Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

„Er zijn adressen... die vergeet je nooit

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

„Er zijn adressen... die vergeet je nooit"

De smeuïge belevenissen van een Oosterbeekse ziekencontroleur

6 minuten leestijd

ARNHEM - Soms moet hij zich een weg banen door stinkend afval en langs kruipend ongedierte. Niet zelden praat hij met geboren leugenaars. Een enkele keer ligt hij uren op de loer om een sociale fraudeur op heterdaad te betrappen. De dynamiek achter het werk van een ziekencontroleur, dat ogenschijnlijk eentonig en saai lijkt...

Ruim vijftien jaar werkt de 42-jarige J. (Sjaak) Aalbers uit Oosterbeek bij de Bedrijfsvereniging voor het Bakkersbedrijf. Deze instantie is een van de tien zelfstandig controlerende organisaties die niet bij het Gemeenschappelijk Administratiekantoor (GAK) zijn aangesloten. Het GAK vormt het overkoepelend orgaan van de zestien andere —gefuseerde— bedrijfsverenigingen.
Hoewel de Bedrijfsvereniging voor het Bakkersbedrijf tot nog toe haar eigen identiteit heeft kunnen bewaren, zijn er —vanuit onder meer financieel oogpunt— plannen om samen te gaan met drie andere kleine bedrijfsverenigingen in het Gemeenschappelijk Uitvoerings Orgaan (GUO). De bedrijfsvereniging voor de bakkers houdt niet alleen haar 'eigen' zieken in de gaten.
Ook slagers worden door deze controleurs bezocht, omdat de bedrijfsvereniging voor de vleesverwerkende handel geen buitendienst kent. Het begrip bakker moet niet al te letterlijk genomen worden. Iedereen die bij voorbeeld in de brood-, cacao- en snoepindustrie werkt, krijgt van de bedrijfsvereniging hetzelfde etiket opgeplakt als een deegknedende detaillist. Het rayon Arnhem telt zes buiten(flenst-medewerkers en twee administratrices, 's Morgens houden de controleurs hun eigen administratie bij. Na 11.00 uur gaat men 'het veld in'. Het werkterrein omvat het gebied 
tussen de plaatsen Arnhem, Grave, Tiel, Eist (U) en Winterswijk. Een halfjaar geleden werden ook de oosterburen nog door Nederlandse controleurs bezocht. Dat is verleden tijd. Deze gastarbeiders zijn inmiddels in het eigen 'Heimatsysteem' opgenomen.

Controles

De Bedrijfsvereniging voor het Bakkersbedrijf kent in totaal zeven districten. Deze zijn onderverdeeld in 23 rayons. Het hoofdkantoor bevindt zich in Groningen. Een controle wordt in principe uitgevoerd op de dag dat het bedrijf een personeelslid ziek meldt. De controleur bezoekt 's middags het aantal nieuwe zieken, voert hercontroles uit en schrijft werklozen in. Dat laatste gebeurt eveneens bij de gedupeerde thuis, maar kost aanmerkelijk meer tijd dan het noteren van de noodzakelijke gegevens van een zieke.
De controleur bepaalt, volgens Aalbers, zelf hoeveel klanten hij per dag afwerkt. In de vakantietijd zijn er opvallend weinig zieken. Dan wordt de tijd veelal volgemaakt met hercontroles. De afwezige zieken krijgen een kaart door de bus waarin wordt verzocht contact op te nemen met het rayonkantoor of met de controlerend arts. Soms signaleert een werkgever dat een van zijn ex-werknemers een volledige baan heeft naast zijn uitkering, zonder dat, deze dat opgeeft bij de sociale dienst. De controleurs van de bedrijfsvereniging krijgen dan de opdracht de wetsovertreder op verschillende tijden te Schaduwen. De succesvolle afronding van zo'n klus enkele jaren geleden bezorgde Aalbers diverse complimenten van hogerhand.

Portie klappen

Huisbezoeken zorgen voor de nodige afwisseling. Die worden in de regel vrij streng uitgevoerd. Zelfs zaterdags komen de controleurs aan de deur. Niet iedere zieke reageert daar even vriendelijk en gastvrij op. De Oosterbeekse controleur heeft zijn „portie klappen" al gehad. Dat g;ebeurde in Arhem-Zuid, een aantal jaren geleden. Aalbers: „Zaterdagsmorgens om tien over half tien stond ik bij iemand op de stoep. Aangebeld: geen reactie. Ze horen me vast niet, dacht ik. Vervolgens klepperde ik met de brievenbus... weer niks. Ik op m'n hurken en door de brievenbus roepen en fluiten. Opeens stond er een vent in de deuropening. Ik zie hem nog staan; hij was een beetje ielig van postuur. Controle ziektewet, zeg ik. En op dat moment haalt hij z'n vuist aan en begint als een idioot te slaan. Vanzelfsprekend heb ik een klacht tegen hem ingediend. Later verontschuldigde hij zich. U deed wel raar, zei ik tegen hem. U ook, antwoordde hij nuchter".
„Ik ben ook een keer door een Turk achterna gezeten. Die zat in de ziektewet. Door de dokter werd hij arbeidsgeschikt verklaard. Zelf dacht hij daar anders over. Daarom werd hij door z'n baas ontslagen. Ik kreeg de aanvraag voor een ww-uitkering. De dag voor ik naar hem toeging had hij een van zijn collega's met een mes gestoken. Dat wist ik... Ik kom daar binnen en ga zitten en ik zeg dat zijn aanvraag voor een ww-uitkering binnen is gekomen. De Turk wordt kwaad en roept: wat ww, wie ww. Hij draait zich om en holt naar de kast. Ik heb niet afgewacht wat hij daar pakte, maar ben er snel vandoor gegaan".

Uitwerpselen









Minder dynamisch maar zeker zo smeuïg is het Wageningse avontuur. „Ik kom daar binnen en het eerste wat me opvalt is die ontzettende stank. In de hal liepen wat konijnen, een kat en een hond. De vloer lag bezaaid met zaagsel en uitwerpselen. Toen ik langs de keuken kwam, zag ik daar één grote aangebrande troep. In de kamer zat de zieke: een jonge vent.
Apathisch staarde hij voor zich uit. Midden in de ruimte stond een tafel vol vergeelde kranten. Op de muur kropen zelfs beestjes. Maar het ergste was die smerige lucht. Ik ben daar zo snel mogelijk weggegaan".
"In Arnhem heb ik ook zoiets meegemaakt. Aan de deur kwam een oud vrouwtje en zij verwees me door, de trap op. Boven aan de trap speelden een paar kinderen. Het rook er flink naar urine. Pa lag op bed. Zijn vrouw zei: Gaat u maar zitten, en ze legde een schone handdoek aan het yoeteneind van het bed, zo vies was het. De lakens waren verschrikkelijk goor. In die tijd moesten we het aantal kinderen op een van de formulieren vermelden. U heeft twee kindeee ren?, vroeg ik argeloos. N woordde de vrouw, daar staat er nog een. En tussen de koffers en de troep ontdekte ik een ledikant, met daarin een baby. Het hele gezin bleek in één kamer te wonen. Toen ik de dokter naar hen toestuurde, heb ik hem maar geadviseerd een overall aan te 'trekken. Later zijn ze uit hun huis gezet door de gemeente, vanwege onhygiënische bewoning".

Braakgeluiden

Aalbers constateert dat er vaak „overdreven ziek" wordt gedaan als hij op bezoek komt. „Laatst kwam ik" bij een jonge vent die voorzichtig door de kamer strompelde. Verder kon hij niet veel. Hij was echter vergeten zijn handtekening onder de verklaring te zetten en daar moest ik de volgende dag voor terugkomen. De jongen was nergens meer te bekennen. Volgens zijn moeder was hij net even weg. Toen kon hij wel lopen... Je hebt van die gasten die behoorlijk overdrijven. Soms komen ze al hoestend naar de deur".
Niet alle patiënten behoren echter tot die categorie. Tijdens een van zijn bezoeken hoorde de Oosterbeker braakgeluiden voordat de deur geopend werd. „Hij stond zijn vingers nog af te vegen toen ik binnen gelaten werd. Tijdens ons gesprek bleef hij poetsen. Ik zat te wachten tot hij zijn handen ging wassen. Dat gebeurde niet en voor het zetten van zijn handtekening had hij mijn pen nodig. Ik griezelde er van. Toen ik buiten kwam heb ik direct mijn pen weggegooid. Er zijn adressen... die vergeet je nooit".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 9 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 23 Pagina's

„Er zijn adressen... die vergeet je nooit

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 9 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 23 Pagina's

PDF Bekijken