Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Voorkeurstem

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Voorkeurstem

3 minuten leestijd

Dit keer gaan de Limburgers Van Rey en Hummel (WD en PvdA) proberen met voorkeurstemmen de Kamer binnen te komen. Want ze kunnen er wel een stuk vlaai op innemen dat ze 't anders niet redden. Hun partijen plaatsten hen immers zo laag op de kandidatenlijst dat ze het zonder voorkeursactie wel kunnen schudden alsnog het Binnenhof te bereiken. En dus doen ze een beroep op de eigen provincie.

Of ze kans van slagen hebben is natuurlijk vers twee, maar feit is dat wie in Limburg kiezers wil spannen voor het eigen karretje niet eens zo slecht zit, omdat uitgerekend Limburg de provincie is waar van oudsher de meeste voorkeurstemmen vandaan komen. Traditioneel laten Limburgers hun leden niet vallen. Denk maar aan 'us Reneke' van der Linden (in '86 trouwens goed voor 18.000 voorkeurstemmen), die vanwege de paspoortkwestie uit Den Haag werd verdreven maar door druk vanuit het bronsgroen eikenhout weer in de groene bankjes werd geholpen.

Het valt overigens niet mee met louter voorkeurstemmen door te dringen tot de landspolitiek. De regeling in de Kieswet maakt het de kandidaten bepaald niet makkelijk. Je moet de halve kiesdeler halen en die stemmen moeten bij niet-gelijkluidende lijsten in één kieskring behaald zijn. Hoe dat precies in z'n werk gaat.&oeft hier allemaal niet uitgelegd te ^söfden -tussen twee haakjes (de nieuwe Kieswet versoepelt de voorwaarden enigszins)maar de praktijk heeft bewezen dat voorkeursacties slechts sporadisch effect sorteren.

Na de oorlog is het slechts drie kandidaten gelukt de door de partij vastgestelde lijstvolgorde met een beroep op de kiezers te doorbreken. Hier zijn ze: allereerst de KVP'er Van Rijckevorsel (1959), een advocaat die vooral naam maakte als pleitbezorger in Ambonezenzaken en gold als vertegenwoordiger van de rechterflank van z'n partij. De tweede is ook-een KVP'er, namelijk Hutschemaekers (1972). Op en top Limburg. Landbouwspecialist met als bijbaantjes bestuurslid van de Katholieke Limburgse Emigratie Stichting, idem van het Psychologisch Instituut Limburg en idem van het Studiefonds Limburg. En last but not least de liberaal Joekes, die in 1986 door de VVD wegens moedig gedrag voortijdig op een zijspoor werd gerangeerd, te weten de veertigste plaats op de kandidatenlijst. Met het visitekaartje "Voorkeur voor Joekes ? stem nr. 24 van lijst 3" sleepte deze gesoigneerde gentleman maar liefst 284.969 stemmen in de wacht.

Ook anderen scoorden hoog, maar hadden hun voorkeurstemmen niet echt nodig omdat ze toch al wel verzekerd waren van een plaatsje in de Staten-Generaal. Tot hen behoren onder anderen de niet weg te branden populaire Joseph Luns, in z'n eentje altijd goed voor een paar KVP-zetels, Willem Aantjes, die in 1977 als antirevolutionaire achterhoeder van Van Agt moest fungeren op de CDA-lijst, die in dat jaar voor het eerst in stemming kwam, PvdA-kroonprins Wim Kok die in 1986 nog even moest wachten op de troonsafstand van Den Uyl, en kamervoorzitter Frans-Joseph van Thiel, een bourgondische Brabander die in 1967 veel volk voor de KVP vergaarde.
Veel voorkeursacties zijn vroeger gevoerd door vrouwen. Bij de vorige verkiezingen kwamen met name Neelie Smit-Kroes (WD, inmiddels uitgeweken naar de vluchtstrook) en mevrouw Louise Groenman (D66) voordelig uit de bus. Acties in de trant van "Vrouwen stemmen voor vrouwen" leverden in het verleden veel voorkeurstemmen op voor bij voorbeeld de vermaarde WD-politica Haya van Someren-Downer (in 1963 en 1967 wist zij maar liefst ruim 30.000 stemmen op zich te verenigen) en de beruchte Anneke Goudsmit (D66, in 1971 meer dan 15.000 stemmen en ruim 22.000 stemmen een jaar later).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 1 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Voorkeurstem

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 1 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken