Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

De zon als elektriciteitscentrale

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

De zon als elektriciteitscentrale

Castricumse Zonnehuis als proeftuintje voor energiebesparing

5 minuten leestijd

Nederland is weer een bijzondere woning rijker, al is de bouwvorm heel gewoon: een premiewoning. Het aparte zit in de energievoorziening. In plaats dat het een aansluiting op het elektriciteitsnet heeft, wordt uitsluitend gebruik gemaakt van zonne-energie. Prins Claus opende maandag het huis in Castricum door een glazen kunstwerk, de zon symboliserend, te onthullen.

Brutaal rukt de Castricumse nieuwbouw op in het Noordhollandse polderland. Meeuwen scheren krijsend over de daken van gloednieuwe woningen. Op een steenworp afstand staat een fraaie, oude boerderij. Het hoekhuis van een rij van vier valt wat uit de toon: het dak van het Zonnehuis is bijna tot aan boven toe beladen met zonnecellen, verenigd in panelen —vandaar de naam van het huis—, en aan aan de zijkant is een forse uitbouw die een ruimte voor zowel apparatuur als bezoekers herbergt.
Het Zonnehuis is een demonstratieproject op praktijkschaal van het PBE, Provinciaal Bureau Energiebesparing. Want de beste manier om te bewijzen' dat Nederland echt zonnig genoeg is om een huis van elektriciteit te voorzien, is natuurlijk gewoon zo'n huis te bouwen en te gebruiken. Stiekem smokkelen is er niet bij, een aansluiting op het gewone elektriciteitsnet is er niet.
Wat het PBE denkt te bereiken met het gebruik van zonne-energie? Besparing van fossiele brandstoffen èn minder milieuvervuiling. Bij het opwekken van elektriciteit met behulp van kolen verdwijnt twee derde van de energie in de vorm van warmte door de schoorsteen. Bovendien komt er zo wel een en ander aan afvalstoffen vrij. Met zonne-energie is noch van warmte-uitstoot, noch van afvalstoffen sprake.

Helemaal zuiver op de graat is de Castricumse woning toch nog niet, want voor de verwarming wordt gebruik gemaakt van aardgas. En dat heeft uitstoot van kooldioxyde tot gevolg. Daarvoor is wel een oplossing te bedenken: bomen planten. De Noordhollandse gedeputeerde G. de Boer droeg in zijn toespraak bij de opening deze mogelijkheid aan en verwezenlijkte die door namens de provincie aan de gemeente het benodigde materiaal aan te bieden: zestig bomen, zoveel als er voor dit milieuvriendelijke huis nodig zijn. Het is overigens niet de bedoeling dat de bomen in de achtertuin van het Zonnehuis worden geplant, want dan verdwijnt de zon uit het zicht en dat betekent op den duur stroomstoring.

Niks bijzonders

Deze proeftuin van het PBE wordt bewoond door de familie Sjoerdsma, een gezin van vier personen. Sjoerdsma zelf is technicus, werkzaam bij het PBE. Hij heeft een flinke vinger in de pap gehad bij de ontwikkeling en de bouw van het huis. En nu hij er zelf in woont, kan hij de zaakjes in de gaten houden.
Het wonen in een huis als dit heeft niet veel om het lijf, vindt mevrouw Sjoerdsma. „Er is niks bijzonders te zien. Een aantal dingen is wel wat anders dan in een gewoon huis. Ik moet bij voorbeeld bij mijn wasmachine de warmwaterkraan opendraaien. Het opwarmen, zoals dat gebeurt bij een normale machine, verslindt heel veel energie. De lampen hebben we ook speciaal moeten kopen, omdat we geen 220 Volt wisselstroom, maar 24 Volt gelijkstroom. hebben. Die spullen hebben we bij een bedrijf voor scheepsinrichtingen gekocht. En we hebben een absorbatiekoelkast die op warmte werkt. Als het nodig is, kunnen we daar aardgas voor gebruiken".
Het klinkt allemaal héél gemakkelijk, maar voor het systeem echt bruikbaar was, is er heel wat uurtjes gepuzzeld en nagedacht. Het energieaanbod en -verbruik is namelijk nogal tegenstrijdig. In de zomer levert de zon de meeste energie, terwijl er dan het minst wordt gebruikt. De winter laat precies het tegenovergestelde beeld zien — en dat is problematischer. De hoeveelheid zonne-energie laat zich niet wijzigen, dus moet het verbruik worden aangepakt.

Vermindering van energiegebruik is bereikt door alles flink te isoleren. Dan ontstaat het probleem dat er geventileerd moet worden. Dit is te ondervangen door mechanische ventilatie toe te passen, die werkt op een zuinige gelijkstroommotor. De grootste energievreter is echter de verlichting. Het gebruik van spaarlampen perkt dat al wat in, maar door toepassing van een lager voltage (24 Volt) ontstond een besparing van zo'n 70 procent.

Generator

De bewoonster van het huis ziet de winter vol vertrouwen tegemoet. „Alles is zo nauwkeurig berekend. Als er wordt gezegd dat het moet kunnen, dan kan het", vindt ze. Het is ook niet zo dat als de zon het een dag laat afweten, de familie Sjoerdsma meteen zonder stroom zit. Er staat een forse accubatterij, die opgeladen wordt als de zon een overschot elektriciteit levert. Het duurt een aan zonnecellen aangebracht. tijdje voor die accu leeg is. „We moeten wel oppassen dat ze niet te ver leeg gaan, daar kunnen ze niet tegen. Daarom gaat er een alarm als ze tot een derde leeg zijn. Dan schakelen we de generator in".
De generator is een gewoon handelsartikel, dat veel door kampeerders wordt gebruikt. Sjoerdsma heeft het apparaat echter aangepast, zodat de warmte die ontstaat bij het opwekken van de energie, ook weer benut wordt voor verwarming in de woning.

Daken op het zuiden

Volgens ir. C. Daey Ouwens, beleidsmedewerker van het Provinciaal Bureau Energie (PBE), heeft het project veel belang voor de Derde Wereld. Daar zijn de mogelijkheden met zonne-energie vrijwel onuitputtelijk, ook al omdat er voor deze vorm van energie geen aansluiting op een net nodig is.
Om echter bij de Nederlandse situatie te blijven: het zal nog wel even duren voordat het installeren van zonnecellen nut heeft. Daey Ouwens is echter optimistisch over de ontwikkelingen. Hij verwacht dat omstreeks de eeuwwisseling het gebruik van zonne-energie rendabel zal zijn. Dat betekent niet dat nu alleen de onderzoekers nog maar met deze materie uit de voeten kunnen. Er kan al wat voorwerk worden gedaan. „Want willen we in 2000 zonnecellen kunnen plaatsen, dan moeten we nu beginnen met het bouwen van huizen met de daken op het zuiden".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 16 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

De zon als elektriciteitscentrale

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 16 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken