Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Afgeluisterd

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Afgeluisterd

4 minuten leestijd

Lassus

Waarom spreekt men eigenlijk over de 'donkere' Middeleeuwen? Het was een heel uniek tijdperk, want heel het leven was doortrokken van de religie. De kerk bezat de sleutels, zowel op maatschappelijk als op religieus terrein. Donker was de tijd vanwege het bijgeloof en de dictatuur van enkelen over velen. Toch was er ook licht: het straalde gedempt door de gotische ramen de kerken binnen, waar de cultuur, gewijd aan God, zichtbaar en hoorbaar was voor rijk en arm. De stilte werd slechts doorbroken door de missen en motetten van componisten, wier namen de meeste mensen nauwelijks nog iets zeggen: Dufay, Obrecht, Isaac, des Préz, de Rore en vele anderen.

Het waren meestal Zuidnederlanders die alom in Europa de toon aangaven. De grootste onder hen was Roeland van de Laet (1532-1594), die vanwege zijn unieke sopraan als kind reeds werd meegenomen door een generaal van Karel V. Henegouwer van afkèSnst; In Italië liet hij zich Orlandus Lassus noemen, in Frankrijk Roland de Lattre en later Orlando di Lasso. Na, op verschillende plaatsen hoge muziekposten vervuld te hebben, werd hij ten slotte kapelmeester aan het Beierse hof van hertog Albrecht V. Hij heeft zo ontzettend veel gecomponeerd dat een ; honderd jaar geleden begonnen totaaluitgave van zijn werken nog steeds niet is voltooid.

Op een cd van het Engelse label Nimbus zingt het onovertroffen Christ' Church Cathedral Choir enkele missen en motetten van deze Lassus. Muziek om stil bij te worden. Zo'n Credo bij voorbeeld, de Geloofsbelijdenis van Nicea: "Crucifixus etiampro nobis", "voorons gekruisigd"; ontroerend zoals de beweging van de muziek daar als het ware even ophoudt. Of het motet Tristis est anime (mijn ziel is geheel bedroefd, Matth. 26:38). Lassus bereikt hier met een minimum aan expressie een maximum aan zeggingskracht. Wie een staand akkoord van het Christ Church Cathedral koor op deze cd heeft gehoord, beseft dat hier iets heel bijzonders aan de hand is. En dat ; besef neemt bij het opnieuw beluisteren alleen maar toe. Hier wordt niets overdreven. Alles klinkt even strak en helder en daarom indrukwekkend. Een prima verzorgde uitgave met alle Latijnse teksten en hun Engelse vertaling erbij.


N.a.v. "Lassus, Massés-and Motets"; Christ Church Cathedral Choir, Stephen Darlington; Nimbus, N I 5150. S. M. W. Bezemer

Mozart

De Evangelische Omroep gaf in samenwerking met de ROEM een cd uit, waarop drie min of meer bij elkaar behorende pianoconcerten worden gespeeld in een zogenaamde kamermuziekbezetting. De piano wordt slechts begeleid door een strijkkwartet. Dat zoiets historisch verantwoord is, wordt in de toelichting uiteengezet door niemand minder dan Nederlands Mozartkenner bij uitstek: prof. Marius Flothuis.

Duidelijk wordt dat Mozart deze stukken voor kenners en liefhebbers schreef: hij wilde dat ze goed verkocht i werden en voegde de blazerspartijen er ad libitum bij, iets wat in die tijd regel- ' matig gebeurde. Hoewel we te maken hebben met pretentieloze stukken, betekent dat allerminst dat het gaat om muziek van twaalf in een dozijn. Ook ' deze concerten getuigen van Mozarts genialiteit en vindingrijkheid. De drie concerten KV 413, 414 en 415 werden vermoedelijk in de winter van 1782/83 gecomponeerd. In het tweede, in A dur i gebruikte hij een th?ma, afkomstig van zijn vriend en leermeester Joh. Christian Bach. De laatste overleed op 1 januari 1782, maar Mozart gebruikte dit thema ook reeds in zijn Sonate in C voor pian| vierhandig, die hij in 1765 in Londeni componeerde; hij heeft het trouwens nog verschillende malen gebruikt. Kort-' om: het is de herkenningsmelodie van de vriendschap tussen beide componisten, zo concludeert Flothuis.

Er valt veel boeiends te beleven aan deze muziek en ze verveelt niet gauw, ondanks de wat schrale bezetting. Wellicht is daar ook de aanpak van Karin Lechner debet aan. Deze jonge pianiste speelt op sprankelende en natuurlijke wijze, wars van alle popperigheid of sentimentele tederheid die zovele Mozartuitvoeringen kenmerkt. Het geheel uit dames bestaande Franciscan String Quartet speelt mij net iets te plichtmatig. Maar ja, wat wil je, deze begeleidingen zijn nu eenmaal geen strijkkwartetten.

Met een totale speelduur van 74 minuten is deze cd rijk gevuld. De informatie is ook in het Nederlands, hetgeen een zeldzaamheid mag heten en wat bij Nederlandse uitgaven meer een gewoonte moest worden. Wat ik me bij de: ROEM moet voorstellen, wordt nergens vermeld.
N.a.v. "Mozart", Pianoconcerti K 413-414-415, Karin Lechner/Franciscan String Quartet; bestelbaar bij E O , Postbus 565,1200 A N Hilversum. 


Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 1 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Afgeluisterd

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 1 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken