Bekijk het origineel

Benjedid versus fundamentalisten

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Benjedid versus fundamentalisten

President geconfronteerd met „islamitische wind die door het land blaast"

4 minuten leestijd

CAIRO

De Meerijnse
president, Chadli Benjedid, die zijn volk naar democratie wil leiden, heeft zich diep vernederd door zijn regering te ontbinden, verkiezingen uit te stellen en de vrije pers de mond te snoeren.

In Algerije mag alleen het dagblad Al-Mujahid verschijnen. De reden was gisteren op de voorpagina van deze regeringskrant te lezen: "Staat van beleg uitgeroepen in Algerije", schreeuwde de kop de lezers toe.

Kinderen lopen met de krant te venten omdat de kiosken dichtbUjven. Het leger bezet met tanks de strategische kruispunten van Algiers. Samenscholingen zijn verboden, een avondklok is ingesteld, verdachten kunnen zonder proces gevangen worden gehouden.

De krachtmeting tussen de Algerijnse president, Chadli Benjedid, en de moslimfundamentalisten is begonnen. De zelfvernedering van Benjedid is een overwinning voor het Islamitische Heils Front (FIS).

De FIS heeft zijn aanhang gevraagd alle openbare plaatsen te mijden en geen confrontaties met het leger en de politie aan te gaan. Wel werd gisteren besloten de algemene staking die op 23 mei begon voort te zetten.

Islamitische staat

De problemen begonnen na het traditionele vrijdagmiddaggebed. Een week lang waren er al stakingen en protestmarsen gehouden door het Islamitische Heils Front. Dagelijks deden daaraan meer jongelui mee.

De gebedsbijeenkomst in de Kuba Moskee van prediker Ali Belhadj, de 'tweede man' van de FIS, trok 50.000 mannen. „Na zeven dagen staken is bewezen dat het hele volk een islamitische staat wil", concludeerde Belhadj. „Een islamitische wind blaast door het land".

De FIS is populair. Het wil de invoering van de islamitische wetgeving, is rabiaat antiwesters, en streeft naar de invoering van islamitische straffen, zoals in Iran en Saoedi-Arabic. Een jaar geleden haalde de FIS ongeveer 50 procent van de stemmen bij lokale verkiezingen. Dat waren de eerste democratische verkiezingen sinds de onafhankelijkheid van het land in 1962.

Een belangrijke reden voor deze verkiezingswinst was dat de Algerijnse bevolking door op de FIS te stemmen zijn afkeer van de heersende partij, het Nationale Bevrijdingsfront (FLN), met rood potlood kon aangeven. Om te zorgen dat de populariteit van de FIS zich op 27 juni niet in een meerderheid in het parlement zou vertalen, had de regeringspartij van president Benjedid het aantal zetels vergroot van 296 tot 542.

De FLN heeft dat gebruikt, zodat de kiesdistricten in het voordeel van de eigen kandidaten werken. In districten met veel fundamentalisten zijn nu maar weinig zetels te vergeven, in districten met vooral leden van de middenklasse en de elite wordt om veel zetels gestreden.

Sommige districten hebben helemaal geen fundamentalistische kiezers. De FIS heeft daar geen kandidaten gesteld. De FLN, waarvan sinds 1962 bijna alle ambtenaren automatisch Ud werden, heeft overal ervaren kandidaten.

Bovendien heeft de FLN de verkiezingen in twee rondes geregeld. In districten waar op 27 juni geen kandidaat meer dan 50 procent van de stemmen wint, moet op 18 juli worden gestemd tussen de twee populairste kandidaten.

Dat laatste systeem bevoordeelt doorgaans de meest bekende kandidaten. Dat zijn in veel districten de notabelen, die bijna per definitie voor de heersende partij zijn.

Voor de FIS werd geleidelijk duidelijk dat ze met deze kieswetten haar succes bij de lokale verkiezingen van een jaar geleden niet zou kunnen herhalen bij de parlementsverkiezingen. Op 23 mei riep het Islamitische Heils Front dan ook op tot een algemene staking om de regering van Benjedid te dwingen de kieswetten te veranderen.

Bovendien eiste de FIS dat naast parlementsverkiezingen ook meteen voor een nieuwe president zou kunnen worden gestemd. De seculiere Benjedid en Abassi Madani kwamen steeds meer tegenover elkaar te staan. De staking kreeg niet de verwachte steun. Wel trokken de protestmarsen steeds meer jongeren. Die riepen niet om een technische verandering van de kieswetten, zoals door de organisatoren beoogd, maar om het maximale: de islamitische staat.

Afbrokkeling

Voor de FIS werd uit de mislukking van de algemene staking duidelijk dat het niet meer de aanhang van een jaar geleden heeft. Een belangrijke oorzaak daarvan is dat de FIS steun krijgt van de Arabische Golfstaten en dus tijdens de Golfoorlog minder pro-Iraaks was dan de Algerijnse bevolking.

In plaats van aan de verkiezingen mee te doen, die de afbrokkeling van de steun zouden aantonen, besloot de FIS de spanning te verhogen. Voor de FIS is de afgelasting van de verkiezingen geen verlies.

„Hoe kunnen we meedoen aan verkiezingen die onder leiding staan van een regering die niet luistert naar de stem van miljoenen demonstranten en stakers?" vroeg FIS-leider Abassi Madani zich af.

Hoogtepunt van de demonstranties kwam vrijdag na de preek van Belhadj. De wanorde nam toe. Zondag zette Benjedid voor het eerst zijn ordetroepen in. Maandag leidde dat tot een dozijn gewonden, dinsdag tot zes doden, gisteren tot de staat van beleg, die vier maanden gaat duren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 6 juni 1991

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Benjedid versus fundamentalisten

Bekijk de hele uitgave van donderdag 6 juni 1991

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken