Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Stichten van hbs hield gemoederen in Oud-Beijerland jarenlang bezig

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Stichten van hbs hield gemoederen in Oud-Beijerland jarenlang bezig

5 minuten leestijd

OUD-BEIJERLAND Wie het park "De Laning" in Oud-Beijerland binnenrijdt, wordt geconfronteerd met een van de mooiste gebouwen van het Hoekschewaardse Spuidorp. En inderdaad, het voormalige hbs-gebouw met het karakteristieke torentje te midden van oude bomen levert een schilderachtig gezicht op.

Slechts weinig mensen weten echter dat het ontstaan van dit schoolgebouw ruim zeventig jaar geleden heeft geleid tot de val van de gemeenteraad. Toen was het allerminst een tafereel van rust, integendeel. Er zijn wellicht weinig gemeenten in Nederland aan te wijzen waar destijds de schoolstrijd zo heftig is geweest, zo lang heeft geduurd en de gemeenschap zo diepgaand heeft verdeeld. De eventuele bouw van een Rijks Hogere Burgerschool in Oud-Beijerland werd het voornaamste wapen dat in 1916 in de verkiezingsstrijd werd gebruikt.
Men schreef Anno Domini 1906. Op 6 februari opperde J. de Reus tijdens een vergadering van de Vereniging Oud-Beijerlands Gemeentebelang in de rondvraag het voorstel „om te onderzoeken in hoeverre er mogelijkheden aanwezig waren om te komen tot de oprichting van een hbs in de Hoeksche Waard".
Burgemeester A. van Lith, tevens voorzitter van de vereniging, wees het voorstel, als zijnde financieel niet haalbaar, resoluut af. In 1910 komt het voorstel opnieuw ter sprake binnen de Vereniging Oudbeijerlands Gemeentebelang. Evenals in 1906, wordt het echter niet aanvaard. Toch blijft het onderwerp de gemoederen bezighouden. Enkele jaren later komt de zaak van de hbs zelfs in de gemeenteraad ter sprake.

Onderzoek

In het voorjaar van 1913 werd op iniatief van aannemer en directeur van de Waterleidingsmaatschappij ' J. Smit binnen de vereniging een commissie in het leven geroepen. Deze commissie kreeg de opdracht een onderzoek in te stellen naar de wenselijkheid en de mogelijkheid van de oprichting van een „Hoogere Burgerschool".
Vervolgens wordt men in 1914 in kennis gesteld van het besluit van minister mr. P. W. A. Gort van der Linden van binnenlandse zaken dat hij op de begroting van 1915 een post zou uittrekken voor de stichting van een aantal Hogere Burgerscholen.
Dit was koren op de molen van de voorstanders en strijders voor een hbs in Oud-Beijerland. Er werd een handtekeningenactie op touw gezet om de belangstelling voor een hbs te peilen binnen de gemeenten in de Hoeksche Waard.
Intussen zaten ook de tegenstanders niet stil. De vreemdste geruchten deden de ronde: Zo'n hbs was een oord des verderfs en er werd gefluisterd dat er bij zo'n school een grote gymnastiekzaal zou worden gebouwd die dienst kon doen als danszaal. Op 14 april echter trachtte de heer Coops, inspecteur van het middelbaar onderwijs, deze geruchten te ontzenuwen.
De inspecteur, zelf vooraanstaand lid van de AR, gaf de verzekering dat de inspectie èr streng op toe zou zien dat er geen kwetsende woorden zouden worden gebruikt op de hbs, ten aanzien van welke godsdienstige overtuiging dan ook.

Bezoek aan minister

Kort daarna vertrok een delegatie met burgemeester A. de Vries Broekman naar de minister. Dit bezoek wierp wel vruchten af. Op 4 juni werd de raad meegedeeld dat de minister van plan was de stichting „eener Rijks Hoogere Burgerschool" te bevorderen. De gemeente en de andere belanghebbende gemeenten moesten echter wel bereid zijn zich enige financiële offers te getroosten.
Een betaling van 4 procent rente over de terrein- en stichtingskosten en een jaarlijkse bijdrage van 1000 gulden per klas werden de gemeente in het vooruitzicht gesteld.
De Eerste Wereldoorlog zorgde er echter voor dat de hbs van de begroting werd afgevoerd. Twee jaar later, in 1916. kwam evenwel het aanbod van Zijne Excellentie om opnieuw de stichting van de hbs in Oud-Beijerland op de begroting op te nemen. Intussen was de tegenstand tegen de hbs nog groter geworden. IJverig trachtten de voorstanders de tegenstanders te overtuigen. Zowel pedagogische als economische voordelen werden breedvoerig uitgemeten.

Ontslag

Op 1 juli 1916 werd de zaak in de Oudbeijerlandse gemeenteraad behandeld. Het zou een gedenkwaardige vergadering worden. De gemoederen werden zodanig verhit, dat een groot aantal raadsleden staande de vergadering zijn ontslag aanbood. Vervolgens werden nieuwe verkiezingen uitgeschreven, met als voornaamste onderwerp: de hbs. De voorstanders kwamen slechts één stem te kort. Groot was dan ook de spanning. De dag van de verkiezing zou de geschiedenis ingaan als een van de meest turbulente in het bestaan van de Oudbeijerlandse gemeenschap. De uitslag was een verrassing. Eén enkele stem bezorgde de tegenstanders van de hbs nog net de meerderheid. Teleurstellend was het antwoord van de minister dat hij, als van de zijde van de gemeenteraad geen steun werd verleend, zou moeten afzien van de stichting van de hbs.
Uiteindelijk, toen de raad van Oud-Beijerland ondanks toegezegde financiële steun van andere Hoekschewaardse gemeenten bleef weigeren, besloot de minister zonder de raad in zee te gaan met de commissie van Oudbeijerlands Gemeentebelang. Op woensdag 11 september 1918 opende de Rijks Hogere Burgerschool voor het eerst haar deuren.
Het gebouw heeft tot 1988 dienst gedaan als school. Vanwege ruimtegebrek werd een nieuw schoolgebouw betrokken in Oud-Beijerland.
Wat er met het oude gebouw gaat gebeuren is nog niet bekend. Als gebeuren, het Rijk toestemming geeft, wil de gemeente Oud-Beijerland het gebouw overnemen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 30 augustus 1989

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Stichten van hbs hield gemoederen in Oud-Beijerland jarenlang bezig

Bekijk de hele uitgave van woensdag 30 augustus 1989

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken