Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

„Surinaamse leger moedigde Indianen aan

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

„Surinaamse leger moedigde Indianen aan"

Bouterse lijkt Akkoord van Kourou op alle manieren te dwarsbomen

6 minuten leestijd

AMSTERDAM - De euforie rond het Akkoord van Kourou is verstomd. Het nationele leger van Suriname zag er van het begin af aan niets in. Maar nu hebben de militairen onverwacht steun gekregen van de Indianen, die met enkele gewapende acties het akkoord ongedaan willen maken. Onverwacht? Mr. drs. A. R. Haakmat meent van niet. „Uit bepaalde feiten kun je afleiden dat het leger van meneer Bouterse de Indianen op zijn minst aangemoedigd heeft".

Het Akkoord van Kourou werd op 21 juli van dit jaar bereikt tussen een delegatie van het Junge Commando van Ronnie Brunswijk en afgevaardigden van de Surinaamse regering. Door het akcoord moest er een einde komen aan het gewapende conflict in Oost-Suriname. De troepen van Brunswijk, bijna zonder uitzondering bosnegers, zouden onder meer ontwapend worden en nieuwe, geregistreerde wapens krijgen, waarmee ze in de binnenlanden politietaken zouden verrichten.

Spanningen

Het valt te begrijpen dat de militairen het akkoord van de hand wezen: zij zouden zich geplaatst zien tegenover een ander leger. Maar wat kunnen de Indianen nu tegen de overeenkomst hebben? Haakmat: „Er is altijd al spanning geveest tussen deze twee groepen bewoners van het Surinaamse binnenland, tussen de bosnegers en de indianen. Dat is al vanaf de slaventijd zo geweest; toen de bosnegers de plantages ontvluchtten en zich in het oerwoud gingen vestigen, kwamen ze in de gebieden van de Indianen terecht. En dat vonden die mensen niet zo leuk, want het was hun jachtgebied. Gaandeweg heeft zich een afbakening voltrokken.
Zo is het precies bekend waar bosnegers zich ophouden en waar Indianen. Maar de spanning tussen beide groepen is nooit compleet verdwenen". „En nu heeft de regering een vredesakkoord gesloten met de bosnegers. Daarin is opgenomen dat het Jungle Commando politietaken zal gaan vervullen in het binnenland. Onvoldoende is naar voren gekomen of die politiebevoegdheden beperkt zullen blijven tot de woongebieden van de bosnegers of dat die zich zullen uitstrekken tot het gehele binnenland. En nu leggen die Indianen het zo uit, dat de bosnegers ook in hun woongebieden politietaken zullen krijgen. Ja, en dat is iets wat ze beslist niet kunnen accepteren".

Strafexpedities
„Maar het is niet alleen om historische redenen dat de Indianen weinig zien in het vredesakkoord , merkt Haakmat op. „Het is ook zo" vervolgt hij, „dat het meneer Bouterse gelukt was om die Indianen afzijdig te houden in de strijd en ze zelfs hier en daar in te zetten in de strijd tegen het Jungle Commando. De Indianen zéggen wel- Wij zijn neutraal", maar de feitelijke situatie was'toch dat de Indianen werden ingezet om het leger wegwijs te maken in het binnenland en te geleiden naar waar de leden van het Jungle Commando zich ophielden".
Het is begrijpelijk dat de Indianen het niet prettig zullen vinden dat de mensen van Brunswijk politietaken gaan vervullen. Opdrachten kunnen met zo veel oud zeer gemakkelijk ontaarden in strafexpedities.
Opmerkelijk is echter dat de Indianen de afgelopen weken van wapens werden voorzien door het nationale leger, dit althans hebben parlementariërs laten doorschemeren. De voorzitter van de regeringsfractie, Rufus Nooitmeer, ging zelfs zover, dat hij stelde .dat de gijzelingsacties deel lijken uit te maken van een vooropgezet plan om het vredesakkoord tussen het Jungle Commando en de regering te dwarsbomen.
Voor Haakmat, in het verleden onder meer minister van buitenlandse zaken, staat het als een paal boven water dat het leger de Indianen bewapend heeft. „Stanley Rensch (een vakbondsactivist, RRZ) heeft al twee weken geleden onthuld dat het leger bezig was Indianen te bewapenen Dat is toen door landmacht-commandant Sital niet tegengesproken. Hij heeft gezegd: „Dat klopt maar dat maakt deel uit van ons normale opleidingsprogramma. Wij zijn al een tijdje bezig Indianenstammen en enkele bosnegergroeperingen die zich met bij Brunswijk hebben aangesloten, van wapens te voorzien. Het leger kan niet overal tegelijk zijn".

Strategie leger

De Amsterdamse advocaat wijst er vooral op dat het leger die mensen waarschijnlijk heeft aangezet tot het plegen van de gijzelingsacties. „Neem de kaping van de veerboot van Boskan naar Jenm. Daar moet je minstens drie controleposten passeren, voordat je bij de veerboot komt omdat het terecht door het leger wordt beschouwd als een strategisch punt. Daar wordt iedereen tot en met de districtscommissaris gefouilleerd door het leger. Dan is het op zijn minst verbazingwekkend dat die Indianen met een truck die controleposten hebben kunnen passeren zonder té zijn aangehouden en zonder dat er inspectie van de truck heeft plaatsgevonden. Dus iets van passieve medewerkingis duidelijk aanwezig".
Haakmat noemt ook het feit dat na de kaping het leger meteen over een communiqué beschikte en dit kon voorlezen voor de radio. „Dat duidt erop dat het leger over voorinformatie heeft beschikt".
De uitspraak van Nooitmeer dat het leger het akkoord dwarsboomt is waar? Haakmat: „Ik denk dat de strategie van het leger is: een situatie creëren waardoor de regering weer afhankelijk wordt van het leger. Terwijl de regering juist dacht dat ze kon opereren buiten het leger om, heeft het leger nu duidelijk gemaakt dat het voor een situatie kan zorgen waarbij de regering gedwongen wordt het leger weer in te schakelen. Ik denk dat de regering nu in een positie komt waarbij het geen andere keus zal hebben dan te gaan heronderhandelen met het Jungle Commando over het Akkoord van Kourou".
Vreemd is dat de leden van het Jungle Commando bij de vredesbesprekingen zelf niet gevraagd hebben om te worden omgevormd tot politiemacht. „Dat is een voorstel van de regering geweest "aan Brunswijk. Daarop heeft het Jungle Commando met nee gezegd. Voordat minister Venetiaan, die de delegatie heeft' geleid, naar Kourou vertrok, heeft hij een twee uur durend onderhoud met Bouterse gehad. Kennelijk is Bouterse niet geïnformeerd over het plan van de regering Daar zijn eigenlijk alle moeilijkheden door ontstaan".

Oplossing conflict

Een vraag is tot op dit moment onbeantwoord gebleven: Als het Jungle Commando niet zelf heeft gevraagd om te worden omgetoverd tot politiemacht, waarom heeft dan de regering dat buiten de legerleiding om voorgesteld? Al eeuwenlang wordt het gezag in het binnenland gehandhaafd door traditionele gezagsstructuren, die die mensen uit Afrika meegenomen hebben. De regering heeft niet aangetoond dat een politiemacht in het oerwoud nodig is. Bestuurlijk is het nogal ondoordacht.
„Behalve", zo merkt Haakmat op, „als je ervan uitgaat dat de regering met dit voorstel een leger m het oerwoud heeft willen vormen tegen het nationale leger, een leger dat het kan vertrouwen. Ik denk dat als je van die theorie uitgaat, het begrijpelijker wordt, maar dat het ook duidelijk maakt waarom het leger zich zo enorm tegen de uitvoering van dit akkoord verzet".
Een oplossing voor het conflict is niet eenvoudig. Haakmat: „De regering moet eigenlijk nu kiezen: of vrede met het eigen leger of vr&a met het Jungle Commando, maar vrede met beide, wat wenselijk is voor het land, is onder de huidige omstandigheden niet goed mogelijk. Ik zie op dit moment geen andere mogelijkheid dan dat zowel het leger als de rebellerende Indianen als het Jungle Commando met elkaar om de tafel gaan zitten en iets nieuws uitwerken wat voor iedereen bevredigend is. En dat moet kunnen".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 6 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

„Surinaamse leger moedigde Indianen aan

Bekijk de hele uitgave van woensdag 6 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken