Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Levensbeschrijving Ragstatt a Weille opent serie

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Levensbeschrijving Ragstatt a Weille opent serie "Vergeten Eerstelingen"

"Ernstige" Coccejaan was verdacht bij strenge Zeeuwse Voetlanen

5 minuten leestijd

LEIDEN - Velen zullen wel eens gehoord, of zelfs iets gelezen hebben van Chr. Salomon Duijtsch. Deze joodse rabbijn kwam langs een diepe en moeilijke weg tot het geloof in Christus, en werd na veel omzwervingen gereformeerd predikant in Mijdrecht (1777-1795). We zijn geneigd te denken dat dit een uitzonderlijk geval was. Maar een eeuw vóór hem was een andere rabbijn een soortgelijke weg gegaan, zij het een iets minder schokkende. Zijn naam was Fridericus Ragstatt a Weille.

De bejaarde, maar nog vitale en onvermoeibare kerkhistoricus dr. J. Haitsma kwam hem op het spoor en beschreef reeds eerder zijn leven in het Hervormd Weekblad. Deze artikelenserie is nu omgewerkt tot een boeiend boek, het eerste in de reeks "Vergeten Eerstelingen".
Fridericus Ragstatt a Weille werd geboren in 1648 te Metz, uit een joodse familie die afkomstig was uit Spanje. Na een strenge joodse opvoeding en opleiding werd hij op jeugdige leeftijd rabbijn te Kleef.
Grondige zelfstudie, onder andere van de Talmoed, bracht hem tot twijfel aan het geloof der vaderen en tot de erkenning dat Jezus van Nazareth de Messias is. Dat leidde uiteindelijk tot een breuk met de synagoge en tot zijn doop en openbare belijdenis.

Onwetend en blind

In 1670 verliet hij Kleef om in Groningen theologie te gaan studeren. Dat verliep zo vlot, dat hij zich reeds twee jaar later beroepbaar kon stellen. Na nog een tijdje in Leiden colleges te hebbén gelopen, vertrok hij naar Middelburg, in de hoop dat een van de vele vacante gemeenten in die regio hem zou, beroepen. Hoewel men hem van bepaalde zijde nogal dwars zat, kreeg hij, na jaren van wachten, in 1677 een beroep naar de kleine Zeeuws-Vlaamse gemeente Ossenisse.
In dat overwegend roomse dorp heeft hij een paar jaar met grote ijver en trouw gewerkt. Zelfs probeerde hij de roomsen, „deze onwetende en blinde mensen in hun huizen te bezoeken en aan te spreken" om hen „te mogen winnen en tot kennis der waarheid te brengen" (Sl9). Maar veel vrucht mocht hij niet op zijn arbeid zien. In die gemeente kon hij toch zijn talent niet voldoende ontplooien en het zal dan ook een uitkomst voor hem zijn geweest toen de gemeente Spijk (bij Gorinchem) in 1680 een beroep op hem uitbracht. Hij is daar niet minder dan 28 jaar gebleven, tot zijn emeritaat in 1708.
Ook in Spijk arbeidde a Weille met ijver, èn met zegen! Voor twee joden (mocht hij het middel zijn om hen tè brengen tot Christus. Een hoogtepunt in zijn ambtelijke dienst was wel de doop van een Portugese jood in 1686. De preek over Psalm 2:6, die hij bij die gelegenheid hield, is uitgegeven.
Toch zijn er later problemen gerezen. In 1706 beklaagde de kerkeraad zich bij de classis Heusden (waaronder Spijk toen ressorteerde) over „grove onordentelijkheden in het waarnemen van des Heeren dienst als ergerlijk en onstigtelijk huijsbestier ende levensgedragh van zijn predikant". De classis constateerde inderdaad „de buijtensporige handel ende het onstigtelijk bedrijv" van ds. a Weille... (56-57).

Legerpredikant

Dat hij kort daarna vrijwillig legerpredikant werd, zal we niet los staan van deze kwestie. Maar ook toen zijn diensttijd erop zat, wilde het in Spijk niet meer vlotten. Op 60-jarige leeftijd vroeg en kreeg hij emeritaat, en dat was in die tijd bepaald niet gewoon... Hij was kennelijk nog gezond, want hij ging in Den Haag wonen, waar hij voor de tweede keer in het huwelijk trad en vier kinderen kreeg. In 1729 is hij overleden en te Rijswijk begraven.
Ragstatt a Weille heeft veel geschreven. De twee kleine gemeenten die hij diende, boden hem daartoe ook ruimschoots de gelegenheid. Behalve het verhaal van zijn overgang tot het christendom en enkele breed uitgewerkte preken staat op zijn naam een aantal theologische werken waarin, hij uit de schriften van het Oude Testament aantoont dat Jezus de Christus is. In het laatste hoofdstuk van zijn boek geeft Haitsma een opsomming van alle titels en van elk werk een korte inhoudsopgave.
De voormalige rabbijn had, gezien zijn verbondsleer, duidelijk de invloed van Johannes Coccejus ondergaan. Kennelijk heeft hij zich daardoor wat verdacht gemaakt bij de strenge Zeeuwse Voetianen met wie hij in Middelburg en omgeving in conflict kwam. Terecht evenwel rekent Haitsma hem tot de zogenaamde "ernstige" Coccejanen.

Leerzaam levensverhaal

We 'mogen dankbaar zijn voor deze grondige en tegelijk boeiende studie over deze "zoon van Abraham", die kwam tot kennis van en overgave aan de Messias, en die, door de liefde van Christus gedrongen, zijn Heiland mocht aanprijzen aan anderen, vooral aan zijn volksgenoten.
Met name vandaag, in de discussie rondom Israël, is dit levensverhaal leerzaam, omdat het onderstreept dat er geen andere weg tot God is dan Hij Die Zelf gezegd heeft: „Ik ben de Weg".
Het is een goede greep geweest van uitgeverij Groen deze serie over Messiasbelijdende joden op touw te zetten. "Vergeten Eerstelingen" staat onder redactie van drs. M. van Campen en dr. J. Haitsma. De inhoud van dit eerste deel"uit de reeks, en ook de smaakvolle uitgave, doet ons met grote belangstelling uitzien naar de volgende publikaties.
N.a.v. "Fridericus Ragstatt a Weille (1648-1729)",
serie Vergeten Eerstelingen, deel l, door dr. J. Haitsma;
uitg. J. j. Groen en Zoon, 1989; 87 blz.; |Sp Prïjs 18,50 gulden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 1 november 1989

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Levensbeschrijving Ragstatt a Weille opent serie

Bekijk de hele uitgave van woensdag 1 november 1989

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken