Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Met oldtimer-bussen door de Tatra, Hongaarse poeszta en cultuursteden

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Met oldtimer-bussen door de Tatra, Hongaarse poeszta en cultuursteden

6 minuten leestijd

Deze zomer maakten wij een zogeheten oldtimer-zwerftocht door dat deel van ons continent dat vóór de Tweede Wereldoorlog en de deling in twee 'blokken' vooral Midden-Europa werd genoemd. Dat gebied is de laatste tijd weer volop in het nieuws, bij voorbeeld door de nadruk op het eigensoortige van deze streken tegenover zowel Oostals West-Europa en door de toenadering van Hongarije tot het Westen en tot Oostenrijk, waarmee het ooit onder Habsburgs bestuur een keizerlijk-koninklijke dubbelmonarchie vormde.

De tocht met twee Zwitserse oude Saurer-postbussen uit de jaren '50 van Jan Hofstra Reizen uit Drachten voerde ons gezelschap zonder veel hindernissen —twee klapbanden niet meegeteld— via Duitsland langs Paderborn en Göttingen eerst naar het zuiden van de DDR. Daar deden we Eisenach en de Wartburg aan en over de belabberde Autobahn naar Erfurt en Weimar bereikten we de oude luxe kuurbadplaats Karlovy Vary in Tsjechoslowakije. Voor vooroorlogse Duiters is dat nog altijd Karfsbad in het door Hitler 'aangesloten' Sudentenland.

Houten dorpskerken

Daarna koersten wij in passend tempo -de 'oldtimers' haalden afhankelijk van het heuvel- en bergland en de slechte wegen kruissnelheden van zo'n 50 km en maxima van 70 km per uur...naar Praag aan de Vltava (Moldau, die ondanks componist Smetana al net zo weinig blauw is als de Donau van zijn collega Strauss). Een stad die meer dan één verhaal waard is. Op de zesde dag reisden wij oostwaarts af naar de oude zilverstad Kutna Hora en langs Brno bereikten we Gottwaldov, vernoemd naar de vroegere stalinistische Tsjechische leider. 
Des anderen daags doorkruisten wij in Slowakije het dalvan de Hron, waar in Zvolen en omgeving zowel fraaie oude burchten als sobere houten lutherse Een van de beide oude Saurer-bussen van het Friesch Autobus Museum te Drachten die ons in matig tempo door het historische Midden-Europa voerden. dorpskerken ons konden verwelkomen. 
Voort ging het, langs kerken en glooiende landschappen, naar Novy Smokovec in de Hoge Tatra, het grensgebergte met Polen. Levoca in de Tatra en de kunstwerken van de middeleeuwse meester Pavel van Levoca trokken de aandacht. Dat deed ook de stad Presov. We reden, soms op de alpine kronkelwegen bijna stapvoets, door de grensstreek met Polen en Rusland, genoten van de oude stad Bardejov en moesten de goudschat in de interessante stad Kosice ongezien achterlaten.

Wel 'namen' wij van hier een grensovergang naar Hongarije. Dat de betrekkingen tussen beide rode 'broederbanden niet zo erg hartelijk zijn, leren ons niet alleen de verhalen over de problemen rond de Oost-Duitse vluchtelingen in Praag en in Boedapest, maar ook onze eigen grenservaringen. Meer dan drie uren werden de bussen hier vastgehouden en de verhouding tussen de Tsjechoslowaakse en de Hongaarse grensbewakers bleek duidelijk niét vriendelijk. 
Een gevoel van opluchting overviel ons, toen we eindelijk Slowakije achter ons lieten en verder tuften naar het Hongaarse wijngebied bij uitstek, Tokaj aan de Tisza (die op oude Bosatlassen nog de Theiss heet). 
Hotel De Gouden Stier in het „calvinistische Rome" van Oost-Hongarije, Debrecen, bood ons bad en bed en we werden veel wijzer over de kerk- en cultuurhistorie van de stad. Jaren geleden was ik er ook en Debrecen is er veel mooier en vrolijker op geworden. 
'Onze' Michiel de Ruyter heeft er nog altijd zijn standbeeld, omdat hij ooit Hongaarse predikanten uit harde dienstbaarheid op de galeien heeft verlost. 

Poesta en Boeda

Na Debrecen wachtte ons de uitgestrektheid èn de toeristische flauwekul van de grote Hortobagy-poeszta, terwijl we ons naar de gaaf gerestaureerde oude stad Kecskemét spoedden, waar Zoltan Kodaly zijn muziekschool had. Die is ook nu nog in bedrijf, in een vroegere kerk met kloostergang. Na nog een poesta met gedresseerde paarden en ruiters, de Bugacs-poeszta, leidde onze weg naar Boeda en Pest aan de eerder bruin-gore dan blauwe Donau. De Hongaarse hoofdstad is uit twee, eigenlijk zelfs drie, delen samengesmeed tot het ene Boedapest met fraaie hoogtepunten —ook letterlijk— als de Matthiaskerk en het Vissersbastion in Boeda en het immense parlementsgebouw aan de Donau in Pest.

Na enkele veel te snel vervlogen dagen breken we op, richting Wenen. Dat gaat via Szentendre (St. Andreas) en de oude Hongaarse bisschopsstap Esztergom. De grens naar Burgenland ligt (bijna) open en de prikkeldraadversperring is alom reeds opgeruimd. Die wordt elders als souvenir in stukjes te Ifoop aangeboden en zo brengt dit stukje IJzeren Gordijn meer op dan alleen zijn sloopwaarde.

Bambergs "Klein-Venetië"

Wenen wordt voor ons na een haastige blik vanuit de bus op het fameuze Schloss Schönbrunn alleen een (bijna)  nachtelijk openlucht-diner aan een uiterst drukke spoorbaan en een nachtje in het "Zwitserse Huis" van de Evangelische Kerk in een westelijk district van de stad. Dus ondanks gewekte verwachtingen niks geen Wienerwald, geen Prater met reuzenrad en bloeiende bomen, geen Stephansdom, Nationale Bibliotheek of museum. 

Maar de volgende dag halen we de gemiste cultuurhistorie ruimschoots in in dé Benedictijner-abdij van Melk boven de Donau. Ondanks de regen biedt het in 'Habsburgs geel' geschilderde barokke complex van kerk, abij en bijgebouwen een indrukwekkende aanblik. Daarover gaat vandaag het verhaal op deze pagina. In Melk dronken wij koffie en de reis ging zoveel mogelijk langs de Donau, nu richting Westduitse grens bij Passau. De grootste stroom Oostduiters met hun stinkende tweetakt-Trabantjes moest toen nog komen. De avond en nacht mochten we 'stukslaan' in een Oostbeiers landstadje van dertien in een dozijn: Neumarkt/Opf. Daar was weinig te beleven, behalve wat namaak-middeleeuwse geveltjes en een weinig imposant raadhuis aan een opgebroken marktplein.

Maar de volgende stop bracht ons in het alleszins fraaie Beierse Bamberg met een mooi stadshart met Domkerk en "lÜein Venetië". Jammer was het alleen dat de meeste 'bruine' cafés en terrasjes ondanks de hete zomeravond hier al om tien uur dicht gingen. De aldus verdreven stelletjes moesten uitwijken naar bankjes in het park of naar disco-achtige tenten die ook het middeleeuwse centrum van Bamberg niet onberoerd laten.

Geen reisverslagen

De thuisreis verliep tamelijk gesmeerd, via de autosnelwegen langs Würzburg, Frankfort, Wiesbaden en Keulen. Beide Saurer-bussen hebben zonder mankementen ons zo'n 4200 kilometers rondgezeuld door een rijk cultuuren soms ook natuur-landschap. Het is onze bedoeling, in de komende RD-afleveringen een aantal bijdragen over die trip te publiceren: kerk(historie), cultuur, geschiedenis en zo meer. Bewust wordt daarbij niét de chronologische volgorde van de bustrektocht aangehouden. De artikelen zijn dus afzonderlijk te lezen. Vandaag de eerste: over de negen eeuwen oude historie van de Benedictijner monniken in de barokke abdij van Melk aan de Donau in Oostenrijk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 6 oktober 1989

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Met oldtimer-bussen door de Tatra, Hongaarse poeszta en cultuursteden

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 6 oktober 1989

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken