Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

„Wij wachten op moordenaar Nujoma

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

„Wij wachten op moordenaar Nujoma"

Leider van omstreden Swapo keert na 30 jaar ballingschap in Namibië terug

6 minuten leestijd

WINDHOEK - Sam Nujoma, de leider van de Namlbische onafhankelijkheidsbeweging Swapo, is gistermiddag onder overweldigend enthousiasme van zijn aanhang in Namibië teruggekeerd. Met een vliegtuig van de Ethiopische luchtvaartmaatschappij streek Nujoma neer op het vliegveld van Windhoek, waar enkele duizenden leden van de Swapo, uitgedost in Swapo's kleuren blauw, rood, groen, hem stonden op te wachten.

De Namibische politie, met honderden op de been en versterkt met enkele tientallen leden van de VN-vredesmacht, had rond het vliegveld een cordon gelegd om te verhinderen dat het gewone publiek zich op het luchthaventerrein zou begeven. Dat privilege was slechts voorbehouden aan buitenlandse diplomaten, het Swapokader en de pers. Met andere woorden: Nujoma's ontvangst was een staatshoofd waardig.

Koevoeters

Nujoma arriveerde 30 jaar nadat hij zijn geboortegrond als balling had verlaten en een dag voor de laatste datum waarop de stemgerechtigde Namibiërs zich als kiezer kunnen laten registreren. Duidelijk is dat de Swapo als grootste partij uit deze verkiezingen te voorschijn zal komen, maar het is nog wel de vraag of de Swapo erin slaagt twee derde van het aantal stemmen op zich te verenigen. Een dergelijke absolute meerderheid is noodzakelijk wil de Swapo de totale macht naar zich toe trekken. De organisatie heeft gezegd niet bereid te zijn een coalitie aan te gaan met wie dan ook.

Voor Nujoma's veiligheid waren extra strenge maatregelen getroffen. Twee dagen voor zijn aankomst werd het enige blanke bestuurslid van de Swapo, de 37-jarige advocaat Anton Lubowsky, voor zijn woning in Windhoek met kogels uit een machinegeweer vermoord. De Namibische recherche heeft inmiddels de arrestatie van een verdachte bekendgemaakt, een 50-jarige blanke man uit Kaapstad die in het bezit was van een Iers paspoort. Mogelijke connecties met de IRA worden onderzocht.

Het zit de Swapo wel hoog dat de bescherming van de levens van het Swapokader uitsluitend de verantwoordelijkheid van de Namibische politie is. In deze politiemacht, Swapol geheten, zitten nog steeds leden van de anti-terroristeneenheid Koevoet. Dit is een uiterst geduchte eenheid van spoorzoekers en scherpschutters die in de afgelopen 23. ja.ren van guerrillastrijd de Swapo elke overwinning op het slagveld heeft ontzegd. Geen wonder dat de Swapo bang is voor de Koevoetleden en er dan ook bezwaar tegen maakt dat uitgerekend deze Koevoeters voor hun veiligheid moeten zorgdragen.

„Fouten": moorden

Maar de Swapoleiders hebben nog veel meer redenen om bang te zijn want blanke doodseskaders (zoals de zogeheten Wit Wolwe, die de verantwoordelijkheid voor de moord op Lubowsky hebben opgeëist) en de Koevoeteenheid zijn niet hun enige vijanden. En waarschijnlijk niet eens hun érgste vijanden. Want die moet men vermoedelijk in de rangen van voormalige Swapo-aanhangers zoeken. 

De laatste maanden zijn er verhalen bevestigd die al enkele jaren lang de ronde doen maar die nooit werden geloofd, verhalen namelijk over de onmenselijke manier waarop de Swapo andersdenkenden en dissidenten behandelt. In de afgelopen twee maanden zijn tweehonderd voormalige Swapoleden in Namibië teruggekeerd die bij hun aankomst hebben gezegd dat zij in concentratie- en strafkampen van de Swapo in Angola zijn gemarteld. Ze hebben tevens in beëdigde verklaringen de Swapo beschuldigd van de moord op minstens duizend leden.

In een eerste reactie op deze aantijgingen heeft de Swapoleiding ontkend dat de organisatie er strafkampen op na houdt en tevens dat meer dan duizend leden door de Swapo zijn vermoord. Wel bood een bestuurslid van de Swapo de oud-gedetineerden z'n verontschuldigingen aan voor de „fouten" die in het verleden met betrekking tot bepaalde beschuldigingen zijn gemaakt.

'Spion van Zuid-Afrika'

Maar verklaringen van getuigen, afgelegd ten overstaan van verschillende internationale mensenrechtenorganisaties, vertellen een heel ander verhaal. Neem bij voorbeeld de verklaring van de nu 23-jarige onderwijzeres Karina Mvula, die in juni 1987 uit Namibië vluchtte en zich in het zuiden van Angola bij de Swapo aanmeldde als lid. Ze werd ondergebracht in een speciaal vluchtelingenkamp. Een week daarna werd ze 's nachts van haar bed gelicht en door een aantal zwaar bewapende Swapo-soldaten uitgekleed, aan haar armen opgehangen en vervolgens met stokken geslagen.

Karina, die drie maanden zwanger was, kreeg van haar belagers te horen dat ze haar kind zou verliezen als ze niet zou bekennen dat zij een spion voor Zuid-Afrika was. Haar marteling werd haar te veel. Ze bekende in de hoop dat ze daarmee het leven van haar ongeboren kind zou kunnen redden. Zes maanden later kwam haar baby ter wereld. Dat gebeurde in een donkere cel in een andere gevangenis van de Swapo, ergens in Angola. Haar kind werd terstond van haar weggenomen. Enkele dagen later vertelde haar bewaker dat de baby was overleden. "De slager van Lubango"

En zo zijn er honderden verhalen van Swapoleden die geheel ten onrechte van spionage werden beschuldigd en maar bekenden om verdere marte[ lingen te ontlopen. Sommigen vonden bij deze 'ondervragingen' de dood.

De 22-jarige Pandulani verklaarde dat zij door de Swapo werd gearresteerd op de dag dat zij aankwam bij het zogeheten Karl Marx-opvangcentrum van de Swapo in de Angolese plaats Lubango. Ze werd aan een paal vastgebonden en met stokken geslagen. Toen ze vroeg waarom ze werd geslagen, kreeg ze ten antwoord dat zij voor Zuid-Afrika spioneerde en naar Angola was gestuurd om de Swapo te vernietigen.

Ze bleef ontkennen tot zij na twee maanden martelen niet meer kón. „Ik had de keus tussen de dood en het leven, tussen verdere martelingen of bekennen", zei Japhet Isaac, een voormalige vertegenwoordiger van de Swapo bij de VS, die in mei 1986 van spionage werd beschuldigd. Isaac werd eerst omgekeerd aan een balk opgehangen, vervolgens geslagen en daarna in een diepe kuil samen met andere gedetineerden levend begraven. Net voor hij stikte groeven zijn belagers hem weer op, waarna hij bekende.

De schok van plotseling gearresteerd te worden en aan martelingen te worden blootgesteld was ook te veel voor een blanke sympathisant van de Swapo, Marth" von Luttischau, die naar de Swapo overliep nadat hij geweigerd had zijn militaire dienstplicht te vervullen. Toen hij zich in de Zambiaanse hoofdstad Loesaka aanmeldde bij het Instituut voor Namibië van de VN werd hij door deze mede door Nederlandse overheidssubsidie op gang gehouden organisatie overgeleverd aan de Swapo. Ook hij werd geslagen en levend begraven, waarna hij bekende spion voor Zuid-Afrika te zijn, uit angst voor verdere pijnigingen.
Opvallend is dat bijna alle leden van de Swapo die zeggen dat zij gemarteld zijn niet behoren tot de stam waaruit de Swapo zijn aanhang hoofdzakelijk recruteert: de Ovambo's.
Anderen die speciaal voor martelpraktijken werden uitgezocht, waren intellectuele jongeren. De reden is, volgens de betrokkenen zelf, dat de Swapotop zich in haar positie door deze jongeren bedreigd voelde.
In het gezelschap dat met Sam-Nujoma gistermiddag aankwam, bevond zich ook Solomon Hawala, die aan het hoofd stond van het Karl Marxopvangcentrum in Lubango en vanwege zijn martelpraktijken ook wel „de slager van Lubango" wordt genoemd. Hij specialiseerde zich in het aan samengebonden armen en benen ophangen van gedetineerden, het laten druppelen van gesmolten plastic en heet water op open wonden en gevoelige lichaamsdelen en het slepen van zrjn slachtoffers achter snel rijdende jeeps. De schuilnaam die Hawala heeft aangenomen, luidt "Jesus". Hij is Nujoma's beste vriend.

In Katutura, de zwarte voorstad van Windhoek waar Nujoma gisteren zijn eerste toespraak hield, kan men op verschillende muren lezen: „Wij wachten op de moordenaar Nujoma".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 15 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

„Wij wachten op moordenaar Nujoma

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 15 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken