Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Dieren uit de bijbel

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Dieren uit de bijbel

4 minuten leestijd

Sperwer

Deze drieste roofvogel wordt in de Bijbel enkele keren genoemd, namelijk bij de wetgeving in Leviticus 11:16 en in Deuteronomium 14:15. Ook Job noemt de vogel in hoofdstuk 39:29: „Vliegt de sperwer door uw verstand...?" Daaruit blijkt dat de sperwer in Palestina een trekvogel is. Het verspreidingsgebied van deze vogel is groot en beslaat geheel Europa, Midden-Azië en Noordwest- Afrika. De grens ligt precies noordelijk van Israël. Daar komt de sperwer alleen als wintergast. Het is mogelijk dat in de Bijbel de Balkansperwer wordt bedoeld. Die leeft rondom de Zwarte Zee, dus dicht bij Israël, en is in het veld niet van de gewone sperwer te onderscheiden.

Wintergast
Een jagende sperwer gaf mij dit onderwerp in. Vroeg in de morgen hoorde ik in mijn tuin het alarmgeroep van mussen. Ik ben gewend om dan meteen naar buiten te kijken of, als ik buiten ben, de lucht te observeren. Ook dit keer was het raak. Als een blauwgrijze schim suisde een sperwer over de pergola naar de mussen bij het vijvertje. Hij maakte een haakse bocht achter zijn prooi aan en stoof tot bijna in de dichte laurierkers. Daarvandaan ging het, als een schaduw zo snel, terug langs de . schuur, waar de rover door de tuin van de buren verdween. Het was een mansperwer, herkenbaar aan de grijze kleur. Ik heb sperwers op deze manier vaak prooi zien slaan... of missen. Het gaat steeds zo snel dat het pas goed tot je doordringt als de vogel al verdwenen is. Het is dan ook moeilijk om deze vogel goed te observeren. Dat kan alleen bij zijn horst.

De mansperwer vangt graag kleine vogels en heeft een voorkeur voor mussen. In Israël wijkt hij daarvan niet af. In het Bijbels Woordenboek staat ervan: „Algemene wintergast in Palestina, vooral in het Jordaandal, waar hij zich bij voorkeur met mussen voedt. Hij blijft soms broeden in de noordelijke heuvels. In de Nijllanden is hij 's winters zeer algemeen, maar daar verdwijnt hij in het voorjaar geheel.

Verrassingsaanval
Dat de sperwer graag op mussen jaagt, komt doordat die vogels zo algemeen zijn. Ze zijn echter niet zo gemakkelijk te overrompelen. Mussen zijn zeer oplettend en stuiven bij het geringste, vaak slechts vermeende gevaar, weg. Ze blijven graag in de omgeving van een dichte struik of klimop, waarin zij zich snel en veilig kunnen verschuilen.

Ik herinner mij hoe ik als schooljongen een sperwer de mussen zag achtervolgen tot in een dichte meidoornstruik. Dat was onderaan het talud langs de Gooise Vaart in Hilversum. De drieste jager cirkelde enkele keren om de struik, stootte er zelfs in door en streek met de prooi weg. Dat lukt hem niet altijd, maar hij haalt elke dag zijn maaltje wel op. Door laag te vliegen, elke dekking te benutten en zo dicht mogelijk ongezien te naderen en dan razendsnel toe te stoten, slaat hij meestal raak. Terecht staat in mijn veldgids: „De verrassingsaanval is de favoriete jachtmethode van de sperwer. De vogelwaamemer moet bedacht zijn op de plotselinge alarmkreten van opgeschrikte zangvogeltjes, wanneer de snelle, eeelogige rover deze vanuit een hinderlaag overvalt".

Tentje
Ik weet dit uit ervaring. Mijn ouderlijk huis bood onder de oudhollandse dakpannen volop broedgelegenheid voor mussen en spreeuwen. Sperwers jaagden er geregeld op. In mijn oudste aantekening staat ervan: „3 april 1941. Vanaf de weg komt laag tussen de bomen van de asbeltdijk door, een sperwer aanvliegen. Hij verdwijnt achter de dijk. Even daarna komt hij in pijlsnelle vaart laag over de grond op huis aan. Hij vliegt met een boog omhoog over de nok, slaat meteen rechtsaf met een luid schreeuwende spreeuw in zijn klauwen. Hij strijkt ermee op het grasveld waar hij, met de staart schuin op de grond steunend en de vleugels als een tentje om de prooi gevouwen, de spreeuw gaat plukken". De biotoop van de sperwer is kleinschalig landschap met veel afwisseling van bosjes, houtwallen, parklandschappen en open terreinen. In ons land leven de sperwers vooral in cultuurlandschap. Dat biedt de vogels gelegenheid voor hun overrompelende jachtmethode. Zij broeden in ons land vrijwel uitsluitend in jong naaldbos. Verwaarloosd grove-dennenbos schijnt hun voorkeur te hebben.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 22 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Dieren uit de bijbel

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 22 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken