Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

„Maar één zwak puntje, en dat bouwen we om

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

„Maar één zwak puntje, en dat bouwen we om"

Reacties Kerkendag van „hoogtepunt" tot „profanie

7 minuten leestijd

UTRECHT - De eerste Nederlandse Kerkendag in Utrecht trok zaterdag zeventienduizend bezoekers. De reacties varieerden sterk. Ds. W. R. van der Zee, secretaris van de Nederlandse Raad van Kerken, sprak van „het hoogtepunt van mijn leven. Deze dag is perfect geslaagd. Er is maar één zwak puntje; het thema van de maatschappelijke ongerechtigheid inzake de man-vrouwverhouding isonderbelicht. Maar dat bouwen we om". De algemeen Secretaris van de Gereformeerde Bond, ir. J. van der Graaf noemde enkele onderdelen echter „pure profanie". Homoseksuelen boden demonstratief met een spandoek een petitieaan de hervormde synodepraeses ds. B. Wallet aan. De de- Catemonstrantenverzochten de hervormde synode zich „vroom te houden en het te voeren", (omstreden) homobesluit „met kracht uit te voeren".

Tijdens de Kerkendag —georganiseerd naar het voorbeeld van de Duitse Kirchentag— stonden de aandachtspunten van het conciliaire proces centraal. Naar deze thema's -vrede, gerechtigheid en heelheid van de schepping- was het terrein van de Utrechtse Veemarkthallen ook ingedeeld. Het thema van de dag luidde: "Een verbond voor het leven", „naar het verhaal van Noach en de ark". De organisatoren wilden een „dag van ontmoeting, bemoediging, viering, bezinning en concrete afspraken". 

De voorbereiding van de dag gebeurde in plaatselijke kerken. 72 procent van gemeenten en parochies heeft, volgens de organisatie, op de een of andere manier meegedaan. Andere bronnen noemen echter 59 procent. Onduidelijk is hoe men precies aan die getallen komt. De Kerkendag wordt een oecumenisch experiment genoemd. 

Milieu en armoede
In totaal werden ruim vijftig programmapunten afgewerkt. De populairste en meest, bezochte programma's gingen over milieu en armoede in eigen land. Verder was er aandacht voor de schuldenlast van de Derde Wereld, nucleaire ontwapening, kerk en apartheid, landbouw en voeding, feminisering van de armoede, Namibië, leven met aids, manipulatie van het leven, de Oost-Westverhouding, vluchtelingenproblematiek en over de bijdrage van Hindoes en Moslims aan de heelheid van de schepping. Verschillende onderwerpen kwamen door middel van muziek, dans en andere expressievormen aan de orde.
Prof. dr. D. C. Mulder, voorzitter van de Raad van Kerken -die de aanzet gaf tot de Kerkendag-, verwelkomde de deelnemers als „zonen en dochters van Noach, kinderen van God". In het openingsprogramma klaagde mevr. D. Folkertsma, „onderwijzeres en sinds 1977 bijstandsvrouw", de samenleving aan „die mij veroordeelt tot armoede". Zij las een feministische versie voor van Psalm 1; „Pure profanie", aldus ir. Van der Graaf tijdens het forumgesprek waaraan hij later op de dag deelnam.
Akuila Yabaki, lid van de Raad van Kerken in de Pacific, waarschuwde dat men in West-Europa het holistische wereldbeeld —„dat wij in de Pacific nog hebben— niet verder kwijt mocht raken. „In onze oude scheppingsverhalen leeft het volk in harmonie met het land". De Stichting De Santenkraam, „werkplaats voor bijbelse spriritualiteit en kreativiteit", danste „het verbond van het leven". In een programma waarbij genetische manipulatie aan de orde kwam, zei prof. dr. E. Schroten, hoogleraar christelijk ethiek te Utrecht, dat hij niet zo veel behoefte had aan uitspraken van de kerk op dit terrein. „Gelukkig ligt de tijd dat de theologie ons zei wat wel en niet mocht achter ons". 
Prof. dr. E. Stuurman, Eerste-Kamerlid van de RPF, hield de aanwezigen als forumlid in de grote hal voor dat de kerk haar licht mag laten schijnen over recht en onrecht. „Zij mag echter niet op politieke wijze spreken, maar moet dat profetisch doen".

Geweld / ANC-lied

Aan de vragen naar apartheid in Zuid-Afrika werd zeer veel aandacht besteed. Hoofdspreker was dr. S. P. Govender.. Deze zwarte Zuid-Afrikaanse predikant promoveerde in Kampen en zei in zijn proefschrift onder andere dat door het gebruik van marxistische categorieën en een materialistische sociale analyse het ideologisch verband tussen de zwarte theologie en het zwarte zelfbewustzijn wordt verbreed.
Hij kondigde zaterdag een nieuw Kairosdocument aan dat als titel heeft "De weg naar Damaskus" en „voortdurende bekering eist". Hij deed een oproep tot „radicaal discipelschap en een vreedzame oplossing in Zuid-Afrika". Daarna noemde hij geweld de enige oplossing „omdat geweldloosheid altijd de machthebbers in de kaart speelt". Vervolgens wees hij op de „onaangeboorde reserves van goede wil bij de Zuidafrikaanse volkeren". Tijdens deze bijeenkomst, op het 'Gerechtigheidsplein', werd het volkslied van de bevrijdingsbeweging ANC gezongen.

Pure profanie

Het programmapunt "Diepgang in het conciliaire proces, een theologisch debat" trok brede belangstelling. In dat forumgesprek, bestaande uit tien forumleden —critici en leden van de stuurgroep Kerkendag-, kwam een aantal bezwaren tegen het conciliaire proces in het algemeen en deze Kerkendag in het bijzonder aan de orde. Deelnemer was onder anderen ir. J. van der Graaf, die aangekondigd had slechts mee te willen doen om te verklaren waarom de Gereformeerde Bond als organisatie beslist niet aanwezig wilde zijn op deze Kerkendag. Hij leverde scherpe kritiek op het feit dat de dag zonder Schriftlezing en gebed begonnen was en dat het eerste programma „pure profanie" bevatte en „liederen die ik niet meezingen kan vanwege hun inhoud". Een „gewone huisvrouw" meldde met verstikte stem dat zij vond dat de Geest er juist wel was „want er waren zoveel mensen in de treinen en die liederen 
waren toch een gebed!" De zaal applaudisseerde massaal..


In zijn verklaring legde van der Graaf er sterke nadruk op dat het begrip bekering, „waarover hier op de Kerkendag gepraat wordt", zonder diepgang is.


"Ik mis het accent van de persoonlijke schuldbelijdenis". Hij 

verwees naar de Heideiberger Catechismus. Hij ging daarbij in op de afsterving van de oude mens - gepaard gaande met een hartelijk leedwezen over de zonde- en de opstanding van
de nieuwe mens. „Het is onmogelijk te praten over bekering en de aanpak van de thema's van het conciliaire proces zonder die levendmakende ervaring".
Door verschillende forumleden werd hij op die uitspraken fel aangevallen.

(On)deugd
Dr. J. Vlaardingerbroek, gereformeerd predikant, zei dat het er bij het conciliaire proces op lijkt, dat er bekering van ondeugd naar deugd plaatsvindt. „Er wordt geprobeerd een 'paradijs' zonder God te maken. Maar dan is de Geest er niet. Tijdens de bijeenkomst in Bazel over het conciliaire proces was de teneur dat slis men zich tot het milieu bekeert, men zich daarmee tot God bekeert. Dan begint men aan het verkeerde eind". Ds. W. W. Verhoef, voorzitter van de charismatische werkgemeenschap, verweet Van der Graaf te veel oude bekeringstaal te gebruiken. „Ik wil de zonde dieper peilen", zo merkte hij op en noemde „het Europese perspectief van de zonde".
Tijdens een andere forum-discussie reageerde de zaal met een hevig boegeroep op de rooms-katholieke dr. H. A. van Munster, die opmerkte dat de verdeling van de ambten in de Rooms-Katholieke Kerk niet strijdig is met de opvatting dat mannen en vrouwen gelijkwaardig zijn. „In alle monotheïstische religies zijn mannen de bedienaren van het heil", zo zei hij.

Troon der kerk

De gereformeerde predikante M. J. van der Veen-Schenkeveld zei daarop eerst dat „geloei verschrikkelijk te vinden". Daarna stelde ze dat de gevoelens die vrouwen op dit punt hebben, niet over te dragen zijn aan de mannelijke gezagdragers in de Rooms-Katholieke Kerk. „Maar in de toekomst zijn er geen beslisingen meer mogelijk zonder vrouwen", zo vervolgde ze, waarop de zaal applaudisseerde. Haar remonstrantse collega M. A. Bosman-Huizinga merkte op dat „er nog heel wat stappen moeten worden gezet op weg naar de troon van de kerk".
In het officiële slotdocument, ondertekend door onder anderen kardinaal Simonis, werd gestreefd naar „het bevorderen van de maatschappelijke gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen". Eigen activiteiten en onderlinge verhouding moeten kritisch bezien worden. „Dan pas kunnen we op een geloofwaardige wijze er aan meewerken dat deze aarde en ons land een veilig huis wordt voor allen met wie.God een verbond voor het leven sloot", aldus het slotdocument.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 18 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

„Maar één zwak puntje, en dat bouwen we om

Bekijk de hele uitgave van maandag 18 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken