Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Drente waakt zorgvuldig over zijn kop, en terecht

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Drente waakt zorgvuldig over zijn kop, en terecht

"De olde landschap" in het noorden is aantrekkelijk voor high-tech, informatica en computerserviceverlening

2 minuten leestijd

Voorbij Assen, op weg naar Groningen. Dat zou een goede typering zijn voor Noord-Drenthe. De kop van Drenthe. Het gebied hoort bij Assen, bij Drenthe, onmiskenbaar. Maar 't is de laatste jaren niet los te denken van Groningen. Een simpele provinciegrens werkt niet altijd als scheiding.

Vanwege die ruimtelijke invloed van Groningen was er enkele jaren geleden sprake van aanpassing van de provinciegrens. De Drentse reactie was hard: „De kop mot d'r op!" En nog waakt Drenthe zorgvuldig over z'n kop. En terecht.
Maar Groningen moet genoemd worden! Een echte grote stad: uiterlijk en innerlijk, 'n Gezellige binnenstad, monumentale gebouwen, hoogbouw en industrieterreinen. Maar ook: bestuursfuncties, cultuur, kantoren. In de regeringsplannen het enige stedelijke knooppunt ten noorden van de lijn Amsterdam-Enschede!
Een eiland te midden van zijn "ommelanden". Bij die moderne ommelanden hoort allereerst Noord-Drenthe, ruwweg ten noorden van de lijn Norg, Assen, Zuidlaren. Het is niet meer zo bekend als vakantiegebied, maar een landschap om verliefd op te worden: licht golvend, korenvelden en weilanden, houtwallen, de heide van het Balloërveld, het stroomdallandschap van de Drentsche Aa, oud bos rond Paterswolde en hunebedden...
Maar ook grote meren als het Zuidlaarder en het Paterswoldse meer. Kortom: ideaal om te wonen, als het niet... in het hoge noorden lag! Geen nood. Dit kleine stukje heeft nog meer: een snelweg waarlangs je in anderhalf uur in Utrecht bent, een spoorweg, zelfs een luchthaven in Eelde! Tal van regionale wegen doorsnijden het gebied en er ligt zelfs een vaarverbinding tussen Assen en Groningen, de Noordwillemsvaart.
Maar om te kunnen wonen moet er ook werk zijn. De plaatselijke landbouw en de grote esdorpen dragen daar maar weinig aan bij. Nee, het vollopen van de Drentse kop komt van de randen: van Groningen en (in mindere mate) van Assen.
Het gaat dan vooral over werknemers uit de kantorensector en het onderwijs. In Groningen denken we dan al gauw aan de groten: PTT, de Informatiseringsbank en de Universiteit. (Pak Wolters-Noordhoff er nog bij en er is geen stad waar het Nederlandse onderwijs zo sterk vertegenwoordigd is.) Maar je ziet er ook tal van andere diensten die een provinciestad biedt. En 20 kilometer zuidelijker ligt de andere provinciehoofdstad, met ook weer grote kantoorvestigingen, onder andere van de NAM en de Grontmij.

High-tech
Er is weinig industrie in de regio. Er gloort echter hoop. Het gebied is aan een inhaalmanoeuvre bezig in de zogenaamde HIC-sector. Die letters staan voor high-tech, informatica en computerserviceverlening. In Drenthe is deze sector al ruim vertegenwoordigd. In Groningen nemen de zogenaamde telematicabedrijven een steeds belangrijker plaats in. Dit soort bedrijven kan zich eigenlijk overal vestigen, ze zijn "foot-loose". Alleen een goed woonklimaat voor de (hooggeschoolde en goedbetaalde) werknemers wil nog wel eens de doorslag geven! En daarmee gaat dit gebied ietwat een "Silicon-valley"-karakter krijgen.
Wat betekende dit voor Noord-Drenthe? De gemeente Roden groeide van 1970 tot 1990 met bijna 10.000 inwoners van 7800 naar 17.700. En iets dergelijks valt ook te zeggen voor Peize, Eelde, Paterswolde, Norg, Vries en Zuidlaren. In de stad Groningen is al de tweedeling te zien tussen noord en zuid. De noordelijke nieuwbouwwijken hebben vooral huurwoningen. Daar zitten de jonge, nog niet zo draagkrachtige gezinnen. In het zuidelijke deel ligt de Groningse 'goudkust', met wijken als bij voorbeeld de Wijert-zuid.
In de trek-naar-buiten is al dezelfde tweedeling te zien: de jongere, minder bemiddelde gezinnen trekken naar het noordelijk kleigebied, de oudere, meer bemiddelde gezinnen naar het Drentse 'buiten'. En als de noorderlingen genoeg gespaard hebben, of carrière gemaakt hebben, vindt vaak de sprong over de stad plaats, naar het zuidelijke zandgebied.

Bouwland/bouwterrein
De ruimtelijke gevolgen voor de grote dorpen zijn aanzienlijk. In een oude, landelijke omgeving zijn er aan de rustieke dorpskernen grote nieuwbouw-'puisten' gegroeid. Vaak zijn het vrije-sectorbouw met ruime tuinen, wat een aanzienlijke oppervlakte vraagt. Zo ligt de nieuwbouwwijk van Roden, Roderveld III, al ruim twee kilometer ver van het centrum. Als bouwterrein wordt vaak een deel van de oude essen (bouwland) gebruikt. Die liggen immers wat hoger en droger.

Een onderzoek in het gebied toonde aan dat mensen die gebieden het hoogst waarderen die voldoen aan de volgende kenmerken: aanwezigheid van natuurlijk bos in de nabije woonomgeving, de aanwezigheid van natuurterreinen en van kleinschalige agrarische landschappen met licht reliëf. Juist waar deze eigenschappen samen voorkomen, is het wonen het aantrekkelijkst. Dat is tegelijk een typering van heel Noord-Drenthe!

Concurrentie
Het gebied is daarmee ook een beetje bedreigd gebied geworden: een open ruimte tussen twee provinciehoofdsteden op nog geen 20 kilometer van elkaar. Het is een landschappelijk sterk aantrekkelijke omgeving, omringd door gebieden met hoogwaardige werkgelegenheid. Binnen het gebied zijn spoorwegen, autowegen, landbouw, natuurgebieden, uitbreidende dorpen, recreatieparken. Conflictstof in de strijd om de ruimte te over!
Ten slotte loopt er dwars door het gebied nog een provinciegrens. Met aan iedere kant van die grens andere —soms tegenstrijdige— provinciale belangen. Zo voerde Groningen een bpleid dat sterk tegen de suburbanisatie gekant was. Drenthe zag veel redelijk vermogende lieden op zijn grondgebied terechtkomen en stond er wat minder sceptisch tegenover...

AGO-regio
Daar komt verandering in. Meer en meer gaan de plannenmakers zien dat het gebied niet stukje voor stukje bekeken kan worden. Zelfs niet provincie voor provincie. Ontwikkelingen van nu worden geplaatst in een groter verband: de driehoek Groningen-Assen-Drachten. Of anders gezegd: de AGO-regio (agglomeratieoverleg Groningen—Noord-Drenthe—Drachten).

Er worden plannen ontwikkeld om de economische structuur te versterken en de woonmilieus te benutten. De eerste rapporten van deze AGO-regio zijn duidelijk: het gebied economisch oppeppen en omhoog stuwen. Begrijpelijk als gunstige ontwikkelingsmogelijkheid voor het toch al achterblijvende Noorden. Maar tegelijk lijkt er veel wijsheid nodig te 2aljn om geen kip met gouden eieren te slachten.

Aanbevelingen bij voorbeeld om nieuwe hoogwaardige concentraties vrije-sectorwoningen tussen Assen en Gronigen aan te leggen en grootschalige groen- en bosaanplantingen tot stand te brengen lijken in een ecologisch kwetsbaar gebied op z'n minst gevaarlijk.

Drachten erbij betrekken lijkt wat ver gezocht. De verbindingen tussen Assen en Groningen zijn hecht en duidelijk. Drachten heeft zijn eigen aard, los van beide andere steden. Bovendien is overleg tussen drie provincies nog ingewikkelder...

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 14 december 1990

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

Drente waakt zorgvuldig over zijn kop, en terecht

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 14 december 1990

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

PDF Bekijken