Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Christen-historid hebben deze tijd veel te zeggen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Christen-historid hebben deze tijd veel te zeggen

Nieuwe VCH keert zich tegen „a-historische" tijd

5 minuten leestijd

UTRECHT - Als de band met het verleden verloren gaat, komt de geest van de tijd ervoor in de plaats. In de protestants-christelijke wereld zijn veel luiken dichtgegaan.Ook ten aanzien van de eigen geschiedenis schort het aan overtuigingskracht, visie en interpretatie. Als christen-historici kunnen we echter een eigen geluid laten klinken en hebben we iets te zeggen in deze tijd. Deze woorden sprak drs. K. Kuiper zaterdag ter opening van het oprichtings-congres van de Vereniging van Christen-Historici (VCH), gehouden in Utrecht. 2o'n honderd belangstellenden hebben inmiddels interesse getoond voor de nieuwe vereniging, die zich op de basis van Bijbel en gereformeerde belijdenis wil bezighouden met bezinning op de geschiedenis.

Drs. Kuiper, docent geschiedenis wees op de vervreemding van de moaan de Evangelische Hogeschool, be nadrukte de rijkdom van de protes tants-christelijke traditie. „Wij kunnen putten uit dat eeuwenbrede arsenaal geestelijk gedachtengoed, die kilometerslange planken nalatenschap, gevoed en geïnspireerd door de gereformeerde overtuiging". De huidige tijd kenmerkt zich volgens Kuiper door een a-historische gezindheid, die de waarden van het verleden nutteloos verwerpt. De gereformeerde gekeerdheid en sleur en lijkt zich te hebben verzoend met de gedachte een gedoogde culturele minderheid te zijn.
In de lijn van Groen van Prinsterer pleitte Kuiper ervoor om de gereformeerde overtuiging te bewaren, opdat zij haar kracht niet zal verliezen. Die gereformeerde overtuiging is volgens hem nooit verdwenen, hoezeer ook verzwegen, en heeft voldoende potentieel om richting te wijzen in deze tijd. Doel van de vereniging is om vanuit een gezamenlijke gereformeerde belijdenis zich te bezinnen op het gedachtengoed dat reeds eeuwen een specifiek en eigen karakter heeft gehad. Het welslagen van de plannen hangt daarbij volgens Kuiper voor de grootste deel af van de aanhang die men als vereniging kan verwerven. 

Religie en Oranjehuis

Dr. G. Puchinger, voormalig hoofd van het Documentatiecentrum van het Nederlands Protestantisme aan de Vrije Universiteit en lid van het comité van aanbeveling van de VCH, wees op de vervreemding van de moderne geschiedwetenschap van religieuze waarden, inclusief die van de gereformeerde traditie. Het geschiedenisonderwijs aan de rijksuniversiteiten was en is grotendeels in handen van humanisten, zo moest hij constateren.
Vroeger was volgens Puchinger de Nederlandse geschiedenis te vergelijken met een ellips, waarvan de beide brandpunten waren: de religie en het Oranjehuis. „Maar het Oranjehuis, 
dat eens in het centrum van onze geschiedenis stond, wordt In de tegenwoordige geschiedbeoefening steeds meer achterwaarts gedreven, de religie wordt uitgedreven en verzwegen", aldus Puchinger. Twee derde van de geschiedenis van het Nederlandse volk laat zich volgens hem niet begrijpen zonder de religieuze achtergronden te kennen.
Puchinger laakte het eenzijdig gebruik van sociologie en psychologie in de geschiedenis. Met name de „modellen" moesten het ontgelden. De hedendaagse geschiedenisbeoefening staat momenteel ver buiten het gewone leven, zei hij. Historici moeten dodenopwekkers zijn, door middel van het verhaal, mensen die iets van het „musische" Hebben, zo merkte hij tijdens de discussie op. Geschiedenisbeoefening is voor hem geen vak, maar „a way of life", ook -en vooral- open staand voor de amateur en dilettant.
In de geschiedenisbeoefening hebben wij -in de lijn van Augustinus- God en de ziel ook in de geschiedenis te zoeken, zo zei hij verder. Geschiedenis verrijkt ons geestesleven, waar bij idealisme meer waard is dan knap gereglementeerde professionaliteit.
Goed historisch werk wordt met name bepaald door persoonlijkheid, door karakter en talent. Puchinger hekelde de schools geworden universiteit, waar bureaucratie en massaliteit het persoonlijk leermeesterschap dreigen te verstikken en waarbij de universiteit degradeert tot een verzameling van vakscholen onder één dak. „Een kleine, overtuigde groep tot veel meer in staat dan een grote culturele groep zonder overtuiging", zo bemoedigde hij de nieuwe VCH.

Huygens

Fruytier-scholengemeenschap in Apeldoorn, hield een referaat over Constantijn Huygens. Hofman schetste de staatsman en literator als een veelzijdig man, produkt van een renaissancistisch-humanistische opvoeding, iemand die oprechte vroomheid met geloofsvertrouwen kon verbinden. Huygens was gericht op verzoening en harmonie en was wars van dogmatische twisten.
Hij koos onvoorwaardelijk partij voor Descartes „en stapte daarmee over de fundamentele bezwaren heen die Voetius koesterde jegens deze Franse filosoof', aldus Hofman.

De christen-historicus moet volgens Hofman' zicht hebben op de verwoestende inwerking van de zonde op aarde en mens, alsmede op de herstellende kracht van Gods genade in Jezus Christus. De christen-historicus dient voorts oog te hebben voor het feit van Gods voorzienigheid, „al erkent hij dat die niet altijd te doorgronden Is". Hij moet ook weten van de eschatologie, namelijk dat de historie dwars door het gericht heen geleid wordt naar de schepping van een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.

Het -bestuur van de VCH bestaat uit drs. R. Bisschop, drs. G. Harinck, F. Quist en mevrouw drs. H. van de Streek. Men hoopt begin volgend jaar met het eerste tijdschriftnummer te komen, dat gewijd is aan vrouwengeschiedenis. Men wil daarmee inspelen op het verplichte vak vrouwengeschiedenis dat de komende twee jaren op scholen gegeven moet worden. Via donaties van scholen en instellingen heeft de nieuwe vereniging inmiddels het nodige startkapitaal bijeen gegaard.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 25 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Christen-historid hebben deze tijd veel te zeggen

Bekijk de hele uitgave van maandag 25 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken