Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Van geliefd leider tot dictator

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Van geliefd leider tot dictator

Filippijnse leider Ferdinand Marcos, een vat vol tegenstrijdigheden

6 minuten leestijd

MANILA - Toen Ferdinand Edralin Marcos in 1966 het presidentschap van de Filippijnen op zich nam, werd hij binnengehaald als de Aziatische John F. Kennedy. Hij was een oorlogsheld en leek een leider met kracht en visie, die in staat was om het land, dat na vier eeuwen buitenlandse overheersing het feodalisme nog altijd niet van zich af had weten te schudden en geteisterd werd door armoede, een nieuw aanzien te geven.

Van alle Filippijnse presidenten bleef Marcos het langst aan de macht. Na twee decennia, waarin hij zich had ontpopt als een corrupt dictator, werd hij door een volksopstand ten val gebracht en moest hij de wijk nemen. Hij liet een land achter met een volledig verwoeste economie en een gewapende communistische opstand.

Marcos vluchtte naar de Verenigde Staten, het land waar hij altijd de nauwste banden mee had onderhouden. Hij werd er in staat van beschuldiging gesteld omdat hij de Filippijnse schatkist jarenlang had geplunderd. Volgens de huidige Filippijnse regering van president Corazon Aquino hebben Marcos en de zijnen de schatkist zo'n 20 miljard gulden lichter gemaakt en het geld met behulp van een netwerk aan tussenpersonen en nietbestaande firma's naar het buitenland gesluisd.

Briljant strateeg

Ook door zijn meeste vijanden werd Marcos gezien als een briljant politiek strateeg, die vooral in zijn gloriedagen wist waar de zwakheden en de sterke punten van zijn volk lagen en deze uitstekend wist uit te buiten.

Marcos leek een vat vol tegenstrijdigheden. Geboren in een streek waar de bevolking bekend stond om zijn zuinigheid, liet hij zich erop voorstaan een eenvoudig man te zijn die hield van de eenvoudige dingen in het leven. Hij leefde echter in een paleis dat bol stond van de pracht en praal, met in iedere kamer een geschilderd portret van "Ferdinand de Dappere".

Tijdens zijn presidentschap wist Marcos een einde te maken aan het wijdverbreide straatgeweld, liet hij in totaal meer dan 100.000 kilometer wegen aanleggen, 3354 scholen bouwen en werden duizenden dorpen op het platteland van elektriciteit voorzien. In dezelfde periode schafte hij echter ook het Congres af, stelde hij zijn eigen versie van de grondwet op, kondigde hij de staat van beleg af en werden in zijn naam tienduizenden politieke tegenstanders achter tralies gezet en werden grove schendingen van de mensenrechten begaan.

Moordproces

Marcos werd op 11 september 1917 geboren in 

Sarrat, in de provincie Ilocos Norte. Hij was het eerste kind van Mariano en Josefa Edralin Marcos; later volgden nog een jongen en twee meisjes. Vader Marcos was advocaat en politicus, moeder was onderwijzeres. Als jongetje raakte Marcos vertrouwd met het gebruik van vuurwapens en ontwikkelde hij een voorliefde voor de jacht.

Met zijn fotografisch geheugen bleek hij op school en universiteit een uitstekende leerling, die in 1939 zijn rechtenstudie afsloot als de beste student van dat jaar.

Toen Marcos 22 was en nog studeerde kwam hij voor het eerst in het nieuws, als verdachte in een moordproces. Hij werd veroordeeld wegens moord op een politieke rivaal van zijn vader. Marcos ging tegen zijn vonnis in beroep en slaagde erin zijn zaak heropend te krijgen voor het Hooggerechtshof, waar hij zijn eigen verdediging voerde. Het Hooggerechtshof vernietigde het eerdere vonnis wegens gebrek aan bewijs. De zaak kreeg destijds veel publiciteit en vormde uiteindelijk de springplank voor Marcos' politieke carrière.

Politieke carrière

Zijn plannen om het te gaan maken in de politiek werden echter verstoord door de Japanse invasie van december 1941. Pas na de oorlog begon zijn politieke carrière als medewerker van Manuel Roxas, die de eerste president van de Filippijnen was. Als lid van de Liberale partij zat Marcos van 1949 tot 1959 in het Huis van Afgevaardigden en van 1959 tot 1965 in de Senaat, de laatste twee  jaar als voorzitter.

In 1965 stapte hij uit de Liberale partij en trad toe tot de Nationalistische partij waarvoor hij datzelfde jaar de presidentsverkiezingen won. In 1969 werd hij opnieuw voor vier jaar gekozen. Marcos' eerste ambtstermijn werd gekenmerkt door economische voorspoed en verbetering van de infrastructuur, mede dank zij omvangrijke Amerikaanse investeringen. Maar na zijn herverkiezing in 1969 ging het snel bergafwaarts met de economie en nam de politieke onrust toe. In september 1972 vormde de dreiging van een naar Marcos' zeggen communistische omwenteling voor hem aanleiding de staat van beleg af te kondigen.

Er volgden talrijke arrestaties, de massamedia werd het zwijgen opgelegd, het congres ontbonden, alle politieke partijen verboden en de vakbonden monddood gemaakt. Deze maatregelen waren nodig omdat het land er in alle opzichten slecht voor stond. Marcos breidde zijn bevoegdheden verder uit met de uitvaardiging van een nieuwe grondwet in 1973.

Ofschoon hij in 1981 de staat van beleg introk, behield hij veel van zijn vergaande bevoegdheden. Er volgden grondwetswijzigingen, op grond waarvan Marcos opnieuw aan de presidentsverkiezingen kon meedoen en hem een ambtsperiode gaven tot 1987.

Het leger groeide uit tot een van de voornaamste steunpilaren van Marcos, zeker na het afkondigen van de staat van beleg in 1972. In dat jaar telde het leger nog 60.000 man en was het vooral in Manila gestationeerd. Maar dit werden er ruim 250.000, met nog eens 75.000 leden van de paramilitaire politiemacht erbij, die zich verspreidden over alle eilanden.

Onvrede

De absolute wanverhouding tussen arm en rijk in het land alsmede de politieke repressie vielen voor de Filippijnse bevolking nog te aanvaarden, zolang de koek groot genoeg was. Maar toen die eenmaal kleiner werd, was het gemor niet van de in 1983 bood een uitlucht. De moord op Aquino laatklep voor de onderhuidse onvrede over de economische moeilijkheden en er volgden massale protestbetogingen tegen het bewind-Marcos.

Aan zijn heerschappij kwam een einde doordat de regering Reagan de Amerikaanse steun aan Marcos introk. Om de na de moord op Aquino de groeiende Amerikaanse kritiek te pareren door zijn populariteit te bewijzen besloot Marcos in 1986 vervroegde presidentsverkiezingen te houden, op 7 februari. 
Hij liet zich daarna tot president uitroepen, maar de woede onder bevolking over de fraude tijdens de verkiezingen bleek te groot. Zij ging massaal de straat op om te protesteren en te eisen dat oppositieleidster Corazon Aquino aan de macht kwam. Onder uiterste druk van de Amerikanen stond hij op 25 februari 1986 de macht af aan Corazon Aquino, de vrouw van zijn vroegere, vermoorde rivaal Aquino.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 29 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

Van geliefd leider tot dictator

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 29 september 1989

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

PDF Bekijken