Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

"Zaken zijn zaken" in Shanghai

Economische vooruitgang voor miljoenenstad belangrijker dan politieke

5 minuten leestijd

SHANGHAI — Shanghai, een miljoenenstad in het zuiden van China, ligt niet alleen geografisch gezien ver weg van de hoofdstad Peking. Ook in andere opzichten treedt een wereld van verschil naar buiten. Drie maanden na het bloedige neerslaan van de democratiseringsbeweging in. Peking lijkt de daaropvolgende campagne van politieke repressie groten-deels aan Shanghai voorbij te gaan. "Zaken zijn zaken" luidt als immer het motto in de havenstad. Politiek staat daarbuiten.

De stad is met haar 12 miljoen inwoners het belangrijkste economische centrum van de Volksrepubliek China. Shanghai is volop bezig met een ambitieus industrieel herstructureringsprogramma dat beoogt de stad ook op het internationale financiële en industriële vlak een belangrijke rol te laten spelen.
In scherp contrast hiermee staan de ontwikkelingen elders in China, waar na de dramatische gebeurtenissen op het hoofdstedelijke Tiananmenplein de repressieve catnpagnes niet zonder gevolg zijn gebleven. De activisten van de democratiseringsbeweging zijn door de regerings- en partijtop bestempeld als contra-revolutionaire rebellen, waarmee hun politieke doelstellingen volledig in diskrediet zijn gebracht. Daarnaast is in grote delen van China ook een hetze op gang gekomen te-gen het particuliere bedrijfsleven, bij uitstek de exponent van het kapitalisme.

Uitzonderingspositie

Door sommige waarnemers wordt de uitzonderingspositie van Shanghai toegeschreven aan het feit dat de vroegere burgemeester en partijleider van de stad, Jiang Zemin, inmiddels landelijk partijleider is geworden. Jiang heeft de plaats ingenopien van de weggezuiverde Zhao Ziyang, die in ongenade was gevallen omdat hij te veel oor had voor de wensen van de democratiseringsbeweging.
In Peking werd het Volksbevrijdingsleger ingeschakeld om de beweging nee te slaan en is nog altijd de staat van beleg van kracht. In Peking kende de beweging ook haar massaalste aanhang; eind mei verzamelden zich dagelijks vele honderdduizenden studenten en niet-studenten op het Tiananmen-plein.
In Shanghai kwamen de studenten eveneens in actie, maar daar waren de betogingen lang niet zo massaal en leek de beweging een brede basis te ontberen. Hoewel zich incidenten voordeden waarbij doden vielen, werden in Shanghai geen troepen ingezet.
„Het gaat goed in Shanghai. We zijn nooit echt ontzettend zenuwachtig geworden. Er zijn hier geen troepen", zo meende een verkoper. Een jonge overheidsfunctionaris zei: „Het gaat hier aardig ontspannen toe. De bevolking van Shanghai staat bekend om haar zakelijkheid. Ze hebben niet vee! op met politiek".

Een student van de plaatselijke Fudan-universiteit, in het begin van de zomer het centrum van de protesten, gaf toe dat de democratiseringsbeweging in Shanghai geen brede steun van de bevolking had gekregen. „De meeste mensen namen een middenpositie in. Ze stonden niet voor de volle 100 procent achter de studenten, maar ze vonden het optreden van de regering in Peking te wreed".

Heropvoeding

Ondertussen staat de studenten van Shanghai, evenals hun collega's in Peking, een politiek heropvoedingsprogramma te wachten. „Veel studenten zullen een aantekening in hun dossier krijgen, die later nog veel schade kan aanrichten. De mensert zijn het zeker niet vergeten, maar het is net een boze droom waar we niet over willen praiten. We hebben nog een lange weg te gaan", stelde de student vast.

Arbeiders die rechtstreeks betrokken waren bij ongeregeldheden tijdens de protestgolf in Shanghai zijn gearresteerd en bestraft. Er zijn echter geen collectieve maatregelen tegen de arbeiders getroffen. „Produktie is de eerste verantwoordelijkheid van een arbeider", stelde Yang Xianghai, plaatsvervangend hoofd van de planningscommissie van Shanghai. „Onze arbeiders moeten de kwaliteit van hun werk verbeteren, en hun moreel en hun discipline, maar we gaan hier niet aan politiek onderwijs doen".
Yang wekte de indruk de recente politieke onrust alleen maar lastig te hebben gevonden met het oog op de ontwikkelingsplannen van zijn stad. De tijd die met de studentenacties verloren is gegaan, moet zo snel mogelijk worden ingehaald.

De plancommissie heeft ambitieuze doelstellingen. De oude fabrieken moeten worden gerenoveerd en de bedrijven die nu nog goedkope produkten leveren, moeten overschakelen op luxere artikelen, die geëxporteerd kunnen worden. Momenteel wordt rond de 15 procent van alle in Shanghai vervaardigde produkten uitgevoerd.

Yang erkende dat de stad, vanwege de vanuit Peking opgelegde fiscale bezuinigingsmaatregelen en een tragere economische groei op landelijk niveau, minder fondsen ter beschikking heeft voor de herstructureringsplannen dan aanvankelijk was gehoopt. Daarnaast ontbreekt het de stad aan voldoende buitenlandse valuta. Niettemin zullen, volgens Yang, de grote renovatie- en moderhiseringsplannen worden doorgevoerd, waaronder de aanleg van een nieuwe haven, een ondergrondse, een nieuwe riolering en een nieuw telefoonnet.

Satellietsteden

Ondertussen worden aan de randen van Shanghai satellietsteden uit de grond gestampt. In dé oude binnenstad worden huizen gesloopt om plaats te maken voor aanzienlijk ruimere woningen met veel groen. Bouwvakkers zijn dag in dag uit aan het werk aan hoge flatgebouwen, waarin industriële centra of luxe hotels gevestigd zullen worden.
Bij de verwezenlijking van al die plannen hangt veel af van wat de landelijke partijleiding in de zin heeft. Vooralsnog heeft de bejaarde leider Deng Xiaoping achter de schermen nog altijd de touwtjes strak in handen. Deng zelf was de stuwende kracht achter de economische hervormingen van de afgelopen tien jaar; de met deze hervormingen gepaard gaande roep om politieke hervormingen vond bij hem echter geen gehoor. Of zijn nieuwe 'kroonprins' Jiang uit Shanghai ook daadwerkelijk zijn opvolger zal worden, zal de toekomst leren. Shanghai lijkt bij zijn oud-burgemeester en voormalig partijleider in ieder geval een streepje voor te hebben.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 19 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 19 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken