Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Heel maart is actieboek- maand

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Heel maart is actieboek- maand

7 minuten leestijd

Het circus dat Boekenweek heet is weer achter de rug, al sleept in diverse boekhandels en grootwinkelbedrijven de Boekenmaand of Actiemaand zich nog voort. Tenslotte zit men nog met flinke stapels onverkochte 'cadeau'-boeken, die speciaal voor deze periode zijn vervaardigd en die voorlopig nog voor luttele guldens de deur uitgaan. Later wordt die prijs wel opgetrokken. Een aantal Boekenmaand-boeken zetten we hier nog op een rij; maar niet de al aangekondigde CLK-pocket en de CPNB-uitgaven van Cees Nooteboom en Lieve Joris.

(Ook) bij De Bijenkorf geldt de hele maand maart als Literaire Boekenmaand. Dit bedrijf zet zijn traditie van aardige, goedkope actieboeken voort met twee werken, waarvan de een meestal een thematische bloemlezing is. Ditmaal is het "De perfecte puber", waarin een lijst met de „honderd mooiste of beste boeken met een puber in de hoofdrol" is opgenomen, dus van "Het lijden van de jonge Werther" tot en met "Het geheime dagboek van Adriaan Mole". Het andere is een door Jeroen Brouwers voor deze gelegenheid geschreven novelle, "Anaïs Anaïs".

Puber in boekvorm

"De perfecte puber" is een paperback van 223 blz. (Het bijgesloten persbericht liegt er wel heel erg op los en maakt er liefst 336 pagina's van...). Het boek is samengesteld door John Muller en bevat een inleiding van prof. Jaap Goedegebuure over „de eeuwige puber" in binnen- en buitenlandse romans, terwijl Bas Heijne een kort uitleidend verhaal levert, "Grote verwachtingen". Uit deze „100 beste boeken" is een keuze gemaakt: van ruim veertig auteurs zijn naast deze complete lijst stukken uit hun roman of verhaal afgedrukt.

In dit boek —nu 12,50 gld. — wordt heel de wereldliteratuur verwerkt. De romans en verhalenbundels met pubers en adolescenten in de hoofdrol zijn rond enkele thema's gegroepeerd, zoals "Er klopte hem een lied in de keel" (over het verlangen naar later, verder of meer), "Dit is een vrouw, niets (Jan een vrouw", "De smaak van de eerste kus" (ofte wel: "Het onuitsprekelijke voltrekt zich, verliefd, verliefd!"), "De tekeningen in het zand" (over de inwijding in de wereld der volwassen dingen) of "Alle kinderen zouden hun memoires moeten opnemen" (volwassenen in eigen woorden naverteld).

De keuze van Müller biedt mogelijk een goede doorsnede van veel 'jeugd'literatuur en de gekozen stukken zullen best typerend zijn voor het boek waaruit ze geplukt zijn. Maar heel wat onderdelen, zoals "Seks? Is dat niet Duits voor sjampanje?" of "De eerste keer" of "Was ik zo verwekt, onder het aanroepen van Gods Naam?" kunnen onze ethische of religieuze toets der kritiek niet doorstaan, zelfs als men de literaire waarde van sommige bijdragen erkent.

Geen Lambregtse

Het is zo langzamerhand afgezaagd om te moeten opmerken dat 'het' christelijke boek op geen enkele wijze aan bod komt. Wel Adriaan van Dis, Rudi van Dantzig, Jan Wolkers, Milan Kundera, Boudewijn Büch, 'Remko Kampurt', Celine, Capote en Hugo Claus. Maar een boek als "Het scharlaken koord" van Cornelius Lambregtse, dat qua thema zeker in deze bloemlezing paste, mag niet meedoen. Dat kan niet alleen een kwestie van literair niveau zijn: zó literair is "Wampie" van Den Doolaard ook niet. En dat prijkt wel op de Bijenkorf-top-honderd. En balletdanser Van Dantzig is ook meer (mannen)minnaar dan groot auteur. Kortom, laat het CLK maar eens met een eigen topkeuzelijst komen.

Ook "Anaïs Anaïs" —de naam geurt naar dure parfum en naar de schrijfster Anaïs Nin, die nogal pornografisch te keer ging— van Brouwer is geen boekje (64 blz., 4,95 gld.) dat ik op de scholierenlijst zou willen hebben; ethisch gezien niet, maar ook literair gesproken niet. Want je kunt letterkundig een grote naam hebben en toch een onbeduidend broddelwerkje afscheiden over een nogal vreemde man, de liefde, een vrouw, een hond en een auto-ongeluk.

Reisdichters

Met het actieboek van V & D heb ik minder moeite: "Met mijn valies vol dromen..." is een bloemlezing van Ernst van Altena over "Nederlandse dichters op reis" (met inbegrip van Vlaamse poëten), aansluitend bij de Boekenweek over de schrijver als reiziger. De paperback van 96 blz. kost 5,90 gld. en kreeg een motto van Levi Weemoedt mee: "O reiziger! waar u ook kwam/ 't was nooit zo erg als Rotterdam!" Van Altena gaat summier na, waarheen Nederlandse poëten zich sinds de vorige eeuw zoal op weg begaven.

In die eeuw van trekschuit en Tachtigers werd er nog weinig gereisd, of men groef vooral in zijn innerlijk en reisde door het ziele-landschap. Jacques Perk schreef wel in de Ardennen, maar niet erover... In de 20e eeuw waren er wel beroepshalve reizende dichters als scheepsarts Jan Slauerhoff of gedwongen reizigers naar Duitse of Japanse gevangenschap zoals Ed Hoornik of Leo Vroman, maar in dat geval kan men moeilijk spreken van "reislust".

Vanaf 1950 gaan onze dichters vooral op reis naar Frankrijk: Parijs verving het platgegooide Berlijn als cultuurcentrum. In de jaren zestig reist men naar Spanje en de Balearen en vanaf 1975 komen de VS erg in de mode; Oost-Europa en de Sowjet-Unie doen tijdens de Koude Oorlog nog niet erg mee. Ook Scandinavië is in de Nederlandse (reis)poëzie ondervertegenwoordigd. Van Altena wijt dat maar aan de kouwelijkheid van onze dichters... Hij neemt als eerste het bekende "Bericht aan de reizigers" van Jan van Nijlen op: „Bestijg de trein nooit zonder uw valies met dromen(...)".

Andere reizende dichters die aan bod komen, zijn onder meer de Westindiër Cola Debrot, Willem Wilmink, Charles B. Timmer, Koos Schuur, Max Dendermonde, Riekus Waskowsky (die over Lourdes noteert: „Toen hij uit de Grotte Miraculeuse kwam/ zaten er in elk geval/ 2 nieuwe banden aan z'n invalidewagentje"), Michel van der Plas, Jacob Israël de Haan en Gerrit Achterberg ("Souvenir").

Dwaal(auto-tunnel)weg

Reizend (en vooral graag fietsend) auteur Bob den Uyl schreef voor de Hema een novelle , "De dwaalweg", opgehangen aan de actualteit van de Kanaaltunnel tussen Noord-Frankrijk en Engeland. Hoofdfiguur is ene Alex Vreugdenberg, die het traject voor de autosnelweg die op de tunnel aansluit, moet onderzoeken. Dat moet in het geheim gebeuren (concurrentie!) en hij moet de opvattingen van de bevolking over deze weg en het verzet ertegen in kaart brengen. Dank zij de hulp van vriendin Laura lukt het Alex aardig om zich onder het volk te mengen. Hij belandt in vreemde en komische situaties, die door Den Uyl worden beschreven op nogal laconieke en af en toe ironische wijze. Alex en Laura, werkgever Van der Scheel en Yolande, de vroegere Abbé Foure: alles bijeen levert het geen groot literair verhaal op, wel een amusante vertelling. De paperback van 78 blz. kost in maart 4,25 gld., later wordt dat 5,75 gld.

Als laatste (bijna-)geschenkboekje noem ik "Weg van hier": drie verhalen over reizen van twee al bekende reispublicisten en een aankomend romanschrijfster. De paperback van 64 blz. is een (te dure, want 7,50 gld.!) uitgave van Meulenhoff, gemaakt voor de Libris-boekhandelsketen. De drie verhalen werden niet apart voor dit boek geschreven, maar zijn geplukt uit Esquire, De Tijd en NRC-Handelsblad. Lieve Joris schrijft "Tiszabö", over Hongarije na de recente omwenteling (waaraan ze ook haar boek "De melapcholieke revolutie" wijdde). Mariët Meester beschrijft "De zigeuners van Roemenië" en Carolijn Visser geeft wat Australische belevenissen weer in "Het heimwee van de aboriginal". Het is een aardig niemendalletje met één gevaar: de reizende auteur loopt de journalist soms voor de voeten omdat de dames van hun reiservaringen zoveel mogelijk literatuur menen te moeten maken. Dat lukt veelal niet zo best.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 18 maart 1991

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Heel maart is actieboek- maand

Bekijk de hele uitgave van maandag 18 maart 1991

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken