Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Mijnwerkers- en andere longen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Mijnwerkers- en andere longen

5 minuten leestijd

Regelmatig komt er informatie via de diverse media over het gevaar voor de gezondheid van verschillende stoffen. De groep van stoffen die inwerken op de longen neemt daarbij een belangrijke plaats in. Stoflongen, asbestlongen, mijnwerkerslongen zijn min of meer bekende namen. Wat houden deze aandoeningen nu eigenlijk in?

Via onze longen wordt de zuurstof uit de buitenlucht opgenomen en de koolzuur verwijderd. Dit is een continu proces, ons leven is ervan afhankelijk. Helaas zit er in de lucht die wij inademen veel meer dan zuurstof, stikstof en koolzuur. Sommige stoffen zijn volkomen onschadelijk, andere echter niet. Zwevende, vaste deeltjes bij voorbeeld, kunnen de longblaasjes bereiken, als ze maar klein genoeg zijn.

Het luchtwegsysteem is uitgerust met een ingenieus apparaat dat in staat is ongewenste indringers te verwijderen. Het begint al bij de neusharen, die grove zwevende deeltjes uitfiltreren. In de hogere luchtwegen bevinden zich trilharen die een constante beweging maken richting de mond, naar boven dus. Het aantal trilhaarcellen neemt dieper in de long af, totdat ze geheel niet meer aanwezig zijn. Deeltjes die dus in dit gebied van de long aankomen, kunnen niet meer verwijderd worden. Dat heeft vervelende gevolgen. Hoe kleiner de deeltjes, hoe verder ze komen en hoe meer schade ze kunnen aanbrengen.

Aandoeningen die worden veroorzaakt door inademing van stofdeeltjes worden pneumoconiosen genoemd, het is een verzamelnaam. Hieronder vallen vele aandoeningen. De voornaamste ervan behandelen we hier.

Bij mijnwerkers was al lang bekend dat het inademen van het mijnstof tot longaandoeningen kon lijden. Benauwdheid en hoesten zijn de voornaamste verschijnselen, veroorzaakt door fibrosering (= verbindweefseling) van het longweefsel. De longen raken hun elasticiteit kwijt en het ademen wordt steeds moeilijker.

Onder mijnwerkers kwam veel tuberculose voor, ook door de slechte leefomstandigheden vari de mijnwerkers. Een long die door mijnstof is aangedaan, is gevoeliger voor tuberculose. Het is daarom niet verwonderlijk dat veel mijnwerkers overleden ten gevolge van bovengenoemde combinatie van stoflong en tuberculose. In onze eeuw, waarin tuberculose overwonnen werd, bleef er nog veel leed bestaan door de mijnwerkerslong, die niet behandeld kan worden. Voorkómen is in dit geval de enige mogelijkheid.

Bescherming tegen het mijnstof is alleen mogelijk door goede ventilatie en adembescherming. Dit kan door middel van maskers waarin filters zitten die de ingeademde lucht zuiveren van stofdeeltjes.

Asbest

In het verleden werd veel asbest verwerkt in diverse materialen. Het is voor bepaalde doeleinden zeer geschikt, het is niet te zwaar, het isoleerde goed en is onbrandbaar. Bovendien kon het door andere materialen worden gemengd, zodat bepaalde eigenschappen zich mengden.

Helaas heeft asbest ook een vervelend nadeel: het bestaat uit minuscule vezeltjes die alle barrières in de luchtwegen passeren. Ze kunnen dus bij inademing de longblaasjes bereiken en worden daar ingekapseld. Na twee tot acht jaar kunnen dezelfde verschijnselen ontstaan als bij de mijnwerkerslong: benauwdheid en hoesten. Bovendien is er ook een kans op een speciaal soort kanker, zij het na twintig of meer jaar na de blootstelling aan het asbest. Vooral bij medewerkers in de asbestverwerkende industrie is deze kans aanwezig, maar ook bij slopers die gebouwen afbreken waarin asbest is verwerkt. Het gebruik van asbest is, na het bekend worden van de kans op kanker, sterk aan banden gelegd. Het zit echter nog in een aantal artikelen zoals remvoeringen van auto's en vrachtauto's en treinen. Automonteurs worden dus bij het vervangen van de remvoeringen ook aan asbest blootgesteld.

Worden de stoflongen veroorzaakt door deeltjes vaste stof als koolstof en asbest, er zijn ook longaandoeningen die het gevolg zijn van blootstelling aan "levende" stof. Hierbij moet worden gedacht aan schimmels of stoffen die in bepaalde vogeluitwerpselen zitten. Het is een soort allergische reactie diep in de longen die net zoals een allergie voor stuifmeel moet worden ingebouwd. Omdat de plaats waarin de allergische reactie zich afspeelt, zich in de longblaasjes bevindt, is de reactie heviger. Hij gaat gepaard met koorts, vermoeidheid, hoesten en benauwdheid. De reactie vindt alleen plaats als men met de stof in aanraking komt, hij wordt alleen telkens heviger en langduriger.

De boerenlong ontstaat vaak in de winter, vooral bij het gebruik van beschimmeld hooi, wat vochtig opgeslagen werd. Een aantal uren nadat men met het hooi heeft gewerkt, ontstaan de klachten, die in een paar dagen tot weken verdwijnen. Bij langdurige blootstelling blijft de benauwdheid en het hoesten bestaan. Na vele jaren kan longfibrose ontstaan, die niet meer te genezen is. De aandoening verloopt gunstig als men het contact met het hooi vermijdt. Voor veeboeren zal er niets anders opzitten dan om te schakelen naar een landbouwbedrijf om het contact met hooi voorgoed kwijt te zijn.

Duivenmelkers

Ook de duivenliefhebbers komen er niet altijd zonder problemen af. In de ontlasting van duiven en bepaalde parkieten zitten stoffen die voor gevoelige personen een heftig allergeen zijn. Ze reageren op dezelfde manier als de agrariërs met boerenlongen. In het bloed van deze mensen zijn specifieke stoffen aantoonbaar die reageren met de duiveontlasting. Ook hier is de enige remedie de duiven of de parkieten vaarwel te zeggen.

Er is nog een aantal andere beroepsgroepen die met longaandoeningen te maken kunnen krijgen. Het zijn beroepsziekten die moeilijk te voorkomen zijn, en niet iedereen is gevoelig voor de stoffen in dat specifieke beroep.

Zo bestaat er onder champignonkwekers een longziekte: de champignonkwekerslong en de koffiebranderslong bij de betreffende functie. Bij bewerkers van vlas kan hetzelfde voorkomen.

Enzymastma

Een tamelijk nieuwe aandoening is de astmasoort die ontstaat bij blootstelling aan enzymen die bij voorbeeld in waspoeders worden verwerkt. Deze stoffen kunnen ook een allergische reactie geven die heftig kan verlopen. Het is daarom noodzakelijk om werknemers die aan dergelijke stoffen worden blootgesteld eerst allergisch worden getest, voordat ze in een dergelijke omgeving mogen werken.

Bij al de bovengenoemde aandoeningen geldt dat er van een herhaalde blootstelling sprake is en dan nog in grote hoeveelheden, zoals vrijwel alleen in specifieke beroepen voorkomt. Huisvrouwen hebben dus maar een zeer kleine kans op enzymastma.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 12 april 1991

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

Mijnwerkers- en andere longen

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 12 april 1991

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

PDF Bekijken