Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

In Rusland ratelt men over vlees

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

In Rusland ratelt men over vlees

Slechte voedselsituatie wordt in Sowjet-Unie bijna obsessie

5 minuten leestijd

MOSKOU — De burgers van de Sowjet-Unie hebben een nieuwe regel geformuleerd: hoe meer passagiers in een bepaald land levensmiddelen met zich meevoeren, des te slechter staat het er voor met de voedselsituatie in het desbetreffende land. De Sowjet-Unie zou op zo'n ranglijst geen beste score maken.

Overal in het land, in bussen, treinen en vliegtuigen, zie je mensen met grote tassen volgepakt met etenswaren. Hele dagreizen, ja, zelfs complete weekeinde-uitstapjes worden ondernomen om worst of verse tomaten te kopen. Voedsel is bijna een obsessie geworden voor de gemiddelde Rus. Vraag je iemand hoe het met het leven staat, dan begint hij meteen over vlees te ratelen. Niet voor niets besloot Fjodor Boerlatski, lid van de Opperste Sowjet, zijn oproep aan Nederland in het kader van hulp bij het oplossen van de problemen in de landbouw, met de constatering dat de situatie in de Sowjet-landbouw „dramatisch" is..

Scherp afstekend

De voedselsituatie in de hoofdstad is naar verhouding nog enigszins dragelijk. Daar is officieel 164 kilo vlees en bijna 700 kilo melk en melkprodukten per hoofd van de bevolking beschikbaar. Dat steekt scherp af bij het omliggende gebied, de provincie Moskou. Daar is voor elke burger slechts 28,6 kilo vlees beschikbaar. Ook zijn er veel minder melkprodukten te krijgen. Elders in het land is de voedselsituatie nog slechter.

De Moskouse overdaad (tenminste op papier) is enerzijds een gevolg van het gegeven dat de bureaucratie natuurlijk het best voor zichzelf zorgt. Wie het dichtst bij het vuur zit, warmt zich het best. De perestrojka heeft hieraan wel iets veranderd, maar toch is Moskou wat bevoorrading betreft nog steeds bevoordeeld. Anderzijds is het ook een gevolg van het feit dat rekening wordt gehouden met "heruitvoer" van levensmiddelen door mensen van buiten de stad, van het platteland. De paradoxale situatie doet zich voor dat in veel gebieden waar het voedsel wordt geproduceerd de tekorten het grootst zijn. Alles gaat haar de stad. De journalist Joeri Tsjernitsjenko schreef vol ironie over de grote tekorten en de verschillen tussen Moskou en de rest van het land dat, waar de bureaucratie faalt, „de burger met zijn aangeboren gevoel voor rechtvaardigheid zorgt zelf voor een nieuwe herverdeling van het voedsel, namelijk vanuit de stad terug naar het dorp".

Slachtafval

Volgens de statistieken is het gemiddelde vleesverbruik per hoofd van de bevolking 64 kilo, evenveel als bij voorbeeld in Groot-Brittannië. De Britten hoor je echter niet over vlees. Volgens de landbouwdeskundige V. A. Tichonov komt dat doordat de werkelijke hoeveelheid vlees die een Rus consumeert geen 64, maar minder dan 40 kilo is. In de bedoelde 64 kilo zit namelijk van alles verwerkt wat in het Westen voor slachtafval doorgaat. Zelfs botten en huiden worden door de worst gedraaid.

Ook in groente, fruit en aardappelen die de consument koopt zit een grote hoeveelheid afval verwerkt. Van in de winkel gekochte aardappelen gaat bij het schillen bij voorbeeld nog eens ruim 20 tot 25 procent af door rotte plekken, verdroogde exemplaren en dergelijke.

Dit betreft echter alleen de laatste fase in de voedselketen, van winkel naar consument. De totale voedselverliezen bij transport en verwerking liggen op gemiddeld 30 procent van de jaarlijkse produktie. Bij groente en fruit liggen de verliezen zelfs boven de 50 procent.

Miezerig restant

De reeds genoemde Tichonov illustreerde de omvang van de verliezen met het voorbeeld van de aardappel. De Sowjet-Unie is met een jaarlijkse produktie van meer dan 87 miljoen ton de grootste producent van aardappelen ter wereld. Men produceert meer dan China, de VS, de beide Duitslanden en Engeland samen. In geen van die landen, met samen 1436 miljoen inwoners, is een tekort aan aardappelen.

In de Sowjet-Unie, met 286 miljoen mensen, wel, en wat voor een tekort! Van de 31,4 miljoen ton aardappelen die in de staatssector wordt verbouwd (de rest verbouwen boeren op privé-lapjes grond), wordt slechts 12 miljoen ton bij de Staat aangeleverd voor distributie naar de consument. In de staatsdistrubutiecentra gaat nog eens 4 miljoen ton aardappelen verloren, waardoor slechts 7 tot 8 miljoen ton echt in de winkel komt. Thuis bij het schillen gaat er van dat miezerige restant dan nog eens de genoemde 20 tot 25 procent afval af.

Gezonde aardappelen

Waardoor worden die enorme verliezen veroorzaakt? De voornaamste oorzaak is de desinteresse die zowel producent als distributeur en verwerker in het staatsapparaat parten speelt. Die wordt op zijn beurt weer veroorzaakt door de nog altijd enorme bureaucratie en het gebrek aan zelfstandigheid, zowel op economisch als bedrijfstechnisch gebied.

Dat het anders kan bewijzen de kleine privéboertjes. Ze bieden op de kolchozmarkt zelf verbouwde goede en gezonde aardappelen aan, maar . dan wel tegen een vier- tot vijfmaal zo hoge prijs als in de staatswinkel. De prijs die de consument normaliter voor zijn produkten moet neertellen, is laag. Hij befaalt vaak minder dan de werkelijke kostprijs. Kolchozen en sowchozen krijgen van de staat weliswaar subsidies, maar toch is het voor hen weinig stimulerend verliesgevende of marginaal-renderende produkten te verbouwen.

Spijt

In de Sowjet-landbouw-zitten legio knelpunten, zowel aan de produktiezijde als aan de zijde van opslag, verwerking en vermarkting. Dit oogstseizoen was er zeker in Europees Rusland een goede graanoogst, maar duizenden machines stonden stil op het veld omdat er geen brandstof en onderdelen te krijgen waren. Daar is slechts langs een langdurige bureaucratische weg een hand op te leggen. Ook is nodig dat de prijzen voor landbouwprodukten worden vrijgegeven en zeker nodig is de ontmanteling van het bureaucratische apparaat.

Alle mooie besluiten en voornemens van de laatste jaren ten spijt is daarvan in de praktijk nog weinig terecht gekomen. Het conservatieve verzet bleek de hervormers in Moskou nog te sterk. Echter, hoe ernstiger de problemen in de landbouw, hoe radicaler de eisen van de hervormers worden. „Laat er eindelijk eens een echt vrije landbouw komen, het is eigenlijk al zo goed als te laat!"; aldus Joeri Tsjernitsjenko. Zou er nog een kans zijn?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 20 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

In Rusland ratelt men over vlees

Bekijk de hele uitgave van woensdag 20 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken