Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Een logeerpartij als basis voor goede samenwerking KLM en Northwest

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Een logeerpartij als basis voor goede samenwerking KLM en Northwest

Deelname in Amerikaan levert vooriopig alleen financieel nadeel op

8 minuten leestijd

MINNEAPOLIS - Het klikt tussen KLM en Northwest Airlines en dat komt voor een niet onbelangrijk deel doordat Al Checchi, de topman van Northwest, en drs. Pieter Bouw, president-directeur van KLM, het goed met elkaar kunnen vinden. De strategische alliantie tussen de vierde luchtvaartmaatschappij van de Verenigde Staten en de vierde luchtvaartmaatschappij in de wereld wat internationaal passagiersvervoer betreft, mag dan in aanleg een kwestie van koele zakelijke berekening zijn geweest, als de leiders van twee zulke ondernemingen totaal niet met elkaar kunnen opschieten dan wordt het niets.

Dat Al Checchi, het rusteloze financiële genie dat een paar jaar geleden —naar eigen zeggen— nog niets van het luchtvaartbedrijf af wist, en Pieter Bouw -de bedachtzame vervoerseconoom met een lange staat van dienst bij KLMelkaar uiteindelijk hebben gevonden, is mede te danken aan een wederzijdse logeerpartij. Bouw ging een paar dagen bij Checchi op bezoek in Minneapolis en omgekeerd kwam Checchi over uit de States om bij te praten met Bouw. Hij heeft er veel van opgestoken, zegt hij. „We hebben dankbaar op de expertise van de KLM geleund".

Er is veel kritiek geweest op de deelneming van KLM in Northwest, ter grootte van 400 miljoen gulden. Het belang in Northwest heeft de KLM tot nu toe alleen maar een hoop geld gekost. Maar ondanks het grote exploitatieverlies van de KLM van 650 miljoen gulden over het afgesloten boekjaar —waarvan 130 miljoen is toe te schrijven aan de deelneming in Northwest- heeft de KLM nog 1,7 miljard „op de plank liggen" die gebruikt kunnen worden voor dergelijke strategische deelnemingen. „Maar dat neemt niet weg dat we onze balansverhouding scherp in de gaten zullen blijven houden", voegt Bouw er aan toe.

Goede zet

Toch zou de deelneming in Northwest wel eens een zeer goede zet kunnen blijken te zijn. Natuurlijk zijn andere luchtvaartmaatschappijen met soortgelijke constructies bezig: Swissair participeert in Delta Airlines, maar Swissair komt niet uit een EG-land, zoals de KLM. Voor een luchtvaartalliantie is het belangrijk een voet aan de grond te hebben in wat straks het grootste economische blok in de wereld zal zijn.

De samenwerking tussen het Scandinavische SAS en Continental loopt gevaar omdat Continental financieel diep in de put zit alhoewel, vindt Bouw, het strategische concept heel goed is: „Scandinavië ligt te excentrisch om een echte spil te kunnen zijn in het toekomstige routenet van SAS, dus wat is dan beter dan aansluiting te zoeken met een grote Amerikaanse maatschappij die wel zo'n knooppunt heeft?" Dan is er ook nog de samenwerking tussen British Airways en United Airlines, maar die wordt niet geschraagd door een aandelenparticipatie van het ene bedrijf in het andere en is dan ook lang zo verstrekkend niet als die tussen KLM en Northwest.

Die samenwerking gaat verder dan de aandelenparticipatie van KLM in de Amerikaanse luchtvaartmaatschappij. Het was pas geleden voor het eerst dat twee grote luchtvaartmaatschappijen gezamenlijk een transatlantische vlucht uitvoerden. Een uniek feit gezien de hevige concurrentie op de transatlantische routes. Op vlucht KL 655/NW 055 verkopen zowel Northwest als KLM tickets. KLM voert de vlucht uit. Lijndienst

Beide bedrijven hebben de laatste twaalf maanden gewerkt aan wat zij noemen een „blockspace agreement". Die bevat afspraken over het onderling te verdelen aantal stoelen in de KLM-jumbo van Amsterdam naar Minneapolis.

Met zo'n afspraak is het voor Northwest te accepteren dat KLM binnenkort wellicht een lijndienst start tussen Detroit en Amsterdam. Northwest heeft de eerste rechten voor vliegen vanaf Detroit, maar als Northwest eigen stoelen krijgt in het KLM-vliegtuig dat tussen Amsterdam en Detroit zou gaan vliegen, dan is het bezwaar ondervangen dat een concurrent, wat KLM ondanks de deelneming. toch voor Northwest is, de route gaat vliegen.

KLM kan landingsrechten voor Detroit —net als bij het verkrijgen van rechten op Minneapolis het geval was— overigens alleen aanvragen omdat het hier gaat om een zogenaamde „underserved city", een stad die weinig of geen intercontinentale luchtverbindingen heeft. Op grond van dit criterium kan KLM landingsrechten krijgen buiten de beperkingen van het bilaterale luchtvaartverdrag tussen Nederland en de VS om, waarin aan KLM slechts een zeer beperkt aantal (zeven) bestemmingen in de VS is gegund.

Aanvoer

„Natuurlijk willen we onze landingsrechten liever uitgebreid zien in het kader van het luchtvaartverdrag", zegt KLM-topman Bouw. KLM vliegt immers het liefst op "grote" bestemmingen die veel intercontinentale verbindingen hebben, waardoor de aanvoer van passagiers naar de KLM-lijn daar veel groter is. Het intercontinentale passagiersaanbod naar en vanaf „underserved city" Minneapolis is nog heel klein en dus moet KLM veel geld investeren om er bekendheid aan te geven.

Het is belangrijk voor de KLM om op deze manier voor 1992 het aantal bestemmingen in de VS uit te breiden omdat na die datum wellicht de Europese Commissie namens alle EG-lidstaten de onderhandelingen gaat voeren over landingsrechten in de VS. En de Europese Commissie is lang niet zo geïnteresseerd in het belang van de KLM als de Nederlandse overheid, die nu nog de onderhandelingen voert.

Maar Nederland heeft ook nu al niet veel meer aan de Amerikanen te bieden dan Amsterdam en dat is al een vrijhaven waar eigenlijk elke luchtvaartmaatschappij mag komen. Bouw: „Amerikanen redeneren: een dollar voor een dollar, het beginsel "voor wat hoort wat". Wij hebben een aantal pogingen gedaan om de discussie over versoepeling van het bilaterale luchtvaartakkoord tussen Nederland en de VS te verbreden. Wij, Nederland, zijn een van de grootste buitenlandse investeerders in de VS en zij hebben een positieve handelsbalans met ons. De VS hebben kortom veel voordeel van de economische betrekkingen met Nederland, dus geef ons dan dat voordeel op luchtvaartgebied".

Kern

Dat maakte geen enkele indruk en dus lanceerde Nederland het idee van de „underserved airports". En zie: lokale economische belangengroepen in de VS met een luchthaven haakten gretig in op dit vanuit Nederland aangedragen idee om hun stad intercontinentale luchtverbindingen te geven met de KLM. Nederland kan zo meer transatlantisch verkeer weghalen uit de VS. Op een bestemming als Minneapolis zorgt een maatschappij als Northwest voor de aanvoer van passagiers vanaf kleine binnenlandse bestemmingen. Die stappen dan vervolgens over op de KLM-vlucht naar Amsterdam, dat zo zijn positie van spil in een netwerk van intercontinentale luchtlijnen verstevigt.

„In die zin behoort dit tot de kern van onze strategie en is het niet uit nood geboren, maar is het een kwestie van bewust inspelen op de mogelijkheden die de markt biedt", zegt het hoofd van de KLM-vestiging in de VS, P. van Vliet. Maar Northwest vliegt zelf ook vanuit de VS naar Europa en begint intercontinentaal zijn vleugels steeds meer uit te slaan. Is de KLM dan geen bedreiging op de Amerikaanse thuismarkt? Topman Checchi van Northwest: „De reden waarom wij ons niet concentreren op de Atlantische routes heeft te maken met het feit dat al onze aandacht en inzet van middelen gericht is op het beschermen van ons marktaandeel op de routes vanuit de VS naar de Pacific tegen de dominantie van United Airlines. Daarnaast zijn we bezig onze positie binnen de VS te consolideren en je kunt nu eenmaal niet alles tegelijk doen". De KLM helpt Northwest bij het bedienen van de transatlantische routes, dus een beetje uit de brand.

Als het aan Checchi ligt, nemen KLM en Northwest de wereld samen in de tang. De KLM vliegt de luchtlijnen tussen de Verenigde Staten en Europa die samenkomen op Schiphol om vandaar in oostelijke richting weer over de wereld uit te waaieren. Northwest richt zich vanuit de Verenigde Staten westwaarts, tot over de Stille Oceaan. In het Verre Oosten ontmoeten de lijnennetten van KLM en Northwest elkaar weer. Checchi: „In de toekomst zullen onze bedrijven in elk geval steeds intensiever gaan samenwerken zodat we de IBM onder de luchtvaartmaatschappijen worden".

Niet onkwetsbaar

Samenwerking betekent echter niet dat de KLM-Northwest-combinatie onkwetsbaar wordt. Het gevaar blijft dat Sabena wordt overgenomen door een Amerikaanse maatschappij —American Airlines zou een gegadigde zijn— die zo in Brussel een prachtige Europese uitvalsbasis krijgt, dicht bij Schiphol. De KLM besloot eind vorig jaar met British Airways de gezamenlijke deelname in Sabena terug te trekken, waardoor het gevaar dat zich op een steenworp afstand van Schiphol een concurrent vestigt weer volop aanwezig is.

Volgens Bouw werd die stap onvermijdelijk toen bleek dat Sabena

Het belang dat KLM in Northwest heeft genomen, heeft de KLM tot nu toe alleen maar een hoop geld gekost. (Foto ANP) zo diep in de financiële problemen zat dat het niet langer in staat zou zijn zonder de hulp van British Airways (BA) en KLM de intercontinentale diensten te onderhouden. Aangezien beide maatschappijen op het intercontinentale vlak concurrenten zijn en willen blijven, was samenwerking op intercontinentale diensten binnen Sabena uitgesloten. BA en KLM participeerden samen in Sabena om van Brussel een spil in een Europees netwerk te maken. Bouw denkt dat het niet zo'n vaart loopt, mede omdat de hele ontwikkeling van Zaventhem tot „hub" een enorme achterstand heeft ten opzichte van de ontwikkeling van Schiphol.

De KLM is wel ongerust over het feit dat de Belgische staat bezig is miljarden guldens in Sabena te pompen, hetgeen in strijd zou zijn met Europese concurrentieregels. De protectionisten in de Europese luchtvaart zullen echter mevrouw Maij-Weggen, minister van verkeer en waterstaat, op hun weg vinden. Zij is binnenkort voorzitter van de conferentie van de ministers van transport van de EG-landen, de zogenoemde transportraad. In die hoedanigheid heeft zij de Europees commissaris van transportzaken, Karel van Miert, alvast om opheldering gevraagd over al of niet geoorloofde vormen van steun die Europese regeringen verstrekken aan hun nationale luchtvaartmaatschappijen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 12 april 1991

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

Een logeerpartij als basis voor goede samenwerking KLM en Northwest

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 12 april 1991

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

PDF Bekijken