Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Stemmingmakerij

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Stemmingmakerij

5 minuten leestijd

Televisiedebat (I)
De verkiezingsstrijd werd gisteravond afgesloten met een ruim anderhalf uur durend televisiedebat tussen de lijsttrekkers van CDA, PvdA, VVD, D66 en Groen Links. Lubbers speelde een dominante rol tijdens de discussie.

De demissionaire premier haakte gretig in op elk punt en riep af en toe het beeld op van de meester van de klas, die zijn opponenten, als waren zij zijn leerlingen, corrigeerde (tegenover Kok: „Daar vergist u zich steeds in"), onderwees en met zijn veelheid aan kennis en argumenten uitleg gaf over allerlei zaken en verschillen in standpunten („Het CDA wil dit, de PvdA dat", waarop Kok hem voorhield dat hij maar beter niet als woordvoerder van de PvdA kon optreden.)

Lubbers bleef onder alle omstandigheden rustig, maar beschuldigde, met een glimlach of misschien moeten we zeggen met een grijns. Kok wel van demagogie toen deze de koopkrachteffecten van de Oort-operatie-aan de orde stelde. Op een ander moment sprak hij in diens richting van „jongleren met cijfers".

En om nóg eens te onderstrepen dat hij geep veto opwerpt om in de formatie over het gedeeltelijk terugdraaien van 'Oort' te praten, zei hij: „Dat moet je niet doen. Ik sla nooit met de vuisten op tafel. Dat vind ik onzin, dat is een teken van zwakte". Lubbers wil op dit punt wel de argumenten uitwisselen, maar is er, zoals hij zelf zegt, van overtuigd dat de weg die de PvdA wenst te gaan, geen geloofwaardig alternatief is.

Televisiedebat (II)
Mede door de dominante rol van Lubbers kwam Voorhoeve geheel niet uit de verf. Hij maakte de twee discussieleiders na afloop het terechte verwijt dat zij hem te weinig hadden betrokken bij de gedachtenwisseling en dat er te lange monologen waren gehouden. Maar even later kon hij in een programma van de TROS toch nog zijn boodschap kwijt. Die omroep bood de liberale voorman de gelegenheid om de kiezers voor te houden dat vooral criminaliteitsbestrijding, media en lastenverlichting, onderwerpen waarover niet of nauwelijks was gesproken, punten zijn waarop de VVD zich onderscheidt van de andere partijen.
Lubbers liet trouwens niet na om Voorhoeve tweemaal terloops op pijnlijke wijze te herinneren aan de recente onenigheid binnen de VVD-gelederen. Zo noemde hij met betrekking tot de terugdringing van het autoverkeer Smit-Kroes nog veel deskundiger dan hemzelf. Daarbij verwees hij naar haar toespraak, in mei, te Honselersdijk. Bij die gelegenheid kritiseerde de liberale bewindsvrouw het beleid van de VVD-fractie.
Toen Voorhoeve later opmerkte dat Lubbers als premier de VVD-ministers in het kabinet te weinig ruimte had gegeven, wees de CDA-lijsttrekker er fijntjes op dat hij juist de VVD-ministers altijd heeft gesteund. 
Daarmee herinnerde hij aan de kabinetscrisis, toen Lubbers, Smit-Kroes en Nijpels ten aanzien van de afschaffing van het reiskostenforfait op dezelfde lijn zaten, maar de VVD-fractie laatstgenoemden afviel.

Televisiedebat (III)

Het debat leverde geen nieuwe gezichtspunten op. De werkgelegenheid, de inkomensontwikkeling, vooral de koppeling van lonen en uitkeringen, de operatie-Oort en het milieu kregen de meeste aandacht. Het was op veel onderdelen een herhaling van zetten. De argumenten waren al eerder gewisseld in deze verkiezingsstrijd, de posities waren bekend.

Alleen Van Mierlo (D66) had nog een nieuwtje Hij pleitte hartstochtelijk voor aanpak van de bestuurlijke onmacht, zoals die onder meer tot uitdrukking kwam bij de paspoortaffaire en de studiefinanciering. De aanvoerder van de democraten wil dat de politieke leiders van de diverse partijen de komende jaren zich met elkaar over dit vraagstuk buigen èn voorstellen ontwerpen voor vernieuwing van het bestuur en de parlementaire democratie. Hij denkt dus in dit verband, zoals hij zei, niet aan een staatscommissie, maar aan een zware politieke commissie.

Lubbers had niet alleen figuurlijk maar ook letterlijk het laatste woord. Aan het slot benadrukte hij dat het. CDA bij de komende formatie geen partijen wil uitsluiten. „Het gaat er niet om hoe ik zo veel mogelijk macht kan uitoefenen; het gaat erom tot een krachtige regering te komen". Waarna voor de enige keer gedurende het debat een applaus klonk vanuit de zaal.

Winnaar Lubbers

De premier is als winnaar uit het televisiedebat gekomen. Dit blijkt uit een onderzoek van het NIPO. Rond elf uur gisteravond hadden 398 personen via de computer vragen beantwoord van het onderzoeksbureau.
Van hen vond 36 procent Lubbers (CDA) de beste lijsttrekker en slechts 3 procent vond hem de slechtste. Kok van de PvdA volgde op de tweede plaats met 19 procent die hem de beste vond, tegenover 3 procent die hem de slechtste vond. Ria Beckers van Groen Links werd slechts door 3 procent de beste gevonden en door 51 procent de slechtste.
Vooral op de aanhang voor Groen Links lijkt het debat slecht uitgewerkt te hebben. Slechts 78 procent van de ondervraagden die zeiden op Groen Links te zullen stemmen, bleven ook na het debat nog bij die keuze; 16 procent zei op een andere partij te zullen gaan stemmen.

Bij de andere partijen zijn de verschuivingen als gevolg van het debat geringer. Van de aanhang van D66 houdt 88 procent vast aan de keuze. Hoewel 34 procent van de ondervraagden Voorhoeve de slechtste lijsttrekker uit het debat vond, bleef de schade voor de WD beperkt; 92 procent van de aanhang blijft bij zijn. keuze. De aanhang van CDA (95 procent) en PvdA (96 procent) was het meest standvastig.

Chaotische taferelen

Op de drukste markt van Amsterdam, de Albert Cuijp, speelden zich gistermiddag chaotische taferelen af toen PvdA-lijsttrekker Kok, met in zijn gevolg de charismatische Britse Labourleider Neil Kinnock, daar rozen uitdelend een wandeling maakte.

Kinnock werd door een verrassend groot aantal marktgangers herkend en aangesproken. Omstuwd door de media knoopte hij hier en daar een gesprek aan. Over Kok: „Wij zijn goede vrienden, onze partijen zijn erg nauw aan elkaar verwant en hebben veel gezamenlijke perspectieven".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 6 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Stemmingmakerij

Bekijk de hele uitgave van woensdag 6 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken