebben. Ze hebben vaak hooggespannen verwachtingen van het leven in de Bondsrepubliek, die lang niet altijd op de feiten berusten. Misschien dat jonge mensen wel impulsiever zijn. Sinds Hongarije het ijzeren gordijn weghaalde zagen zij hun kans schoon naar het Westen te vertrekken. Maar op diplomatiek niveau wordt daar anders over gedacht".
CDU-fractieleider Volker Rühe, die voor het oog van (nog meer) zoemende camera's een bezoek aan de andere kant van het hek bracht, meldde dat „de West-Duitse ambassade voorlopig dicht zal blijven". En de Hongaarse buitenlandminister Gyula Horn verzuchtte dat „Hongarije alles heeft gedaan wat in haar vermogen lag".
De vluchtelingen lezen het uit de kranten („lang niet allemaal objectief') en halen er hun schouders over op. „Wat moeten ze anders?", vraagt Von Ugon zich af. „Van velen is het visum al verlopen. Zij hebben geen uitzicht op een betere behandeling in de DDR".

Het liefst ziet men in Boedapest de Oost-Duitse vluchtelingenkwestie van de voorpagina's verdwijnen. Maar het boulevardblad Bild lijkt daar vooralsnog niet over te willen peinzen. Onlangs riep men de lezers op geld in te zamelen en nu ziet de redactie van het op sensatie beluste dagblad zich genoodzaakt de (financiële) ontwikkelingen te melden.
„Als de politiek niet snel met een- oplossing komt, gaat het fout", meldt Von Ugon. „De weersomstandigheden worden slechter. Vooral voor de kinderen schuilt daarin een groot gevaar. Er is enorm gebrek aan accommodatie. In Boedapest is er een schrijnende woningnood. Nu zijn er eigenlijk al teveel vluchtelingen. 5000 mensen kunnen wij misschien nog wel aan, maar in Hongarije zijn nu al minstens 150.000 Oost-Duitsers op vakantie. Als 5 procent eens zou beslissen hier te blijven...".
De politiek praat verder stelt hij ontevreden vast („wij doen het werk"). Hij zucht diep. „Ik werk soms 18 uur per dag en heb soms het gevoel dat het niet voldoende is...".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 30 augustus 1989

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Stress neemt toe onder kamperende Oostduitse vluchtelingen in Boedapest

Bekijk de hele uitgave van woensdag 30 augustus 1989

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken